Lịch sử hào hùng…

Tiền thân Điện ảnh - Truyền hình BĐBP là Đoàn Điện ảnh Công an Nhân dân vũ trang (CANDVT) được thành lập ngày 15/6/1968 theo quyết định số: 40/QĐ-BTL của Bộ Tư lệnh CANDVT, trên cơ sở hợp nhất các đội chiếu bóng (1959) và bộ phận quay phim (1960); năm 1980 đổi thành Đoàn Điện ảnh Bộ đội Biên phòng (BĐBP); Năm 2005 đổi thành Điện ảnh BĐBP. Trước xu thế phát triển của hoạt động truyền hình và yêu cầu công tác tuyên truyền sự nghiệp xây dựng và bảo vệ biên giới, biển đảo trong tình hình mới, ngày 10/12/2013, Bộ Quốc phòng ra quyết định số: 4860/QĐ-BQP về tổ chức lại bộ máy, bổ sung thêm chức năng nhiệm vụ và đổi tên thành Điện ảnh - Truyền hình Bộ đội Biên phòng, trụ sở 40A Hàng Bài, Hoàn Kiếm (Hà Nội).

Trong những năm đầu thành lập, Đoàn Điện ảnh CANDVT có 20 đội chiếu phim được bố trí thường trực ở khắp các địa bàn biên giới và giới tuyến. Từ năm 1975 tăng thêm 5 đội, triển khai ở khắp các địa bàn biên giới, bờ biển cả nước. Công tác phát hành phim chiếu bóng được thực hiện nề nếp, thường xuyên với nhiều thể loại phong phú, như: Phim truyện trong nước và ngoài nước, các phim tài liệu, chương trình thời sự. Nguồn sản xuất của chính Điện ảnh CANDVT và Điện ảnh Quân đội, xưởng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương, đảm bảo chế độ xem phim cho cán bộ, chiến sĩ từ 12-24 buổi một năm. Đồng thời phục vụ kịp thời cán bộ, chiến sĩ và nhân dân vùng giải phóng. Sau chiến thắng 30/4/1975 , các đội chiếu bóng của CANDVT đã kịp thời triển khai phục vụ nhân dân biên giới, bờ biển vùng mới giải phóng, đem tiếng nói, hình ảnh Cách mạng đến với nhân dân, góp phần tuyên truyền về Đảng, Bác Hồ, Quân đội, củng cố niềm tin của nhân dân với chế độ mới.

Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam biểu dương đoàn đại biểu Chi hội Điện ảnh - Truyền hình BĐBP tham dự Đại hội VIII, Hội Điện ảnh Việt Nam, năm 2015.

Năm 1977, 1978 các tổ làm phim được triển khai vào biên giới Tây Nam ghi lại hình ảnh chiến đấu bảo vệ biên giới của quân và dân ta trước tội ác dã man của bè lũ diệt chủng Pôn Pốt - Iêng xary. Đầu năm 1979, các phóng viên của Điện ảnh CANDVT đã bám sát từng Đồn Biên phòng, từng làng bản biên giới để phản ánh kịp thời cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Những thước phim do các tổ phóng viên của Điện ảnh CANDVT đã gây dấu ấn đậm nét trong lòng công chúng, như: “Cảnh Dương sẵn sàng chiến đấu”, “Sóng cát”, “Ngọn cờ Hiền Lương”, “Chặng đường biên giới”, “Hướng tới chiến trường xa”, “Theo chiến sĩ an ninh vào Quảng Trị”, “Đi giữa mùa đại thắng”, “Quê hương tôi giải phóng”… Nhiều bộ phim do Đoàn Điện ảnh CANDVT sản xuất từ 1968 - 1979 đã nhận được giải thưởng trong các kỳ Liên hoan Điện ảnh trong nước và Quốc tế. Đặc biệt bộ phim “Một số vấn đề biên giới Việt Nam - Campuchia” được in gần 100 bản với ba thứ tiếng: Tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Việt để chiếu tại Liên Hiệp quốc và nhiều nước trên thế giới tố cáo tội ác diệt chủng của bè lũ Pôn Pốt - Iêng xary.

Phóng viên Điện ảnh - Truyền hình tác nghiệp trong chuyến công tác tại Lai Châu của Thượng tướng Nguyễn Chí Vịnh, UVTW Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, tháng 8/2017.

