Sau 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM), tỉnh Kon Tum đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Diện mạo nông thôn được đổi mới, khang trang, sạch đẹp hơn, tạo được không khí xây dựng NTM rộng khắp các vùng nông thôn. Đời sống của người dân được cải thiện; văn hóa xã hội, môi trường khu vực nông thôn có nhiều tiến bộ; dân chủ được mở rộng; hệ thống chính trị ngày càng vững mạnh; an ninh trật tự xã hội được giữ vững. Những kết quả nêu trên có sự đóng góp không nhỏ của nông dân, những “chủ thể” quan trọng của Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng NTM tại Kon Tum.

Năm 2010, khi bắt đầu triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh có 81/81 xã triển khai, bình quân mỗi xã mới đạt 2,7 tiêu chí đạt chuẩn. Hầu hết các xã khi xây dựng chương trình có điểm xuất phát thấp, khi mới triển khai thiếu nguồn lực xây dựng, hệ thống hạ tầng cơ sở vùng nông thôn còn thiếu và không đồng bộ. Điều kiện sống của người dân còn thấp, sản xuất nông nghiệp còn lạc hậu, manh mún, khả năng đưa cơ giới hóa vào nông nghiệp và chuyển giao ứng dụng khoa học công nghệ, giống mới vào sản xuất còn gặp nhiều khó khăn.

Nhân dân xã tỉnh Kon Tum hăng hái tham gia phong trào xây dựng nông thôn mới.

Trước những thách thức và khó khăn, nhằm thực hiện triển khai chương trình theo quan điểm, định hướng mục tiêu nhiệm vụ của Trung ương và tỉnh đề ra. Đảng bộ và nhân dân Kon Tum tổ chức phát động phong trào thi đua Kon Tum chung sức xây dựng NTM, tập trung chỉ đạo xây dựng đồ án quy hoạch xây dựng NTM, tổ chức thực hiện đảm bảo theo kế hoạch đề ra, tăng cường giải pháp huy động nguồn lực trong xây dựng NTM. Qua đó, tỉnh đã chỉ đạo và ban hành quy định về cơ chế lồng ghép các chương trình, dự án đang đầu tư trên địa bàn các xã, ưu tiên đầu tư đồng bộ hệ thống cơ sở hạ tầng nông thôn, phục vụ nhu cầu thiết yếu đến đời sống và sản xuất.

Từ một tỉnh có xuất phát điểm thấp, bình quân 2,7 tiêu chí/xã, đến năm 2019, tiêu chí đạt được bình quân/xã là 12,23 tiêu chí. Một số địa phương có tiêu chí đạt chuẩn cao như: huyện Ngọc Hồi, Đăk Hà, Đưk Tô, Kon Plông và TP Kon Tum.

Một công trình nước sạch phục vụ sinh hoạt cho bà con nhân dân tại xã Ia Chim (xã đạt chuẩn NTM), TP. Kon Tum.

Để đạt được kết quả trên là nhờ cách làm hay và sáng tạo của toàn Đảng, toàn quân tỉnh Kon Tum. Đi từ phong trào “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” các địa phương trong tỉnh đã nghĩ ra nhiều cách làm hay như phong trào “Hiến đất mở đường, xây dựng đường đẹp, ngõ đẹp”. Hay như các mô hình sáng tạo như thôn làng phụ nữ người đồng bào dân tộc thiểu số trong phong trào xây dựng NTM tại xã Đăk Tờ Lùng, huyện Kon Rẫy do hội phụ nữ tỉnh phát động cùng các hoạt động ngày thứ 7 tình nghuyện, ngày chủ nhật xanh được đoàn thanh niên tổ chức thực hiện định kỳ. Cùng với các mô hình trồng cây xanh ven đường xã Đăk Tờ Lùng, mô hình xây dựng các bể đựng các loại rau bao bì, chai lọ tại huyện Đăk Hà, mô hình con đường hoa, khu dân cư kiểu mẫu dần được hình thành tạo thành phong trào ở thôn 4 xã Hòa Bình, thôn 3 xã Tân Lập, hay như mô hình du lịch cộng đồng ở thôn Kon Pring, xã Đăk Long, du lịch cộng đồng làng Kon Lor xã Đăk Rơ Wa, TP Kon Tum.

Ngoài ra, Chương trình "Mỗi xã mỗi sản phẩm" OCOP cũng đã bước đầu đạt được những kết quả nhất định, góp phần thúc đẩy phát triển những sản phẩm đặc thù của địa phương. Nông thôn ở nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đã thay đổi tư duy làm nông nghiệp, bắt đầu quan tâm, chú trọng liên kết sản xuất, thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã, sản xuất theo chuỗi liên kết. Tư duy sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch được nông dân từng bước tiếp thu, ứng dụng. Từ đó, đời sống của người dân được cải thiện.

Đây là một cách làm mới, góp phần làm chuyển biến nhận thức, ý thức của người dân về phát triển kinh tế, tập quán sản xuất, chỉnh trang nhà ở, xây dựng hàng rào xanh, bảo vệ môi trường. Qua đó, phát huy tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong xây dựng NTM, hướng tới mục tiêu đưa nông thôn trở thành “nơi đáng sống” và “nơi muốn sống”.

Những kinh nghiệm từ thực tiễn và cách làm sáng tạo, chủ động đã giúp tỉnh triển khai hiệu quả việc xây dựng NTM. Với Kon Tum, các tiêu chí xây dựng NTM không phải là mục tiêu hàng đầu mà quan trọng là phát huy và nâng cao đời sống của người dân khu vực nông thôn, trong đó đặc biệt xác định nông nghiệp, nông dân, nông thôn luôn là chiến lược phát triển của tỉnh với mục tiêu cao nhất là nông thôn phát triển bền vững, nông dân thật sự được hưởng những thành quả mà NTM đem lại.

Đến nay toàn tỉnh có 18 xã đạt chuẩn NTM, không còn xã có số tiêu chí đạt dưới 5 tiêu chí. Đến nay toàn tình đã đầu tư xây dựng, nâng cấp trên 1.600 km đường giao thông nông thôn, xây dựng và sữa chữa 149 công trình thủy lợi, kiêm cố hóa 50km kênh mương nội đồng. Phấn đấu trong năm 2020, toàn tỉnh tiếp tục phấn đấu có 25 xã đạt chuẩn NTM. Ngoài ra, tỉnh sẽ đẩy mạnh và nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền; tổ chức thực hiện chương trình bảo đảm chất lượng, thực chất, không chạy theo thành tích; tập trung phát triển sản xuất, tăng thu nhập cho người dân, đặc biệt là người dân vùng sâu, vùng xa. Mặt khác, tỉnh cũng yêu cầu các xã đạt chuẩn NTM có kế hoạch, lộ trình cụ thể giữ vững nâng cao chất lượng các tiêu chí hướng tới mục tiêu xã NTM nâng cao, NTM kiểu mẫu; đối với những xã phấn đấu đạt chuẩn năm 2020, các địa phương phụ trách cần tập trung chỉ đạo, ưu tiên phê duyệt thủ tục liên quan để các xã cán đích đúng lộ trình…

Bài và ảnh: Đức Tín