Hà Nội: 30°C Hà Nội
Đà Nẵng: 31°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 0°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 0°C Thừa Thiên Huế

Gìn giữ giá trị văn hóa độc đáo của Mo Mường

LNV - Nói đến Mo Mường là nói đến những nghi lễ dân gian có tính thiêng được sử dụng trong tang lễ hay nghi lễ cầu mạnh khỏe của người Mường. Đây là di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc, giàu giá trị nhân văn gắn liền đời sống tinh thần người dân xứ Mường bao đời nay. Song theo thời gian, cơ hội thực hành, gìn giữ những giá trị văn hóa độc đáo của Mo Mường đang dần bị thu hẹp và có nguy cơ mai một, đòi hỏi cần sớm có những giải pháp để bảo tồn, phát huy.



Mo Mường hướng đến trở thành di sản văn hóa thế giới.

Mo Mường được ví như bách khoa toàn thư dân gian chứa đựng những tinh hoa văn hóa Mường. Theo nghệ nhân Bùi Hồng Nhi, Mo Mường được tổ tiên truyền dạy từ thế hệ này sang thế hệ khác và được sáng tạo không ngừng cùng tiến trình phát triển của đất nước. Quá trình diễn xướng Mo của người Mường là phương tiện giao tiếp bày tỏ lòng tôn kính đối với lực lượng siêu nhiên và tổ tiên, đồng thời là phương tiện để truyền đạt tư tưởng triết lý về thiên nhiên, vũ trụ, tri thức, tập quán xã hội người Mường; qua đó góp phần tích cực trong giáo dục, hình thành nhân cách con người và gìn giữ phong tục, tập quán.

Bàn về những giá trị văn hóa của Mo Mường, Nghệ nhân Ưu tú Bùi Huy Vọng khẳng định: Mo Mường là sự kết tinh những kinh nghiệm trong lao động sản xuất, ứng xử văn hóa, triết lý nhân sinh, thể hiện tình yêu cuộc sống, con người, quê hương và khí phách, cốt cách của con người, vùng đất bản Mường. Mo Mường tái hiện lịch sử loài người, phản ánh nhận thức của con người về sự ra đời của trời đất, sự phát triển của xã hội…; và đúc kết những bài học về đời sống cộng đồng như ý nghĩa của sự đoàn kết, văn hóa tổ chức lãnh đạo trong đấu tranh với thiên nhiên…

Bên cạnh đó, Mo Mường còn là chỉnh thể nguyên hợp bao hàm tất cả các yếu tố của văn hóa dân gian người Mường: Vừa là loại hình văn học dân gian; vừa là loại hình diễn xướng dân gian với âm nhạc, múa, sân khấu; đồng thời chuyển tải nội dung tín ngưỡng gắn với các nghi lễ dân gian, tri thức dân gian…

Tuy nhiên, nghệ nhân Bùi Huy Vọng nhận định: Từ sau năm 1945 đến nay, quá trình biến đổi của Mo Mường Hòa Bình nhìn chung diễn ra khá phức tạp theo những xu hướng khác nhau. Mo bị cắt giảm, nhiều giá trị truyền thống trong Mo bị mai một trong khi một số quan niệm mê tín, hủ tục vẫn được bảo lưu và phục hồi. Tính chất phức tạp đó không chỉ bắt nguồn từ sự vận động nội tại của Mo Mường Hòa Bình mà còn do mâu thuẫn giữa nhu cầu về Mo trong tâm thức của người Mường với sự thay đổi trong suy nghĩ của họ trước thực tiễn cuộc sống.

Cùng với đó, việc sân khấu hóa Mo, đưa vào Mo một số nội dung có tính chất hiện đại và trình diễn Mo bằng các thiết bị âm thanh, ánh sáng cũng làm nhạt đi tính biểu tượng, tính thiêng của nghi lễ Mo truyền thống. Thêm một nguyên nhân được nghệ nhân Bùi Hồng Nhi chỉ ra là: Dân tộc Mường không có hệ thống chữ viết, Mo Mường được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng cách truyền khẩu cho nên ngày càng ít người biết. Mo bị hiểu lệch lạc cả về nội dung và nghệ thuật diễn xướng trong tang lễ. Số lượng nghệ nhân Mo ngày càng giảm dần.

