Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Trịnh Quốc Đạt phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Nguyễn Mai

Đây là hoạt động trọng tâm thuộc Chương trình Khuyến công Quốc gia 2025, hướng tới hỗ trợ các cơ sở công nghiệp nông thôn nâng cao hiệu quả sản xuất – kinh doanh trong bối cảnh hội nhập quốc tế, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Trịnh Quốc Đạt cho biết: Việt Nam có hơn 5.400 làng nghề và làng có nghề, sản phẩm làng nghề rất đa dạng, độc đáo, thu hút khách hàng nhưng thị trường tiêu thụ truyền thống rất hạn hẹp. Những năm gần đây, sự phát triển của công nghệ và đặc biệt là thương mại điện tử đã tích cực giúp giới thiệu sản phẩm làng nghề ra toàn quốc và thế giới, thu hút khách hàng mới mà không cần chi phí mặt bằng lớn. Thương mại điện tử đã, đang và sẽ trở thành cầu nối quan trọng giúp doanh nghiệp đặc biệt là các làng nghề truyền thống tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời, thương mại điện tử giúp lan tỏa văn hóa Việt ra thế giới bằng cách số hóa sản phẩm, câu chuyện sản phẩm làng nghề, quy trình thủ công, đồng thời tạo động lực cho thế hệ trẻ trở lại quê hương, ứng dụng công nghệ vào bảo tồn nghề truyền thống.

Ông Trịnh Quốc Đạt nhấn mạnh, thương mại điện tử không chỉ mở rộng thị trường, mà còn giúp người sản xuất trực tiếp bán hàng, tăng lợi nhuận, chủ động điều chỉnh sản xuất theo nhu cầu thực tế. Quan trọng hơn, số hóa sản phẩm, quy trình và câu chuyện nghề sẽ giúp lan tỏa văn hóa Việt Nam ra thế giới, đồng thời khích lệ thế hệ trẻ quay trở về làm nghề.

Ông Nguyễn Quốc Huy, Trưởng phòng Quản lý Công nghiệp (Sở Công Thương thành phố Hải Phòng) phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Nguyễn Mai

Ông Nguyễn Quốc Huy, Trưởng phòng Quản lý Công nghiệp, Sở Công thương Hải Phòng cho rằng, việc ứng dụng công nghệ số không chỉ mở rộng thị trường, mà còn giúp tối ưu hóa quản trị, giảm chi phí, tăng cạnh tranh. Đây là cơ sở để phát triển kinh tế nông thôn theo hướng bền vững trong giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ.

Kinh nghiệm từ thực tiễn được ông Nguyễn Văn Lưu, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Gốm sứ Chu Đậu chỉ rõ: “Trước đây, sản phẩm gốm sứ chủ yếu bán qua thương lái hoặc cửa hàng, rất khó tiếp cận thị trường xa. Song, nhờ các nền tảng như Facebook, TikTok Shop, Zalo, Shopee, Amazon, Etsy…, chúng tôi có thể tiếp cận khách hàng ở bất kỳ đâu”. Theo ông Nguyễn Văn Lưu, nhiều làng nghề, như: Chu Đậu, Bát Tràng, Đông Giao, Phú Vinh, tranh Đông Hồ… đã ghi nhận lượng đơn hàng xuất khẩu tăng mạnh nhờ bán hàng trực tuyến.

Tuy nhiên tại hội thảo, nhiều đại biểu cho rằng, các làng nghề đang còn gặp nhiều khó khăn về ứng dụng công nghệ thông tin do chủ yếu là mô hình sản xuất hộ còn nhỏ lẻ. Hầu hết doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn mới chỉ áp dụng chủ yếu ở việc xây dựng trang web giới thiệu doanh nghiệp, sản phẩm, điều hành khối văn phòng… chứ chưa chú trọng đến việc kết nối với khách hàng, hỗ trợ khách hàng trong tìm kiếm thông tin sản phẩm, cam kết chất lượng tạo niềm tin với khách hàng nhằm đẩy mạnh bán hàng.

Bên cạnh đó, những khó khăn như nguồn vốn cho đầu tư công nghệ thông tin còn hạn chế, nguồn nhân lực và trình độ nhân sự thông thạo công nghệ thông tin còn kém là những vướng mắc, cản trở khiến doanh nghiệp chưa mặn mà với thương mại điện tử.

Các đại biểu dự hội thảo. Ảnh: Nguyễn Mai

Nhiều vấn đề thực tiễn được nêu ra tại Hội thảo, từ rào cản kỹ năng, hạ tầng, pháp lý cho tới những yêu cầu cấp thiết, nhằm đưa thương mại điện tử trở thành động lực mới giúp làng nghề Việt Nam tăng tốc trong kỷ nguyên số.

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Tôn Gia Hóa, trong thời gian tới, cơ quan chuyên môn cần phối hợp các địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp, cơ sở làng nghề ứng dụng internet để khai thác thông tin thị trường, cập nhật chính sách, luật pháp thương mại trong nước và quốc tế. Tuyên truyền cho doanh nghiệp về chính sách, giải pháp liên quan đến việc triển khai thương mại điện tử. Đồng thời đào tạo nguồn nhân lực, hỗ trợ xúc tiến thương mại, cải tiến mẫu mã, xây dựng thương hiệu, xử lý môi trường, cải tiến công nghệ, tiết kiệm nguyên liệu và năng lượng...

Các tham luận của các đại biểu cũng đã thống nhất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thương mại điện tử, gồm đào tạo kỹ năng số cho nghệ nhân, chủ cơ sở và lao động trẻ; mở lớp thực hành livestream, quay video, quản lý đơn hàng, marketing trực tuyến; hỗ trợ hạ tầng công nghệ như internet tốc độ cao, kho vận, logistics, bao bì đạt tiêu chuẩn vận chuyển xa. Đồng thời, cần chú trọng xây dựng thương hiệu địa phương, bảo vệ chỉ dẫn địa lý, số hóa câu chuyện nghề và kết nối với các sàn thương mại điện tử lớn để mở rộng thị trường quốc tế. Việc hoàn thiện chính sách hỗ trợ về thuế, vốn vay, chi phí quảng cáo và xúc tiến thương mại điện tử cũng được nhấn mạnh.

Hội thảo khép lại thành công với những bài tham luận vô cùng tâm huyết, là diễn đàn để cùng nhau lắng nghe, tìm giải pháp, mở ra một tương lai mới cho các làng nghề truyền thống trong xu thế chuyển đổi số mạnh mẽ.