1. Đảng ta lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động. Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mang bản chất khoa học, cách mạng và nhân văn sâu sắc, triệt để, soi sáng con đường đi tới đích cuối cùng là xây dựng một xã hội mới tốt đẹp, vì hạnh phúc của con người. Tư tưởng Hồ Chí Minh chứa đựng những giá trị bền vững, là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý báu của dân tộc ta, để lại dấu ấn quan trọng trong quá trình phát triển của nhân loại, vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, tiến bộ, hợp tác và phát triển, đã được thực tiễn cách mạng Việt Nam kiểm nghiệm, chứng minh là hoàn toàn đúng đắn. Di sản của Người đang tiếp tục và mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi.

Theo Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận là một yêu cầu khách quan, việc làm thường xuyên của Đảng, vì chỉ có như vậy thì lý luận mới tiếp tục phát triển và có sức sống trường tồn. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định, Chủ tịch Hồ Chí Minh là một lãnh tụ thiên tài, người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, có trí tuệ mẫn tiệp, đầu óc sáng suốt, tư duy chính trị nhạy bén, tầm nhìn xa rộng. Người sớm nhận thức được đặc điểm và hoàn cảnh Việt Nam, đặt cách mạng Việt Nam trong dòng chảy và xu thế phát triển của thời đại, gắn cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới, kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại. Người không chỉ làm rạng rỡ dân tộc ta, nhân dân ta, non sông đất nước ta, để lại cho chúng ta một di sản quý giá là thời đại Hồ Chí Minh, thời đại rực rỡ nhất trong lịch sử quang vinh của dân tộc; là kỷ nguyên độc lập tự do và chủ nghĩa xã hội, mà còn đóng góp to lớn vào sự nghiệp cách mạng của các dân tộc bị áp bức trên thế giới, sự phát triển những tinh hoa tư tưởng và văn hóa nhân loại.

Khẳng định những cống hiến, giá trị cốt lõi, bền vững, có sức sống trường tồn của tư tưởng Hồ Chí Minh chính là góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lại cần làm rõ, Chủ tịch Hồ Chí Minh kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào thực tiễn Việt Nam, vạch ra con đường cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân, bỏ qua thời kỳ phát triển tư bản chủ nghĩa, quá độ dần lên chủ nghĩa xã hội. Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải phóng con người là những điểm cốt yếu, đột phá lý luận rất cơ bản và sáng tạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh; là thành quả dày công nghiên cứu lý luận kết hợp với hoạt động thực tiễn trong hàng chục năm; là cống hiến đặc sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam.

2. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định nhiều vấn đề lý luận căn cốt trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, như vai trò, sứ mệnh của Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức; cán bộ và công tác cán bộ là “then chốt của then chốt”. Đảng phải dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng. Tư tưởng Hồ Chí Minh về việc Đảng phải gắn bó mật thiết với nhân dân được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cụ thể hóa theo cách tiếp cận ý Đảng - lòng dân, lòng dân - ý Đảng. Theo đồng chí, đó là cội nguồn của sức mạnh đoàn kết, là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng. Bởi vì “ta làm hợp lòng dân thì dân tin và chế độ ta còn, Đảng ta còn. Ngược lại nếu làm cái gì trái lòng dân, để mất niềm tin là mất tất cả”.

Từ lời dặn của Bác về hiểu dân, học dân, hỏi dân, nghe dân, bàn bạc với dân, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định: Phải biết dựa vào dân, lắng nghe dân, cái gì mà quần chúng nhân dân hoan nghênh, ủng hộ thì chúng ta phải quyết tâm làm và làm cho bằng được; ngược lại, cái gì nhân dân không đồng tình, thậm chí căm ghét, phản đối thì chúng ta phải cương quyết ngăn ngừa, uốn nắn và xử lý nghiêm các sai phạm. Kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về giữ gìn sự đoàn kết trong Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình; về phát huy dân chủ, thường xuyên và nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình trong Đảng; giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã góp phần làm phong phú tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng.

Nói đến đóng góp của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng về công tác lý luận còn phải nhấn mạnh đến tư duy về phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đó vừa là phương thức vừa là mục tiêu củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa; khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; phát huy ý chí tự lực, tự cường và sức mạnh toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại. Đồng chí nhấn mạnh những quan điểm về phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”; về mối quan hệ “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ”; về “Xây dựng thế trận lòng dân, phát huy sức mạnh đoàn kết, đồng thuận của nhân dân trong và ngoài nước để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Đó là chủ trương, đường lối của Đảng, thể hiện sự đóng góp quan trọng về lý luận của người đứng đầu Đảng ta.

Có thể nói ở tất cả các lĩnh vực, trên cương vị người đứng đầu của Đảng, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đều có những đóng góp quan trọng về mặt lý luận. Nhìn một cách tổng quát, đó là lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Khó có thể nêu lên đầy đủ trong một bài báo, nhưng không thể không nói thêm những đóng góp lý luận về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; lý luận về ngoại giao Việt Nam; về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam và Công an nhân dân; về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Từ sự trăn trở, quan tâm đến những chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh về “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân”, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh đến sự kiên quyết, kiên trì đấu tranh chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, để Đảng ta xứng đáng “là đạo đức, là văn minh”. Đồng chí thường xuyên nhắc nhở tiếp tục đưa việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trở thành sinh hoạt chính trị thường xuyên, trở thành một nhu cầu văn hóa trong Đảng, trong nhân dân để góp phần đẩy lùi nạn tham nhũng, một nguy cơ đe dọa sự tồn vong của Đảng và chế độ. Đó là một trong những cách làm tốt nhất để mỗi cán bộ, đảng viên tự soi, tự sửa, nhận thức được danh dự là điều thiêng liêng, cao quý nhất. Đó cũng là một đóng góp quan trọng của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng và công tác lý luận của Đảng trong tình hình hiện nay.