Từ thực trạng đáng báo động ấy, năm 2020, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo chọn lựa Mo Mường là di sản cần xây dựng Hồ sơ quốc gia đệ trình UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Và để đáp ứng thêm những yêu cầu về mặt nội dung hồ sơ ghi danh, mới đây, Hội thảo khoa học “Mo trong đời sống người Mường xưa và nay” đã được Viện Âm nhạc (Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam) phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hòa Bình tổ chức, thu nhận về nhiều ý kiến đóng góp từ các chuyên gia, nhà nghiên cứu văn hóa trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản Mo Mường.

Nhà nghiên cứu Đặng Hoành Loan khẳng định: Trong số các hình thức sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng của người Mường, Mo Mường có một vị trí, chức năng xã hội mà các hình thức khác không có, không thể thực hành được, đó là chức năng thực hành nghi lễ tang ma. Vì thế, nghiên cứu Mo Mường phải lấy Mo tang lễ làm điểm tựa, làm trọng tâm nghiên cứu. Từ đấy sẽ thấy được sự lan tỏa của nó sang các hình thức thực hành các nghi lễ Mo Mường khác như: Mo mát nhà, Mo mừng thọ, Mo cầu phúc... Với tầm quan trọng đó, cần tìm cách khôi phục Mo tang lễ, làm cho Mo tang lễ tồn tại và duy trì trong đời sống xã hội người Mường.

Giữ được Mo tang lễ mới giữ được nghệ thuật ca xướng trong Mo Mường, mới làm cho giá trị toàn vẹn của Mo Mường, trong đó có sử thi “Đẻ đất đẻ nước” sống thật, sống vững chắc trong đời sống người Mường hiện đại. Và như vậy mới có cơ sở chứng minh được giá trị văn học, tập quán xã hội, và nghệ thuật diễn xướng của người Mường để xây dựng bộ hồ sơ Mo Mường trình UNESCO ghi danh.

Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Hòa Bình Bùi Thị Niềm: Mo Mường đến nay đã được xác định là di sản văn hóa phi vật thể “đang sống” và là biểu đạt sống do tổ tiên ông cha truyền lại cho con cháu. Vì thế, việc bảo tồn và phát huy các giá trị đặc sắc của Mo Mường rất quan trọng. Các tỉnh, thành phố tham gia xây dựng hồ sơ cần tiến hành khảo sát, kiểm kê chính xác về những hoạt động thực hành Mo Mường, số nghệ nhân Mo Mường để từ đó có phương thức bảo tồn, phát huy một cách khoa học, bền vững.

Đồng thời, cần tập hợp nghệ nhân, tiến tới vận động thành lập các câu lạc bộ về bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Mo Mường tại địa bàn các xã, huyện; nghiên cứu chính sách đãi ngộ đối với các nghệ nhân nắm giữ di sản Mo Mường, xem xét lập hồ sơ công nhận nghệ nhân ưu tú theo quy định. Bên cạnh đó, giải pháp quan trọng là phải tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền sâu rộng về tầm quan trọng, ý nghĩa của Mo Mường để nâng cao nhận thức của các cấp, ngành, cộng đồng xã hội; lựa chọn, đưa một số nội dung trình diễn văn hóa Mo Mường vào các chương trình, sự kiện của tỉnh nhằm quảng bá sâu rộng về di sản văn hóa Mo Mường.

Bài và ảnh Đắc Linh

Tin liên quan

Tin mới hơn

Festival Nghề truyền thống Quảng Nam 2024

Festival Nghề truyền thống Quảng Nam 2024

LNV - Festival Nghề truyền thống – Quảng Nam 2024 với chủ đề Sản phẩm Nghề truyền thống Quảng Nam – nâng tầm và hội nhập sẽ diễn ra tại thành phố Tam Kỳ từ ngày 28 đến hết ngày 31/8. Đây là sự kiện lớn của tỉnh Quảng Nam nhằm góp phần gìn giữ và phát huy giá trị nghề truyền thống.
Bình Định: Lễ hội Cầu ngư Vạn đầm Xương Lý được đề cử là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Bình Định: Lễ hội Cầu ngư Vạn đầm Xương Lý được đề cử là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

LNV - Nhằm đề cao giá trị lịch sử, văn hóa, bảo vệ và phát huy giá trị của một loại hình di sản lễ hội truyền thống lâu đời trong quá trình hội nhập, phát triển bền vững, UBND tỉnh Bình Định đề nghị Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch xem xét, quyết định ghi danh Lễ hội Cầu ngư Vạn đầm Xương Lý vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Bình Định: Tiếng vọng đồng đội từ lòng đất mẹ

