Để giúp Thành phố có cơ sở ban hành một số chính sách hướng tới mục tiêu nêu trên, Sở Nông nghiệp và PTNT thành phố Hà Nội phối hợp Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, Hội Khoa học Phát triển Nông thôn Việt Nam cùng một số cơ quan tổ chức “Hội thảo Định hướng và giải pháp phát triển Nông nghiệp Thông minh trên địa bàn TP. Hà Nội”

Hội thảo có sự tham dự của đại diện các Bộ, ban ngành TW, TP. Hà Nội; đại diện các Cục, Vụ, Viện, Trường học thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn; lãnh đạo các quận huyện thị xã thuộc TP. Hà Nội; đại diện các Hiệp hội chuyên ngành, HTX, Doanh nghiệp tư nhân cùng đông đảo các nhà khoa học, các chuyên gia đầu ngành, Nghệ nhân, Doanh nhân, Chủ nhà vườn tiêu biểu trong cả nước bằng hình thức trực tuyến và trực tiếp.

Định hình nông nghiệp thông minh

Ông Tạ Văn Tường - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Nội phát biểu định hướng tại hội nghị (Ảnh: Thu Hà)

Phát biểu định hướng hội nghị, Ông Tạ Văn Tường - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Nội cho biết: Yêu cầu đặt ra với nông nghiệp Hà Nội: với thành phố lớn như Hà Nội đòi đỏi định hình lại hình thái nông nghiệp phải là diện mạo mới, mô hình mới: (i) mô hình nông nghiệp nội đô như thế nào; toàn thành phố như thế nào; định hình nông nghiệp thủ đô quy hoạch như thế nào? Giải quyết những bức xúc hiện nay; Phát huy được giá trị to lớn của trung tâm cả nước, khắp toàn cầu. (ii) câu chuyện nông nghiệp giải quyết bệ đỡ, rất cần một quy hoạch đi trước, sau đó nông nghiệp thông minh.

(Ảnh: Thu Hà)

Về quy hoạch không gian của TP Hà Nội có những trăn trở về quy hoạch nông nghiệp: (i)nông nghiệp chung của thành phố tạo nên diện mạo thủ đô, du lịch trải nghiệm, chống biến đổi khí hậu, vấn đề sản xuất nông nghiệp sử dụng công nghệ nào, áp dụng công nghệ nào để đem lại giá trị chất lượng sản phẩm tốt; (ii) sản xuất cây con giống lớn nhất cả nước, thì giống ưu tiên hàng đầu, việc áp dụng công nghệ giống phải làm như thế nào để đảm bảo được chất lượng giống tốt nhất; (iii) với trồng trọt, chăn nuôi Hà Nội đang cần giữ vững bản sắc nông nghiệp hàng nghìn năm để không bị mất đi như: Đào Nhật Tân, Sen Hồ Tây; bưởi Khánh Thượng, Bưởi Thồ, Bưởi Khánh Dương… Hà Nội rất cần giữ những bản sắc đó nhưng không ô nhiễm môi trường. (vi) Về thủy sản Hà Nội đã quy hoạch mặt nước nội đô phát triển công nghiệp cá cảnh như thế nào, vùng sản xuất quy hoạch tập trung, những vùng đó phải có quy hoạch để tích trữ vùng nước, ví dụ: việc tạo ra hồ điều hòa môi trường sinh thái. (v) về Lâm Nghiệp thay đổi tư duy về quy hoạch như rừng phải là rừng kinh tế; quy hoạch chuyển đổi các loại đất khác, để cải thiện vùng khí hậu, đất bỏ hoang chúng ta trồng rừng; áp dụng nông nghiệp thông minh. Với những tổng quan như vậy chúng tôi rất cần các nhà khoa học góp ý, phân tích.

