PV- Xin ông cho biết, trong 6 tháng đầu năm, Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã đạt được những kết quả gì và trong công tác 6 tháng cuối năm 2021, Hiệp hội sẽ tập trung vào nhiệm vụ trọng tâm nào?

Ông Lưu Duy Dần: Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã trải qua hơn 15 năm xây dựng phát triển và trưởng thành, đã có hội viên ở 61tỉnh thành trên cả nước và các dân tộc có nghề đều tham gia. Hàng năm, Hiệp hội đều xây dựng chương trình, kế hoạch hành động cụ thể nhằm thực hiện mục tiêu đưa Hiệp hội phát triển bền vững, trở thành mái nhà chung của làng nghề Việt.

Trong 6 tháng đầu năm, Hiệp hội phát huy kết quả của hoạt động 15 năm; Tiếp tục thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Hiệp hội Làng nghề Việt Nam lần thứ IV vừa qua, trên tinh thần “Kết nối cộng đồng làng nghề, bảo tồn phát triển văn hóa dân tộc, đổi mới sáng tạo, hội nhập quốc tế”; Đồng thời động viên, cổ vũ các làng nghề hội viên xây dựng cơ sở sản xuất vững mạnh…

Trong 6 tháng cuối năm, Hiệp hội sẽ phối hợp với các bộ, ngành và một số tỉnh thành, đặc biệt là Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức những lớp dạy nghề cho thanh niên trên cả nước, nhằm giữ gìn và phát triền nghề truyền thống cha ông; Vận động nguồn kinh phí để mở cuộc thi tay nghề cho thanh niên, thợ giỏi; Tổ chức các chương trình thi đua khen thưởng, động viên, vinh danh các tay nghề thợ trẻ… và chuẩn bị cho cuộc thi tay nghề trẻ sáng tạo…

Ông Lưu Duy Dần - Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam.

Hiện nay, Hiệp hội rất chú trọng đến lực lượng lao động trẻ, động viên họ học nghề từ cha mẹ, ông bà. Bởi lớp trẻ sẽ có trình độ văn hóa, có nhiều sáng tạo, đổi mới giúp làng nghề vươn lên và hội nhập.

Sắp tới, khi tình hình dịch bệnh Covid-19 được kiểm soát, Hiệp hội cũng sẽ kết hợp với các văn phòng đại diện ở một số địa phương như Huế, Thái Nguyên, Hải Dương… tổ chức hội thảo về chương trình đào tạo cho tay nghề trẻ; Cải tiến mẫu mã, bao bì sản phẩm; Chọn vùng nguyên liệu.... Hiện chương trình hội thảo Hiệp hội đã được Cục Công thương Địa phương phê duyệt.

Vào dịp cuối năm 2021, Hiệp hội sẽ thực hiện chương trình vinh danh các danh hiệu lần thứ X, trong đó chú trọng đến lớp trẻ như: Phong tặng danh hiệu nghệ nhân, Sản phẩm tinh hoa làng nghề, Làng
nghề tiêu biểu…

PV: Đại dịch Covid-19 kéo dài đã ảnh hưởng đến tình hình sản xuất, xuất khẩu của Doanh nghiệp Làng nghề, Làng nghề hội viên trên cả nước. Vậy Hiệp hội Làng nghề Việt Nam đã có những động thái hay giải pháp gì để giúp các Doanh nghiệp làng nghề, Làng nghề hội viên vượt qua khó khăn hiện nay, thưa ông?

Ông Lưu Duy Dần: Việt Nam đã trải qua những cuộc chiến tranh gian khổ chống đế quốc Pháp và Mỹ, nạn đói năm 1945…và đến nay là đại dịch Covid-19 nhưng với nền tảng kinh tế, văn hóa- xã hội của nước ta cùng với đường lối, quyết sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước, sự đồng lòng, đoàn kết của nhân dân chắc chắn chúng ta đã vượt qua mọi mọi khó khăn, phát triển và hội nhập, từng bước khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế.

Các doanh nghiệp làng nghề, hội viên làng nghề cũng vậy, mặc dù gặp nhiều khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, tiêu thụ sản phẩm, nhưng tư tưởng vẫn rất ổn định và thể hiện quyết tâm rất cao, đồng lòng cùng với Đảng, Chính phủ trong khắc phục khó khăn, duy trì sản xuất, chờ thời cơ mới khi đại dịch Covid-19 đi qua.

Đặc thù của làng nghề của chúng ta sản xuất mang tính chất hộ gia đình là chủ yếu, nhiều dộ gia đình cũng đã phát triển lên thành doanh nghiệp làng nghề nhưng quy mô còn nhỏ lẻ, phụ thuộc chu yếu vào thị trường tiêu thụ nước ngoài nên khi mọi giao thương trên thị trường thế giới bị ngưng trệ thì nhiều doanh nghiệp làng nghề, làng nghề hội viên gặp khó khăn do hợp đồng đặt hàng bị hủy, hoãn, đơn hàng không quay lại, hàng làm ra phải mang cất vào kho không xuất đi được, ảnh hưởng đến nguồn thu, kế hoạch sản xuất, nợ ngân hàng tăng cao. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp làng nghề, hộ sản xuất kinh doanh ở các làng nghề đang loay hoay tìm đầu ra cho sản phẩm để tạo nguồn thu, lấy tiền trả lương nhân công, trả nợ ngân hàng. Vấn đề đáng lo ngại cho các danh nghiệp làng nghề và các cở sản xuất kinh doanh là sự thiếu hụt nhân công khi tình hình sản xuất bắt nhịp trở lại, bởi hiện nay do sản xuất không ổn định, thu nhập của người lao động bấp bênh, nhiều người đã bỏ nghề đi tìm việc làm khác …

Tuy nhiên, vì các Doanh nghiệp làng nghề, làng nghề truyền thống đều là hộ gia đình sản xuất nên có cái độc lập, tự quyết, sẵn sàng cất sản phẩm vào kho để chờ khi tình hình dịch bệnh khả quan hơn sẽ đón thời cơ mới. Mặt khác, hàng hóa của làng nghề chủ yếu là hàng thủ công mỹ nghệ, các mặt hàng truyền thống nên để được lâu, không sợ hư hỏng.

