Mộc bản Trường Lưu - Di sản tư liệu cổ về giáo dục tại Việt Nam
Mộc bản trường học Phúc Giang là các tác phẩm có chọn lọc được các tác gia họ Nguyễn Huy biên soạn, viết chữ và tổ chức khắc in. Hình thức khắc tinh xảo, phong phú, chữ viết đẹp trên chất liệu gỗ, lưu giữ các bút tích, ấn triện, gia huy, dấu khẳng định bản quyền của 5 nhà giáo, nhà văn, nhà thơ trong một gia đình ba thế hệ của dòng họ Nguyễn Huy ở thế kỷ XVIII, chứa nhiều thông tin về: lịch sử; chính trị - xã hội, tư tưởng - văn hóa; bang giao, tiếp thu và phát triển đạo Khổng.
![]() |
Toàn bộ Mộc bản trường học Phúc Giang được lưu giữ, bảo quản tại tư gia họ Nguyễn Huy - huyện Can Lộc, là khối mộc bản duy nhất, cổ nhất về giáo dục của một dòng họ còn lưu giữ được ở Việt Nam. Di sản bao gồm 383 bản, được khắc chữ Hán ngược để in 3 tập sách giáo khoa kinh điển (gồm 11 quyển) của Nho giáo và 1 quyển sách quy chế trường học: Tính lý toàn yếu đại toàn, Ngũ kinh toàn yếu đại toàn và Thư viên quy lệ. Phần lớn các mộc bản khắc 2 mặt, một số ít khắc một mặt là tên sách, tờ đầu, lời tựa, tự, bạt, được trình bày chính giữa là tên sách, trang, tập, quyển.
Mộc bản trường học Phúc Giang thể hiện ảnh hưởng và tầm quan trọng của nền giáo dục đối với đất nước và đời sống xã hội nhất là việc đào tạo nhân tài nâng cao dân trí từ giữa thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XX. Đây là cổ vật vô giá, là nguồn tư liệu quý duy nhất minh chứng cho một hình thức hoạt động văn hóa giáo dục của một dòng họ địa phương trong lịch sử. Mỗi mộc bản là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo không có bản sao thứ hai.
![]() |
Có thể thấy rằng, trường học Phúc Giang lúc bấy giờ là một trung tâm giáo dục lớn của nước nhà, nơi đào tạo nhân tài, trường học hấp dẫn để các nho sinh khắp mọi miền tìm đến. Tiếng vang của trường học Phúc Giang chỉ sau Quốc Tử Giám ở Kinh thành Thăng Long và Kinh đô Huế. Vì thế, giá trị Mộc bản trường học Phúc Giang có sự lan tỏa không chỉ đối với trong nước mà còn cả trong khu vực...
Mộc bản trường học Phúc Giang được công nhận là Di sản Tư liệu ký ức thế giới tại Hội nghị toàn thể lần thứ 7 của Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương (MOWCAP) tổ chức tại thành phố Huế từ ngày 18 đến 21/5/2016. Đây là một trong hai di sản của Việt Nam được công nhận cùng với 12 di sản của 8 nước khác.
Tin liên quan
Tin mới hơn
Bảo tồn nghề giấy truyền thống Việt Nam - Hàn Quốc
11:16 | 15/11/2026 Văn hóa - Xã hội
Trường THPT Ngọc Hồi: 60 năm bền bỉ gieo tri thức, tự hào tiếp nối truyền thống vẻ vang
21:45 | 14/11/2026 Văn hóa - Xã hội
Đền Kim Liên - Dấu ấn linh thiêng trấn giữ phía Nam Thăng Long
07:00 | 13/11/2026 Văn hóa - Xã hội
Nửa đời tìm đường gìn giữ nghệ thuật kịch câm
20:44 | 09/11/2026 Văn hóa - Xã hội
Ấm tình sẻ chia qua những công trình thiện nguyện tại Phú Thọ
20:42 | 09/11/2026 Văn hóa - Xã hội
Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ, Tứ phủ trong đời sống văn hoá người Việt
10:05 | 06/11/2026 Văn hóa - Xã hội
Tin khác
Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Hữu Nghị: Nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh, lấy người bệnh làm trung tâm
13:52 | 05/11/2026 Văn hóa - Xã hội
Nàng tiên áo trắng
14:39 | 02/11/2026 Thơ làng nghề, thơ nghệ nhân
Sơn mài Hạ Thái: Giữ sắc sơn ta, nối dài nghệ thuật Việt
20:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Âm hưởng Đọi Tam: Tiếng trống ngân vang qua những miền ký ức
20:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Làng Từ Vân (Hà Nội): Giữ sắc cờ tổ quốc qua từng đường kim
14:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Đèn lồng ống lon
07:00 | 31/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Trù phú vườn bưởi Đặc sản bên lòng hồ Thác Bà
07:00 | 30/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Từ ban thờ Tổ đến bàn tay người thợ: Chuyện nghề bạc Định Công
19:24 | 29/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Làng lụa Vạn Phúc: Dệt tiếp giấc mơ từ khung cửi xưa
19:23 | 29/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Mỹ Đồng: Giữ lửa làng nghề trong thời đại công nghệ
19:22 | 29/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Hai thế hệ, một miền ký ức chưa từng ngủ quên
15:05 | 26/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Tấm gương vợ chồng già cao tuổi mẫu mực nơi đất nghề
21:38 | 23/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Đông Khê (Cao Bằng): Năm chị em giữ gìn văn hoá dân tộc qua làn điệu dân ca
00:00 | 18/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Đồi Giác Ngộ và quần thể Hoàng Anh Mộc cổ thế được trao bằng Độc bản Việt Nam
18:00 | 15/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Chùa Đức Quảng trong mạch nguồn văn hóa của làng Cao Quang
10:44 | 13/10/2026 Văn hóa - Xã hội
Du lịch OCOP: Đánh thức giá trị di sản, lan tỏa tinh hoa Hà Nội
20:27 OCOP
Làng nghề xóm Bình Nguyên giữ hồn nghề chè, mở lối làng nghề xanh
19:07 Làng nghề, nghệ nhân
Hòa Mục nâng tầm làng nghề cơm lam, bánh gio, bánh củ chuối từ bếp lửa ven đường
19:07 Làng nghề, nghệ nhân
Cao Bằng: Phát huy lợi thế cửa khẩu, thúc đẩy kinh tế xuyên biên giới
17:50 OCOP
Hà Nội đưa thương mại điện tử về xã, mở rộng đầu ra cho sản phẩm OCOP
16:36 OCOP