TS Đào Thế Anh - Phó Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS) đưa ra quan điểm về đô thị thông minh

TS Đào Thế Anh - Phó Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam (VAAS) cho rằng: Nông nghiệp đô thị là ngành kinh tế tổng hợp trong và ven đô thị, bao gồm hoạt động nuôi trồng; sản xuất, chế biến và cung ứng dịch vụ về rau; hoa; quả; thảm thực vật; cây cảnh; cây trang trí; cây dược liệu; cây trồng nông nghiệp và các sinh vật hữu ích khác. Nông nghiệp đô thị dùng phương pháp canh tác hữu cơ, sinh thái, công nghệ chính xác và giải pháp kỹ thuật truyền thống kết hợp với hiện đại không cần nhiều diện tích, sử dụng và tái sử dụng tài nguyên thiên nhiên và chất thải sinh hoạt nhằm cung cấp lương thực thực phẩm tươi sống, tạo không gian xanh, không khí trong lành. Một số giải pháp thúc đẩy nông nghiệp thông minh ở Hà Nội được TS Đào Thế Anh luận bàn như: (i) Nông nghiệp thông minh cần được khuyến khích trong phát triển nông nghiệp đô thị Hà Nội, dựa trên nghiên cứu về thị trường và các nhu cầu của cư dân đô thị; (ii) Hà Nội cần quy hoạch đất nông nghiệp ổn định và không gian cho nông nghiệp đô thị, đối với từng tiểu vùng nhằm thu hút đầu tư; (iii) tăng cường công tác đào tạo nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao để chủ động trong quá trình tiếp cận nông nghiệp thông minh; (vi) triển khai thiết kế xây dựng nền tảng số, thu nhập cơ sở dữ liệu trực tuyến nông nghiệp thông minh, tích hợp đồng bộ; (v) Hình thành mạng lưới doanh nghiệp công nghệ số và dịch vụ đầu tư phục vụ nông nghiệp và nông thôn thông minh đồng hành cùng nông dân và cư dân đô thị; (vi) Thúc đẩy hợp tác giữa ngành nông nghiệp và công nghệ thông tin để nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực nông nghiệp thông minh. Qua đó Hà Nội cũng cần xem xét tham gia mang lưới đô thị thông minh quốc tế đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế.

GS. TS. KTS Đỗ Hậu – Hội quy hoạch và phát triển đô thị Việt Nam

Còn GS. TS. KTS Đỗ Hậu – Hội quy hoạch và phát triển đô thị Việt Nam: Thực tế nông nghiệp đô thị tại Hà Nội không những có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội của thành phố mà còn là hình mẫu cho phát triển nông nghiệp ven đô trong cả nước. Vì vậy đầu tư phát triển nông nghiệp ven đô theo hướng nông nghiệp đô thị sinh thái trong quá trình đô thị hóa trong giai đoạn tới là một trong những trọng tâm, chiến lược phát triển nông nghiệp của thành phố, đóng góp vào xây dựng chiến lược phát triển kinh tế xã hội của thành phố. Đồng thời KTS Đỗ Hậu nhấn mạnh thực trạng về nông nghiệp cần phải tổ chức lại nông nghiệp đô thị theo hướng bền vững; sự phức tạp và tính đa dạng của nông nghiệp cần có những phương pháp tiếp cận đa ngành; tổ chức không gian nông nghiệp đô thị là một trong những xu hướng tất yếu, việc cấu trúc đô thị đã xác định sự tồn tại mô hình không gian nông nghiệp đô thị là hết sức cần thiết: chúng ta cần đánh giá lại những quy hoạch củ; và có phương pháp thiết thực cụ thể.

Góp ý tại hội thảo Chuyên gia kinh tế - Nguyễn Hoàng Dũng - Chủ tịch Công ty Đào tạo Lãnh đạo và Dịch vụ Phát triển bền vững [SDLT] cho rằng: Nền nông nghiệp hiện đại đầu tư công nghệ cao và Hà Nội là đầu tàu về công nghệ cao, tận dụng tối đa tài nguyên, ngành nông nghiệp thủ đô phải mang đậm đặc sản có tính hiện đại: như cây lúa, vải… mang đậm yếu tố văn hóa, ngoại giao. Tính hiện đại, thịnh vượng, bền vững luôn được cập nhật. Đồng thời cơ hội của nông nghiệp thông minh, cuộc cách mạng công nghiệp 4,0 chúng ta không đứng ngoài cuộc, thông qua nền tảng của công nghệ chúng ta biết được thời gian canh tác con giống…

Theo GS. TSKH Trần Duy Quý - Chủ tịch hội Khoa học Phát triển Nông thôn Việt Nam: Trong những năm qua trên thế giới có 5 xu hướng công nghệ phát triển: (i) Công nghệ thông tin; (ii) Công nghệ vật liệu mới; (iii) Công nghệ sinh học; (iv) Công nghệ tự động hóa; (v) Công nghệ trí tuệ nhân tạo. Những công nghệ này tác động nhiều ngành kinh tế và ngành nông nghiệp cũng không nằm ngoài quy luật này. Nông nghiệp thông minh sẽ là xu hướng của thời đại, sẽ tiếp tục phát triển trong thế kỷ này và các thế kỷ tiếp theo. Xây dựng nông nghiệp đô thị và ven đô là rất cần thiết góp phần tạo cảnh quan đô thị và hài hòa cuộc sống.