Bình Định: Tiếng vọng đồng đội từ lòng đất mẹ

LNV - Sau nhiều đêm trăn trở khi nhớ về đồng đội cùng chiến đấu tại Đồi 174 ở thôn Long Quang, xã Ân Mỹ, huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định 50 năm về trước, cựu chiến binh Trần Văn Phúc vượt gần 1.000km từ Nghệ An vào Bình Định đi tìm hài cốt đồng đội.
Bà giáo tâm huyết lưu giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thái ở Nghệ An

Bà giáo tâm huyết lưu giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thái ở Nghệ An

LNV - Với lòng đam mê và tình yêu sâu sắc dành cho văn hóa dân tộc Thái, nhiều năm qua, Nghệ nhân Ưu tú Sầm Thị Xanh ở xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu (Nghệ An) đã dành nhiều tâm huyết trong việc lưu giữ, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ.
Đô thị cổ Hội An: Nhiều hoạt động kỷ niệm 25 năm được công nhận Di sản Thế giới

Đô thị cổ Hội An: Nhiều hoạt động kỷ niệm 25 năm được công nhận Di sản Thế giới

LNV - Với chủ đề “25 năm - Bảo tồn và phát huy bền vững giá trị Di sản Văn hóa Thế giới Đô thị cổ Hội An”, các hoạt động được tổ chức tại nhiều địa điểm, tập trung ở khu phố cổ từ ngày 23/11-4/12/2024.
Thanh niên xung phong là biểu tượng sáng ngời của thế hệ trẻ Việt Nam

Thanh niên xung phong là biểu tượng sáng ngời của thế hệ trẻ Việt Nam

LNV - Nhân kỷ niệm 74 năm Ngày truyền thống lực lượng thanh niên xung phong Việt Nam (15/7/1950 - 15/7/2024), chiều 15/7, tại Phủ Chủ tịch, Chủ tịch nước Tô Lâm có cuộc gặp thân mật với đoàn đại biểu về dự Hội nghị cán bộ toàn quốc Hội Cựu thanh niên xung phong Việt Nam.

Tin khác

Học sinh Bình Định tham gia trải nghiệm nghệ thuật truyền thống

Học sinh Bình Định tham gia trải nghiệm nghệ thuật truyền thống

LNV - Ngày 10/7, tại Trường THCS thị trấn Tuy Phước, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Bình Định phối hợp Phòng GD&ĐT huyện Tuy Phước tổ chức Chương trình trải nghiệm nghệ thuật truyền thống trong nhà trường năm 2024, đã thu hút gần 800 em học sinh hào hứng tham gia.
Độc đáo Lễ hội Khô già già của người Hà Nhì ở Lào Cai

Độc đáo Lễ hội Khô già già của người Hà Nhì ở Lào Cai

LNV - Lễ hội Khô già già là lễ hội cầu mùa lớn nhất và lâu đời nhất của người Hà Nhì đen ở huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai. Lễ hội được diễn ra vào tháng 6 âm lịch hằng năm để cầu mong cho mùa màng bội thu, người an vật thịnh, cuộc sống ấm no hạnh phúc.
Người mẹ có hai con là Nghệ sĩ Nhân dân

Người mẹ có hai con là Nghệ sĩ Nhân dân

LNV - Nghệ sĩ Đỗ Quốc Hưng và Nghệ sĩ Đỗ Hiền là hai anh em tài năng trong làng nghệ thuật phía Bắc và đều được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân (NSND) khi còn trẻ. NSND Quốc Hưng là ca sĩ Opera giọng Bass. Giọng hát của anh được đánh giá là cả triệu người may ra có một. Đỗ Hiền là biên đạo múa trẻ, tài năng, chuyên ngành múa đương đại. Đó là niềm vinh hạnh cho ngành văn hóa nước nhà nói chung và vùng quê Dục Tú- Đông Anh nói riêng. Thật tự hào đối với gia đình bà Nguyễn Thị Phú– và ông Đỗ Văn Sâm (đã mất), người đã sinh ra 2 nghệ sĩ tài hoa này.
Tinh hoa các sản phẩm quý từ sen

Tinh hoa các sản phẩm quý từ sen

LNV - Sen là cây trồng phổ biến ở Việt Nam. Tại miền Bắc, hoa sen nở rộ vào mùa hè. Bên cạnh cho hoa đẹp, hương thơm, làm cảnh... sen còn là cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Phụ nữ Vĩnh Phúc - Cử chỉ đẹp, sống nhân văn

