Sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền và nhân dân Hà Tĩnh trong phong trào Xây dựng nông thôn mới.

Khởi đầu một đề án

Thời điểm cuối năm 2022, Hà Tĩnh mới chỉ có 2/8 tiêu chí cơ bản đạt, các chỉ tiêu về 100% số xã đạt chuẩn, 40% xã nông thôn mới nâng cao, 20% huyện… là áp lực không nhỏ đối với tỉnh. Thời điểm này, toàn tỉnh có 177/181 xã đạt chuẩn NTM, 50 xã đạt chuẩn NTM nâng cao, 7 xã NTM kiểu mẫu; có thêm huyện Hương Sơn đạt chuẩn NTM, nâng tổng số 9/13 huyện, thành phố, thị xã đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM. Thu nhập bình quân đạt gần 40 triệu đồng/người/năm (năm 2022).

Xây dựng tỉnh Hà Tĩnh đạt chuẩn NTM là mục tiêu được xác định trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh lần thứ XIX, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh ban hành nghị quyết. Vì vậy, cả hệ thống chính trị, mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân toàn tỉnh phải nỗ lực, quyết tâm cao hơn và cách làm linh hoạt hơn. Phát biểu của Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh Hoàng Trung Dũng tại hội nghị tổng kết nông thôn mới năm 2022 thể hiện rõ quyết tâm của toàn thể hệ thống chính trị, đoàn thể, tổ chức và người dân trong tỉnh.

Tính đến cuối năm 2023, tiêu chí 100% số xã đạt chuẩn Nông thôn mới đã cơ bản đạt với 4 xã hoàn thành thêm trong năm (2 xã đang chờ thẩm định); 8/25 xã bổ sung đạt nâng cao, 10/13 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn… thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn năm 2022 đạt 46,08 triệu đồng (gấp 5,5 lần so với năm 2010); tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 3,79% (năm 2011 là 23,91%).

Những tiêu chí cơ bản theo tiêu chí của quyết định 921/QĐ-TTg hiện đang là thách thức không nhỏ đối với mục tiêu năm 2024 của tỉnh. Để hoàn thành mục tiêu đề án "Thí điểm xây dựng tỉnh Hà Tĩnh đạt chuẩn NTM, giai đoạn 2021-2025" đòi hỏi sự cố gắng vượt bậc của cấp ủy, chính quyền và nhân dân tỉnh Hà Tĩnh cũng như rất cần sự vào cuộc của các ban, bộ, ngành Trung ương, đặc biệt là ưu tiên nguồn vốn để triển khai thực hiện các tiêu chí dự án.

Sau hơn 1 thập kỷ, Chương trình xây dựng Nông thôn mới tại tỉnh có nhiều chuyển biến rõ rệt. Từ một tỉnh nghèo, Hà Tĩnh vươn lên là “điểm sáng” của toàn quốc với nhiều mô hình nổi bật về mô hình sản xuất, khu dân cư kiểu mẫu, khu dân cư thông minh, công sở thông minh,…

Nỗ lực hướng đích

Theo ông Ngô Đình Long, Phó chánh văn phòng NTM tỉnh Hà Tĩnh: Sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Đề án thí điểm xây dựng tỉnh đạt chuẩn NTM”, tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, kịp thời ban hành nghị quyết, cơ chế chính sách, kế hoạch triển khai thực hiện. Đến nay, có hai tiêu chí tỉnh NTM cơ bản đạt chuẩn; các tiêu chí còn lại tổ chức triển khai đạt được một số kết quả bước đầu; các tiêu chí cấp xã, huyện đang được tập trung củng cố, nâng cao; phát triển kinh tế nông thôn có sự chuyển biến tích cực; công tác bảo vệ môi trường được tăng cường; cơ sở vật chất giáo dục, y tế, công trình nước sạch tập trung được quan tâm đầu tư nâng cấp...

