Hà Giang không chỉ nổi bật với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ mà còn là nơi lưu giữ kho tàng văn hóa phong phú của 19 dân tộc anh em, trong đó có nhiều dân tộc thiểu số ít người như Pà Thẻn, Lô Lô, Pu Péo, Cờ Lao, Bố Y…

Theo thống kê, tỉnh hiện có 131 di sản văn hóa vật thể, 446 di sản văn hóa phi vật thể, 3 bảo vật quốc gia, 61 di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh được xếp hạng ở các cấp. Đặc biệt, 32 di sản văn hóa phi vật thể đã được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Lễ Hội Nhảy Lửa của người Pà Thẻn

Bên cạnh đó, các phong tục, tập quán, lễ hội truyền thống của đồng bào dân tộc cũng đang được nghiên cứu, bảo tồn và phát huy nhằm góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa địa phương. Việc bảo tồn di sản không chỉ giúp giữ gìn giá trị truyền thống mà còn tạo tiền đề quan trọng để thúc đẩy du lịch và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Với quan điểm văn hóa vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển, tỉnh Hà Giang xác định công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa là nhiệm vụ quan trọng, ngang tầm với các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Nông thôn mới.

Để thực hiện hiệu quả mục tiêu này, tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó tiêu biểu là: đẩy mạnh phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, duy trì và nhân rộng mô hình Hội Nghệ nhân dân gian tại các xã, thị trấn; gắn bảo tồn văn hóa truyền thống với phát triển du lịch cộng đồng; phục dựng, bảo tồn một số lễ hội dân gian đặc trưng; hỗ trợ phát triển làng nghề sản xuất sản phẩm thủ công truyền thống; đưa văn hóa dân tộc vào giảng dạy trong nhà trường.

Trình diễn Lễ hội Lẩu Then của đồng bào dân tộc Tày, xã Phương Độ (thành phố Hà Giang) năm 2024. Ảnh: Trần Kế

Những nỗ lực này không chỉ giúp gìn giữ bản sắc văn hóa các dân tộc mà còn góp phần tạo sinh kế bền vững, thúc đẩy du lịch và phát triển kinh tế - xã hội cho địa phương.

Xã Nông thôn mới (NTM) Pả Vi, huyện Mèo Vạc, nơi có phần lớn dân cư là đồng bào dân tộc Mông, đã và đang làm tốt công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống thông qua nhiều hoạt động thiết thực. Những năm qua, Pả Vi tích cực tuyên truyền, vận động người dân bảo tồn kiến trúc nhà trình tường – nét đặc trưng của người Mông; mở các lớp truyền dạy khèn Mông cho thế hệ trẻ; thành lập câu lạc bộ văn hóa, Hội Nghệ nhân dân gian; đồng thời khôi phục và phát triển nghề dệt vải lanh, may trang phục truyền thống. Nhờ những nỗ lực này, nhận thức của người dân về bảo tồn văn hóa không ngừng được nâng cao, nhiều hủ tục lạc hậu dần được xóa bỏ.

Đặc biệt, một điểm nhấn ấn tượng tại Pả Vi là hàng rào đá dài gần 2 km dọc theo Quốc lộ 4C, được các hộ dân chung tay xây dựng theo kiến trúc truyền thống của người Mông. Công trình này không chỉ tạo nên cảnh quan độc đáo, mang đậm nét văn hóa bản địa mà còn thể hiện sự hòa quyện giữa truyền thống và hiện đại, góp phần phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao đời sống người dân.

rong thời gian tới, tỉnh Hà Giang sẽ tiếp tục lồng ghép công tác bảo tồn văn hóa với các chương trình phát triển kinh tế và xây dựng Nông thôn mới (NTM). Việc bảo tồn văn hóa không chỉ dừng lại ở gìn giữ những giá trị truyền thống mà còn gắn kết với phát triển du lịch, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng sẽ đẩy mạnh đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cao chất lượng đời sống người dân, từ đó tạo nền tảng vững chắc để phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững. Đây được xem là hướng đi đúng đắn, giúp Hà Giang không chỉ giữ gìn bản sắc dân tộc mà còn phát huy lợi thế văn hóa trong phát triển kinh tế, góp phần nâng cao đời sống cộng đồng và tạo nên diện mạo mới cho vùng đất địa đầu Tổ quốc.