Diện mạo nông thôn mới ở huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa

Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương Ngô Trường Sơn cho biết trong bối cảnh sát nhập cấp tỉnh, xã, giải thể cấp huyện, chương trình nông thôn mới sẽ hướng tới mục tiêu toàn diện, bền vững, gắn với công nghiệp hóa, đô thị hóa, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh.

Với mục tiêu đó, dự kiến đến năm 2030, cả nước có ít nhất 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới theo bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn 2026-2030; trong đó có ít nhất 35% số xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao.

Theo tinh thần Nghị quyết 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương, ông Sơn cho rằng chương trình phát triển nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 cần phải bảo đảm thực chất, hướng tới xây dựng nông thôn phát triển bền vững và gắn với quá trình đô thị hóa.

Do đó, từ năm 2026, khi không còn cấp huyện, cơ chế điều phối và quản lý chương trình phát triển nông thôn mới cũng cần phải thay đổi căn bản. Khi vai trò điều phối của cấp tỉnh được tăng cường, cấp xã cũng cần được trao quyền chủ động hơn.

Bên cạnh đó, việc tích hợp chương trình nông thôn mới với các chương trình mục tiêu quốc gia khác sẽ giúp các địa phương tập trung nguồn lực, tránh chồng chéo, song cũng đòi hỏi phương thức triển khai đồng bộ, toàn diện hơn. Việc chuyển đổi số, kinh tế tuần hoàn, thương mại điện tử, đô thị hóa đang tác động mạnh mẽ, tạo ra cơ hội, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về đổi mới tư duy phát triển, ứng dụng công nghệ cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Ngoài ra, những thách thức từ biến đổi khí hậu cũng đang đặt ra yêu cầu cấp bách về xây dựng các giải pháp thích ứng linh hoạt, tăng khả năng chống chịu cho khu vực nông thôn, nhất là vùng miền núi, ven biển và hải đảo.

Vì vậy, theo Văn phòng Điều phối Nông thôn mới Trung ương, xây dựng chương trình nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 là yêu cầu cấp thiết, nhằm đảm bảo tính thống nhất trong quản lý, thích ứng hiệu quả với bối cảnh mới, tạo nền tảng vững chắc để nông thôn phát triển bền vững, thực chất trong giai đoạn tiếp theo.

Ông Sơn cũng nhấn mạnh trên cơ sở những kết quả đã đạt được ở các giai đoạn trước, chương trình nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 đặt ra mục tiêu đến năm 2030, có ít nhất 80% số xã đạt chuẩn nông thôn mới theo bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn 2026-2030 (tương đương khoảng 1.600 xã).

Trong số đó, có ít nhất có 35% số xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao (tương đương 560 xã); 15% số xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu (tương đương 240 xã); đặc biệt là không còn xã dưới 15 tiêu chí nông thôn mới, đảm bảo các tiêu chí tối thiểu về hạ tầng, dịch vụ thiết yếu.

Về mục tiêu xây dựng nông thôn mới cấp thôn, bản (do cấp tỉnh ban hành), có ít nhất 60% thôn, bản vùng đặc biệt khó khăn đạt chuẩn nông thôn mới (tương đương khoảng 3.600 thôn, bản); tối thiểu 30% thôn, bản thuộc các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới được công nhận thôn, bản kiểu mẫu (tương đương khoảng 2.250 thôn, bản).

Về mục tiêu xây dựng nông thôn mới cấp tỉnh, phấn đấu có khoảng 50% số tỉnh được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới (tương đương 15 tỉnh). Về thu nhập bình quân người dân nông thôn, phấn đấu đến năm 2030, thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5-3 lần so với năm 2020.