Trong hơn 10 năm (1968 - 1979), dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy Bộ Tư lệnh, Đảng ủy Cục Chính trị, Đoàn điện ảnh CANDVT đã trưởng thành và lớn mạnh về mọi mặt. Các phóng viên, nghệ sỹ luôn có mặt ở khắp các địa bàn nóng bỏng để thực hiện nhiệm vụ. Các tác phẩm điện ảnh ra đời trong thời kì này đã khẳng định vững chắc vị trí của Điện ảnh CANDVT trong nền điện ảnh nước nhà và Điện ảnh lực lượng vũ trang cách mạng, góp phần vào thực hiện thành công nhiệm vụ công tác Tư tưởng - Văn hóa của Đảng.

Thượng tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, UVTW Đảng, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị thăm và làm việc tại Điện ảnh - Truyền hình BĐBP, tháng 7/2013.

Sau khi chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc kết thúc thắng lợi, để thống nhất lãnh đạo chỉ huy các lực lượng vũ trang nhằm tăng cường sức mạnh chiến đấu và phòng thủ biên giới, bảo vệ vững chắc chủ quyền, độc lập dân tộc, ngày 10/10/1979 Bộ Chính trị ra Nghị quyết 22/NQ-TW chuyển giao nhiệm vụ và lực lượng CANDVT từ Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an) sang Bộ Quốc phòng và đổi tên thành Bộ đội Biên phòng - Một thành phần trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong thời gian này, mặc dù quân số ít, Đoàn Điện ảnh Bộ đội Biên phòng được thu gọn chỉ còn hơn 30 đồng chí nhưng các anh vẫn luôn bám sát thực tế công tác, chiến đấu bảo vệ biên giới vùng biển để quay phim và xây dựng các tác phẩm phim tài liệu, phóng sự đáp ứng yêu cầu công tác tuyên truyền. Thời gian này, nhiều bộ phim ra đời để lại dấu ấn đậm nét trong lòng khán giả, như: “Con ngựa bốn vó trắng”, “Đường suối con”, “Thăm lại đầu nguồn”, “Khúc ca hữu nghị”, “Chiến sĩ biên phòng và con chó nghiệp vụ”, “Miền đất nơi chân song”, “Lời giao ước”, “Con tàu chúng tôi”….

Ông Hoàng Quốc Vượng, Thứ trưởng Bộ Công Thương trả lời phỏng vấn phóng viên Điện ảnh - Truyền hình BĐBP tại đảo Trường Sa Lớn.

Đặc biệt, với sự quan tâm của Đài truyền hình Việt Nam, từ năm 2005, Đoàn điện ảnh Bộ đội Biên phòng được đặt hàng sản xuất chương trình truyền hình “BĐBP tiếng Mông”, phát triển kênh truyền hình tiếng dân tộc (VTV5) với tần xuất một tháng hai chương trình, và tham gia “Đề án phát triển Truyền hình tiếng dân tộc 2006-2010”. Nhờ đó đã tranh thủ được sự giúp đỡ và cơ sở vật chất, trang bị kỹ thuật và chuyên môn của Đài truyền hình Việt Nam, tạo đà cho bước phát triển mới trong những năm tiếp theo. Trong giai đoạn từ năm 1980 - 2005, Điện ảnh BĐBP có sự thay đổi và phát triển mạnh mẽ nhờ mạnh dạn thay đổi phương thức hoạt động, công nghệ sản xuất mới phù hợp với xu thế phát triển chung của ngành Điện ảnh - Truyền hình nước nhà.

Để phù hợp với tên gọi và tổ chức của ngành Điện ảnh- Truyền hình trong giai đoạn phát triển mới. Ngày 01/12/2005, Bộ Quốc phòng ra quyết định số 186/QĐ-BQP đổi tên Đoàn Điện ảnh BĐBP thành Điện ảnh BĐBP. Các chức danh chỉ huy (Trưởng đoàn, Phó trưởng đoàn) đổi thành Giám đốc, Phó giám đốc với chức năng nhiệm vụ không thay đổi.

Thiếu tướng Đỗ Danh Vượng, Chính ủy Bộ đội Biên phòng, động viên Ekip sản xuất chương trình Giao lưu Hữu nghị biên giới Việt Nam - Campuchia lần thứ nhất tại Tây Ninh, tháng 12/2016.