Theo đó, tổng nhu cầu đề xuất hỗ trợ xây dựng tỉnh đạt chuẩn nông thôn mới là 4.820 tỷ đồng, tuy nhiên giai đoạn 2021-2025 Trung ương chỉ bố trí khoảng 1.178 tỷ đồng để triển khai thực hiện Chương trình, chưa bố trí nguồn vốn thực hiện Ðề án tỉnh nông thôn mới nên một số nội dung, nhiệm vụ chưa triển khai thực hiện được. Đây là trở ngại lớn cho đầu tư cho các huyện và các xã trong lộ trình hướng đích.

Theo chuẩn mới giai đoạn 2021-2025, nhiều tiêu chí cần phải củng cố, nâng cao, bổ sung như: tiêu chí môi trường, các tiêu chí chất lượng sống, truy xuất nguồn gốc… Hiện nay, các xã, huyện đã tổ chức rà soát, nâng cấp các tiêu chí; nhiều địa phương từng bước chuyển sang xây dựng NTM nâng cao, kiểu mẫu để đảm bảo tính liên tục, bền vững và có chiều sâu.

Tính đến cuối năm 2023, tiêu chí 100% số xã đạt chuẩn Nông thôn mới đã cơ bản đạt với 4 xã hoàn thành thêm trong năm (2 xã đang chờ thẩm định); 8/25 xã bổ sung đạt nâng cao, 10/13 đơn vị cấp huyện đạt chuẩn…

Có thể thấy, sau hơn 1 thập kỷ, Chương trình xây dựng Nông thôn mới tại tỉnh có nhiều chuyển biến rõ rệt. Từ một tỉnh nghèo, Hà Tĩnh vươn lên là “điểm sáng” của toàn quốc với nhiều mô hình nổi bật về mô hình sản xuất, khu dân cư kiểu mẫu, khu dân cư thông minh, công sở thông minh,… Hạ tầng kinh tế - xã hội tiếp tục được đầu tư cải tạo, nâng cấp và làm mới tương đối đồng bộ; nhiều mô hình phát triển sản xuất có hiệu quả được nhân rộng; giáo dục và đào tạo phát triển ổn định vững chắc; hoạt động văn hóa thể dục, thể thao ngày càng phát triển cả về số lượng cũng như chất lượng; thu nhập bình quân đầu người năm 2023 khoảng 46,3 triệu đồng/người/năm (tăng 4,6 triệu đồng so với năm 2020); tỷ lệ hộ nghèo đa chiều khu vực nông thôn năm 2022 còn khoảng 5,4%, giảm 1,7% so với năm 2020; giá trị gia tăng toàn ngành nông nghiệp tăng 3,36% (cao nhất trong những năm gần đây); môi trường nông thôn được cải thiện theo hướng sáng - xanh - sạch - đẹp; hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; an toàn, an ninh, trật tự an toàn xã hội ở nông thôn ổn định.

Phát biểu tại hội nghị sơ kết 3 năm giai đoạn 2021-2025, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) xây dựng NTM tỉnh Hà Tĩnh, ông Nguyễn Hồng Lĩnh đã bày tỏ: Chương trình MTQG xây dựng NTM ở Hà Tĩnh vẫn còn khó khăn: Các xã chưa đạt chuẩn NTM khối lượng công việc còn lớn; các xã phấn đấu đạt chuẩn NTM nâng cao và kiểu mẫu số lượng và chất lượng còn thấp; tiến độ xây dựng huyện đạt chuẩn ở các huyện Kỳ Anh, Hương Khê chậm, khối lượng còn nhiều, kinh phí lớn; thực hiện Đề án tỉnh NTM đang gặp nhiều khó khăn…

Còn nhiều vấn đề, nhiều trở ngại trên chặng đường đưa Hà Tĩnh trở thành tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng Nông thôn mới vào 2024. Thành quả của Hà Tĩnh ngày hôm nay đã thể hiện nỗ lực của toàn bộ hệ thống chính trị, tổ chức – xã hội cùng hướng đích. Đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm và xuyên suốt trong cả giai đoạn đòi hỏi cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở phải vào cuộc, lấy kết quả xây dựng NTM làm thước đo quan trọng đánh giá mức độ thực hiện nhiệm vụ.