Hiện nay công nghệ tự động hóa được triệt để áp dụng rộng rãi cho nông nghiệp thông minh như làm đất, tưới, trồng, cấy, bón phân…Công nghệ trí tuệ nhân tạo cũng đóng góp vỗ cùng quan trọng góp phần tạo chuỗi liên hoàn trong cung ứng hàng hóa, đặc biệt trong đại dịch Covid 19.

Ngành nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thực sự là “trụ đỡ” cho nền kinh tế

Trong bối cảnh dịch bệnh còn diễn biến hết sức phức tạp nhưng ngành Nông nghiệp Hà Nội đã nỗ lực đạt được mức tăng trưởng rất đáng khích lệ (quý I tăng 2,51%, quý II đã tăng lên 3,09% và quý III tăng 4,39% so với cùng kỳ năm trước và phấn đấu đạt 4,2% trong cả năm 2021). Hà Nội đã đóng góp tích cực trong tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng nông, lâm, thủy sản ước đạt trên 67,7 tỷ USD, tăng 27,9% so với cùng kỳ năm trước, trong đó, xuất khẩu ước đạt trên 35,5 tỷ USD, tăng 17,7% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu ước khoảng 32,2 tỷ USD, tăng 41,6%. Qua đó, khẳng định Ngành nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, không chỉ đảm bảo an ninh lương thực, ổn định an sinh xã hội mà thực sự là “trụ đỡ” cho nền kinh tế.

Đề xuất những giải pháp trong việc phát triển nông nghiệp công Tiến sĩ Mai Quang Vinh - Liên minh HTX kinh tế số Việt Nam đề xuất một số ứng dụng công nghệ thông minh: nhật ký điện tử EGAP: quản lý, truy suất minh bạch thương hiệu nông sản; thay thế nhật ký giấy thủ công, quản lý giấy tờ khó tiếp cận, khó minh chứng bằng nhật ký điện tử công khai, minh bạch. Hay ý tưởng tháp rau hữu cơ của công ty CP Nông nghiệp Hữu cơ Eco Việt Nam – ông Trần Đình Khâm nhấn mạnh: Tháp rau hữu cơ là sản phẩm được thiết kế chuyên biệt cho việc trồng rau hữu cơ tại gia đình, giúp các gia đình có diện tích ban công hay sân thượng có thể tự cung tự cấp rau sạch, tiết kiệm mỗi tháng hàng triệu tiền rau sạch mà không tốn nhiều chi phí cũng như công sức trồng trọt.

Ứng dụng công nghệ thông minh: nhật ký điện tử EGAP, mô hình máy bay không người lái được góp ý, phân tích tại hội nghị

Trên địa bàn Thành phố, hiện nay có 164 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (105 mô hình trong lĩnh vực trồng trọt, 39 mô hình về chăn nuôi, 15 mô hình về thủy sản và 01 mô hình kết hợp trọt và chăn nuôi); giá trị sản phẩm nông nghiệp công nghệ cao hiện nay chiếm khoảng 35% tổng giá trị sản xuất nông nghiệp toàn thành phố. Trong đó công nghệ, thiết bị lựa chọn ứng dụng chủ yếu là thông minh trong việc quản lý, điều khiển môi trường nuôi trồng giúp giảm nhân công lao động, tăng chất lượng và sản lượng nông sản.

Kết luận Hội nghị, ông Tạ Văn Tường - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Nội nhấn mạnh trong thời gian tới Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Hà Nội sẽ thiết lập hệ sinh thái các nhà sinh học, các nhà chuyên gia tham vấn, góp ý kiến nhằm phát huy trí tuệ chất xám của các chuyên gia được tốt hơn.

Tin/ảnh: Nguyễn Nam – Thanh Hậu