Trước khó khăn hiện nay, Hiệp hội cũng đã hướng dẫn các làng nghề tìm hướng đi khác, cách quản lý, bảo quản sản phẩm trong lúc chờ đơn hàng xuất đi; Cải tiến các loại sản phẩm, mẫu mã phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng nội địa, bán hàng qua các kênh online; Vừa sản xuất vừa phòng dịch để không làm đứt gãy chuỗi sản xuất; Đề xuất để giãn nợ, giảm lãi suất để các doanh nghiệp làng nghề, làng nghề hội viên giảm bớt khó khăn, duy trì sản xuất...

Vinh danh nghệ nhân cao tuổi Làng nghề Việt Nam.

Trước mắt, các doanh nghiệp làng nghề, làng nghề hội viên muốn tồn tại và phát triển trong tình hình mới vẫn phải chủ động phát huy nội lực. Đồng thời chủ động liên kết sản xuất và tiêu thụ, thích ứng với diễn biến khó lường của dịch bệnh và biến động của thị trường để giữ gìn và phát triển nghề.

PV: Nhân ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6), ông có lời nhắn gửi gì tới các phóng viên, nhà báo trên cả nước nói chung và Tạp chí Làng nghề Việt Nam nói riêng, những người đã đồng hành cùng Hiệp hội, các làng nghề, nghệ nhân, hội viên… trong công tác tuyên truyền để bạn đọc trong và ngoài nước biết nhiều hơn về Hiệp hội và các làng nghề trên cả nước?

Ông Lưu Duy Dần: Tôi ghi nhận và đánh giá cao sự đồng hành của các phóng viên, nhà báo với Hiệp hội làng nghề Việt Nam trong hơn 15 năm qua, đặc biệt là các báo: Nhân dân, Quân đội nhân dân, Báo Công thương, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài tiếng nói Việt Nam, TTXVN, Tạp chí Làng nghề Việt Nam và nhiều báo đài trung ương, địa phương khác… Trong dịp kỷ niệm 15 năm thành lập Hiệp hội vừa qua, đã có 15 tờ báo tới tác nghiệp và đưa tin, thể hiện sự quan tâm của lực lượng báo chí đối với Hiệp hội.

Tạp chí Làng nghề Việt Nam, cơ quan ngôn luận của Hiệp hội (trước là báo nay chuyển đổi là tạp chí) trong 10 năm qua đã có những cố gắng rất lớn để khẳng định thương hiệu trong làng báo chí cả nước, trở thành tiếng nói, cầu nối làng nghề, nghệ nhân trên cả nước với bạn đọc. Tạp chí đã phản ánh được cái mới, cái hay cũng như những mặt còn tồn tại trong cộng đồng làng nghề. Nhiều bài báo đã viết về một số nghề mới, về làng nghề, nghệ nhân ở vùng sâu, vùng xa trên khắp cả nước. Những vấn đề thời sự, chính trị, xã hội và các hoạt động làng nghề trong Nam, ngoài Bắc đều được Tạp chí phản ánh kịp thời, chân thực, khách quan. Nhiều bài viết hay, trình độ, góp phần đưa những nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, quảng bá văn hóa- lịch sử làng nghề, động viên nghệ nhân, thợ giỏi hăng say sản xuất, phát triển làng nghề… Nhiều tấm gương về phụ nữ làng nghề, tuổi trẻ sáng tạo tay nghề cũng đã được Tạp chí tuyên truyền kịp thời, có sức lan tỏa. Tuy nhiên, Tạp chí cần tăng cường thêm nhiều bài viết hay, sâu sắc hơn về văn hóa làng nghề Việt Nam,văn hóa nghề, sản phẩm làng nghề với văn hóa tâm linh thuần Việt; Các ý kiến trao đổi của các chuyên gia, nhà khoa học, các nghệ nhân nói về làng nghề, mẫu mã, kiểu dáng, chất liệu mới, sản phẩm…

Tôi biểu dương, đánh giá cao nỗ lực đổi mới và hiệu quả tuyên truyền của Tạp chí Làng nghề Việt Nam tỉnh trong thời gian qua, đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển của làng nghề và vào thành tựu phát triển kinh tế - xã hội chung của cả nước. Mong rằng, thời gian tới phóng viên, nhà báo của Tạp chí tiếp tục nỗ lực hơn nữa trong công việc, đoàn kết, không ngừng trau dồi kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp, sáng tạo những tác phẩm báo chí chất lượng, mang hơi thở cuộc sống, phản ánh toàn diện các lĩnh vực đời sống, quảng bá hoạt động của Hiệp hội, hình ảnh làng nghề, nghệ nhân hội viên đến với bạn bè trong nước và quốc tế.

Xin cảm ơn ông!

Người thực hiện: Đài Thanh