Phụ nữ Vĩnh Phúc - Cử chỉ đẹp, sống nhân văn

LNV - Hưởng ứng phong trào “Phụ nữ Vĩnh Phúc cử chỉ đẹp, sống nhân văn”, các cấp Hội Phụ nữ trên địa bàn tỉnh đã triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực, đồng hành cùng chính quyền địa phương trong công tác đảm bảo an sinh xã hội. Từ đó tiếp tục khẳng định vị thế, vai trò của phụ nữ trong thời đại mới, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.
Hà Nội: Lễ hội hoa sen lần đầu tiên

Hà Nội: Lễ hội hoa sen lần đầu tiên

LNV - Với chủ đề “Sắc sen Hà Nội,” lễ hội Sen Hà Nội lần đầu tiên được tổ chức trong 5 ngày, từ 12/7/2024 đến 16/7/2024 tại Không gian Văn hóa sáng tạo Tây Hồ, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội (ngõ 612, Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội). Lễ hội sẽ mang đến cho du khách trải nghiệm hấp dẫn về hoa sen và đặc sản trà sen của Hà Nội.
Một nhà báo tâm huyết với nghề

Một nhà báo tâm huyết với nghề

LNV - Ông Nguyễn Tiến Lệnh Anh là một nhà báo, nhà thơ. Ông có bút danh rất đặc biệt : Nông Tử Lệnh Anh – Lệnh Anh Nông Tử. Một bút danh “Độc, lạ”. được ông lấy từ những chữ cái đầu của họ tên thật của mình.
Khúc hẹn hò cồn cào sóng sông Như Nguyệt

Khúc hẹn hò cồn cào sóng sông Như Nguyệt

LNV - Tạp chí Làng nghề Việt Nam trân trọng giới thiệu một tới độc giả bài thơ "Khúc hẹn hò cồn cào sóng sông Như Nguyệt" của nhà thơ Thu Sang
Quảng Ngãi: Phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn

Quảng Ngãi: Phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn

LNV - Quảng Ngãi phấn đấu trong năm 2024, có ít nhất một điểm du lịch cộng đồng nông thôn (du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng, du lịch làng nghề) theo hướng du lịch xanh, có trách nhiệm và bền vững được công nhận.
Thanh niên miền núi chung tay xây dựng đô thị văn minh

Thanh niên miền núi chung tay xây dựng đô thị văn minh

LNV - Hưởng ứng ngày cao điểm Chiến sĩ tình nguyện xây dựng đô thị Sáng – Xanh – Sạch đẹp – Văn minh – An toàn, Tỉnh Đoàn Hòa Bình và Tỉnh Đoàn Sơn La ra quân trồng hàng nghìn cây xanh, hoàn thành hàng nghìn phần việc.
Hội thi diễn xướng dân gian văn hoá các dân tộc tại Quảng Ngãi

Hội thi diễn xướng dân gian văn hoá các dân tộc tại Quảng Ngãi

LNV - Hội thi diễn xướng dân gian văn hoá các dân tộc do Cục Văn hóa cơ sở (Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch ) phối hợp với UBND tỉnh Quảng Ngãi sẽ được tổ chức từ ngày 21-24/7 tại thành phố Quảng Ngãi.
Trường THCS Nguyễn Trãi A Tổng kết năm học 2023-2024

Trường THCS Nguyễn Trãi A Tổng kết năm học 2023-2024

LNV - Sáng ngày 27/5/2024 Trường THCS Nguyễn Trãi A long trọng tổ chức Lễ tổng kết, tuyên dương khen thưởng những tấm gương tiêu biểu trong phong trào thi đua dạy tốt, học tốt, năm học 2023-2024 và tổ chức chương trình Dấu ấn tuổi 15 cho học sinh khối 9 của nhà trường niên khóa 2020-2024.
Sắp diễn ra lễ hội hoa sen lần đầu tiên được tổ chức tại Hà Nội

Sắp diễn ra lễ hội hoa sen lần đầu tiên được tổ chức tại Hà Nội

OVN - Với chủ đề "Sắc sen Hà Nội," lễ hội Sen Hà Nội lần đầu tiên được tổ chức trong 5 ngày, từ 12/7/2024 đến 16/7/2024 tại Không gian Văn hóa sáng tạo Tây Hồ, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội (ngõ 612, Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội), sẽ mang đến cho du khách trải nghiệm hấp dẫn về hoa sen và đặc sản trà sen của Hà Nội.
Trường Trung học Phổ thông Hậu Lộc I hướng tới kỷ niệm 60 năm thành lập

Trường Trung học Phổ thông Hậu Lộc I hướng tới kỷ niệm 60 năm thành lập

LNV - Trường THPT Hậu Lộc I (Thanh Hóa) đặt trên địa bàn xã Phú Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa, đến nay trải qua 60 năm thành lập và phát triển (1964 - 2024), vượt qua nhiều khó khăn, trường luôn đoàn kết, thi đua Dạy tốt - Học tốt và thực sự trở thành cái nôi ươm mầm cho những tài năng.
Cô giáo Mầm non ở vùng quê nghèo đam mê Thư pháp

Cô giáo Mầm non ở vùng quê nghèo đam mê Thư pháp

LNV - Cô giáo Mầm non Đoàn Thị Mai sinh năm 1992, quê xã Bắc Hưng, huyện Tiên Lãng, Hải Phòng, tốt nghiệp Trường Cao đẳng Sư phạm Mầm non Hải Phòng, hiện công tác tại Trường Mầm non xã Nam Hưng (Tiên Lãng), cô giáo Mầm non trẻ có đam mê đặc biệt với nghệ thuật Thư pháp truyền thống đã sáng tác nhiều tác phẩm đặc sắc.
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
Mới nhất Đọc nhiều
TỔNG THUẬT: LỄ TRUY ĐIỆU VÀ LỄ AN TÁNG TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN PHÚ TRỌNG

TỔNG THUẬT: LỄ TRUY ĐIỆU VÀ LỄ AN TÁNG TỔNG BÍ THƯ NGUYỄN PHÚ TRỌNG

LNV - Lễ truy điệu đồng chí Nguyễn Phú Trọng được tổ chức lúc 13 giờ 00 phút ngày 26 tháng 7 năm 2024 tại Nhà tang lễ Quốc gia số 5 Trần Thánh Tông, thành phố Hà Nội.
Huyện Bình Liêu (Quảng Ninh): Ứng dụng công nghệ số trong xây dựng Nông thôn mới

Huyện Bình Liêu (Quảng Ninh): Ứng dụng công nghệ số trong xây dựng Nông thôn mới

LNV - Ứng dụng công nghệ số trong xây dựng nông thôn mới đã góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn, nâng cao đời sống người dân, thu hẹp dần khoảng cách về chất lượng cung cấp dịch vụ giữa nông thôn với thành thị.
Nghề đan võng ngô đồng đón nhận danh hiệu Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia

Nghề đan võng ngô đồng đón nhận danh hiệu Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia

LNV - Lễ đón nhận danh hiệu Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia nghề đan võng ngô đồng được tổ chức trong khuôn khổ Festival “Cù Lao Chàm - Mùa Ngô đồng đỏ” 2024 tại xã đảo Tân Hiệp (Quảng Nam).
Quản lý và giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề

Quản lý và giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề

LNV - Môi trường trong lành là một yếu tố vô cùng quan trọng và thực sự cần thiết đối với mỗi con người, mỗi quốc gia. Hiện nay Việt Nam cũng không tránh khỏi việc phải đối mặt với các vấn đề môi trường nan giải, trong đó vấn đề bảo vệ môi trường tại các làng nghề đang thu hút được nhiều sự quan tâm của Nhà nước và xã hội.
Khuyến công Hà Nam: Hỗ trợ cơ sở công nghiệp nông thôn thiết bị tiên tiến vào sản xuất

Khuyến công Hà Nam: Hỗ trợ cơ sở công nghiệp nông thôn thiết bị tiên tiến vào sản xuất

LNV - 6 tháng đầu năm 2024, Sở Công Thương Hà Nam đã chỉ đạo triển khai đề án hỗ trợ cho 4 cơ sở công nghiệp nông thôn ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến vào sản xuất với nguồn kinh phí hỗ trợ là 1 tỷ đồng.
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
ct-tnhh-pt-xuan-thanh
ctcp-xd-tan-loc
nong-nghiep-xanh
minh-hieu
nhu-thanh
an-phat
thanh-chau
thuan-duc
ha-tinh
binh-dinh
Giao diện di động