Đứng trước xu thế phát triển ngày càng mạnh mẽ của hoạt động Truyền hình trong nước và quốc tế. Đồng thời, thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về số hóa truyền hình của Chính Phủ đến năm 2020. Nhằm đáp ứng được các yêu cầu công tác tuyên truyền của Quân đội và lực lượng BĐBP về sự nghiệp xây dựng và bảo vệ biên giới, biển đảo trong tình hình mới, ngày 10/12/2013 Bộ Quốc phòng ban hành Quyết định số: 4860/QĐ-BQP về tổ chức lại Điện ảnh BĐBP thành Điện ảnh - Truyền hình BĐBP với tổ chức gồm: Ban giám đốc (Giám đốc, chính trị viên, Phó giám đốc); 04 Ban (Ban Thư ký Biên tập, Ban Kỹ thuật, Ban Hành chính bảo đảm, Ban Đại diện phía Nam) và bổ sung thêm các chức năng nhiệm vụ sau:

Thiếu tướng Nguyễn Tiến Thắng - Chủ nhiệm Chính trị Bộ đội Biên phòng, ân cần thăm hỏi và động viên các phóng viên quay phim.

Vững vàng phát triển

Hiện nay, đứng trước thời kì phát triển của công nghệ 4.0. Các cán bộ Điện ảnh - Truyền hình BĐBP luôn không ngừng học hỏi, xây dựng đội ngũ sáng tạo, làm nghề với phương châm “Một người giỏi một việc, biết nhiều việc”. Đồng thời đây cũng là thời cơ thuận lợi để cơ bản xây dựng Điện ảnh - Truyền hình BĐBP vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đủ sức đáp ứng những yêu cầu trong thời kì mới.
Sau một thời gian nỗ lực làm công tác chuẩn bị, được phép của Thủ trưởng Tổng cục Chính trị QĐND Việt Nam, Đơn vị đã chính thức cho ra mắt Tạp chí Truyền hình “Biến giới - Biển đảo”. Số đầu tiên được phát sóng vào ngày 22/12/2008 trên kênh VTC1, Đài truyền hình kỹ thuật số Việt Nam. Từ năm 2015, Ban đại diện phía Nam đã phối hợp sản xuất và phát sóng chuyên mục truyền hình “Biên giới, biển đảo, quê hương” trên kênh VTV9. Với sự tham mưu và hướng dẫn chuyên môn tích cực Đơn vị đến nay có 41/44 chuyên mục “Vì chủ quyền an ninh biên giới, biển đảo”, “Biên phòng toàn dân” của BĐBP các tỉnh, thành phố được sản xuất và phát sóng định kỳ thường xuyên trên Đài phát thanh và Truyền hình địa phương, đảm bảo chất lượng và hiệu quả công tác tuyên truyền. Đồng thời, Đơn vị cũng duy trì phối hợp chặt chẽ với các Kênh của Đài truyền hình Việt Nam VTV1, VTV24, VTC, VOV, HTV7, VTV9, QPVN, ANTV… thường xuyên cung cấp các tin tức thời sự và các phim phóng sự, tài liệu để phát sóng tuyên truyền trong được các Kênh và Đài truyền hình đánh giá cao.

Thiếu tướng Lê Như Đức, Bí thư Đảng ủy, Phó chủ nhiệm chính trị Bộ đội Biên phòng, thăm và làm việc với đơn vị, tháng 5/2018.
vấn phóng viên Điện ảnh - Truyền hình BĐBP tại đảo Trường Sa Lớn.

Cùng với nỗ lực, trách nhiệm và tình yêu đối với quê hương đất nước, các cán bộ phóng viên quay phim Điện ảnh - Truyền hình BĐBP không ngừng mang đến cho nhân dân những món ăn tinh thần sâu sắc không chỉ về đời sống mà còn là ánh sáng, tư tưởng của Đảng, tình yêu đất nước, như: “Ký ức Cha Lo”, “Người thổi hồn cho núi”, “Tết trên bản Mông”…Đặc biệt, Đơn vị luôn bám sát và tuyên truyền cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và lời dạy của Bác đối với BĐBP, các tác phẩm được đánh giá cao ở đề tài này như: “Xứng với niềm tin”, “Cõng chữ lên hòn”, “Bộ đội Biên phòng làm theo lời Bác”…Ngoài ra, đơn vị đã chính thức cho ra mắt Tạp chí Truyền hình “Biên giới - Biển đảo” với nội dung gồm: phần tin tức từ biên giới đến biển đảo, các phóng sự ngắn, phim tài liệu, phóng sự phản ánh về các hoạt động xây dựng, bảo vệ biên giới, phim tài liệu, phóng sự về nét văn hóa của các đồng bào dân tộc, các địa danh, di tích lịch sử - văn hóa trên biên giới vùng biển, mang đến cho nhân dân một cái nhìn toàn cảnh nhất về mọi mặt của đời sống.

Điện ảnh - Truyền hình BĐBP thường xuyên nhận được sự quan tâm giúp đỡ về mặt chuyên môn của Hội Điện ảnh VIệt Nam. Trong ảnh. Trại sáng tác kịch bản tại Đà Nẵng năm 2013.

Trải qua 50 xây dựng và phát triển, Đại tá Hoàng Ngọc Thanh - Giám đốc Điện ảnh - Truyền hình BĐBP cho biết: Các thế hệ cán bộ, phóng viên Điện ảnh - Truyền hình BĐBP tự hào vì đã luôn hoàn thành tốt các nhiệm vụ của mình. Để thực hiện hiệu quả các chương trình truyền hình, các cán bộ phóng viên, biên tập viên của đơn vị luôn có mặt ở hầu hết các tuyến biên giới, biển đảo để phản ánh kịp thời các hoạt động, công tác của quân và dân ta. Mặc dù hoạt động trong lĩnh vực truyền hình nhưng các tác phẩm luôn mang đậm chất “điện ảnh” trong từng khuôn hình và cảnh quay đem lại bản sắc riêng của Điện ảnh - Truyền hình BĐBP.

Với những cống hiến sâu sắc cho sự phát triển của Điện ảnh - Truyền hình BĐBP, đến nay đã có 04 đồng chí được phong tặng danh hiệu nghệ sỹ ưu tú; Đơn vị nhà nước tặng thưởng 7 huân chương chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba; 01 Huân chương Bảo vệ tổ quốc hạng Nhì; 01 Bằng khen của Thủ tướng Chính Phủ, hàng trăm tập thể, cá nhân được tặng danh hiệu thi đua xuất sắc và Bằng, giấy khen của Bộ Quốc phòng, UBTW Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội Nhà báo Việt Nam, Hội Điện ảnh Việt Nam, Tổng cục Chính trị, Bộ Tư lệnh và Cục Chính trị BĐBP.

Bài và ảnh Ngô Hằng

Từ năm 1992 đến năm 2018, mỗi năm Điện ảnh - Truyền hình BĐBP có hàng chục phim phóng sự, tài liệu phát sóng truyền hình, tiêu biểu là các phim: “Trăn trở vùng biên cương”, “Đứng gác trên đỉnh cao 3000”, “Lửa rừng cho Lo”, “Chống buôn lậu ở vùng biển Đà Nẵng”, “Có một làng như thế”, “Ngược dòng”, “Nói với Hồ Vải”, “Kỹ sư địa đạo”, “Đảo xa nhớ Bác”, “Biên cương mùa vàng”, “Cây đàn Trơ bon”, “Người lính trên đảo đèn”, “Nạn buôn người qua biên giới”… đã đạt giải Vàng, Bạc trong các kỳ liên hoan Truyền hình toàn Quốc, toàn quân và ngành Công An.

Với những cống hiến quan trọng cho sự phát triển của Điện ảnh - Truyền hình BĐBP, đến nay đã có 04 đồng chí được phong tặng danh hiệu Nghệ sỹ ưu tú; Đơn vị nhà nước tặng thưởng 7 huân chương chiến công hạng Nhất, Nhì, Ba; 01 Huân chương Bảo vệ tổ quốc hạng Nhì; 01 Bằng khen của Thủ tướng Chính Phủ. Đặc biệt, Điện ảnh - Truyền hình BĐBP vinh dự đón nhận: 01 Bằng khen của Hội Điện ảnh Việt Nam, 04 Huy chương Bạc, 05 Bằng khen tại Liên hoan phim Truyền hình toàn quốc, 06 huy chương Vàng, 12 Huy chương Bạc tại các kỳ liên hoan truyền hình toàn quân, Truyền hình Công an Nhân dân, 04 giải Báo chí quốc gia, 01 giải B của Bộ Quốc phòng về đề tài lực lượng vũ trang và chiến tranh cách mạng, 02 giải của Ban Tuyên giáo Trung ương và Tổng Cục Chính trị về tuyên truyền cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, 02 giải của Trung ương MTTQ Việt Nam về chủ đề đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam…