Mộc bản Trường Lưu - Di sản tư liệu cổ về giáo dục tại Việt Nam
Mộc bản trường học Phúc Giang là các tác phẩm có chọn lọc được các tác gia họ Nguyễn Huy biên soạn, viết chữ và tổ chức khắc in. Hình thức khắc tinh xảo, phong phú, chữ viết đẹp trên chất liệu gỗ, lưu giữ các bút tích, ấn triện, gia huy, dấu khẳng định bản quyền của 5 nhà giáo, nhà văn, nhà thơ trong một gia đình ba thế hệ của dòng họ Nguyễn Huy ở thế kỷ XVIII, chứa nhiều thông tin về: lịch sử; chính trị - xã hội, tư tưởng - văn hóa; bang giao, tiếp thu và phát triển đạo Khổng.
![]() |
Toàn bộ Mộc bản trường học Phúc Giang được lưu giữ, bảo quản tại tư gia họ Nguyễn Huy - huyện Can Lộc, là khối mộc bản duy nhất, cổ nhất về giáo dục của một dòng họ còn lưu giữ được ở Việt Nam. Di sản bao gồm 383 bản, được khắc chữ Hán ngược để in 3 tập sách giáo khoa kinh điển (gồm 11 quyển) của Nho giáo và 1 quyển sách quy chế trường học: Tính lý toàn yếu đại toàn, Ngũ kinh toàn yếu đại toàn và Thư viên quy lệ. Phần lớn các mộc bản khắc 2 mặt, một số ít khắc một mặt là tên sách, tờ đầu, lời tựa, tự, bạt, được trình bày chính giữa là tên sách, trang, tập, quyển.
Mộc bản trường học Phúc Giang thể hiện ảnh hưởng và tầm quan trọng của nền giáo dục đối với đất nước và đời sống xã hội nhất là việc đào tạo nhân tài nâng cao dân trí từ giữa thế kỷ XVIII đến đầu thế kỷ XX. Đây là cổ vật vô giá, là nguồn tư liệu quý duy nhất minh chứng cho một hình thức hoạt động văn hóa giáo dục của một dòng họ địa phương trong lịch sử. Mỗi mộc bản là một tác phẩm nghệ thuật độc đáo không có bản sao thứ hai.
![]() |
Có thể thấy rằng, trường học Phúc Giang lúc bấy giờ là một trung tâm giáo dục lớn của nước nhà, nơi đào tạo nhân tài, trường học hấp dẫn để các nho sinh khắp mọi miền tìm đến. Tiếng vang của trường học Phúc Giang chỉ sau Quốc Tử Giám ở Kinh thành Thăng Long và Kinh đô Huế. Vì thế, giá trị Mộc bản trường học Phúc Giang có sự lan tỏa không chỉ đối với trong nước mà còn cả trong khu vực...
Mộc bản trường học Phúc Giang được công nhận là Di sản Tư liệu ký ức thế giới tại Hội nghị toàn thể lần thứ 7 của Ủy ban Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương (MOWCAP) tổ chức tại thành phố Huế từ ngày 18 đến 21/5/2016. Đây là một trong hai di sản của Việt Nam được công nhận cùng với 12 di sản của 8 nước khác.
Tin liên quan
Tin mới hơn
Thế hệ trẻ tìm về bản sắc Tết truyền thống giữa nhịp sống hiện đại
11:00 | 26/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Xuân ấm áp nơi những ngôi nhà Đại đoàn kết
14:00 | 24/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Phát hiện phù điêu tại Di tích quốc gia đặc biệt tháp Dương Long
08:45 | 24/01/2026 Văn hóa - Xã hội
"Thủ phủ" hoa Xuân Quan nhộn nhịp vào dịp cận Tết
16:35 | 23/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Trường THCS Tản Đà không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học
11:34 | 23/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Đảm bảo an toàn PCCC khi thắp hương thờ cúng dịp Lễ tết
14:04 | 21/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Tin khác
Lễ hội Cướp Kén – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của cộng đồng Dị Nậu xưa
11:03 | 21/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Dấu ấn từ các Chương trình mục tiêu quốc gia và tầm nhìn phát triển bền vững
13:33 | 19/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Tết Việt – Tết Phố 2026: Đưa Tết truyền thống trở lại không gian di sản Hoàn Kiếm
11:24 | 16/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Làng nghề gỗ Phú Thọ tăng cường phòng cháy chữa cháy
10:12 | 16/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Người dân làng Canh Tiến đón Tết xuân trong niềm vui có điện lưới quốc gia
19:34 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Khu tái định cư An Quang Đông gấp rút hoàn thành đón người dân ăn Tết
12:03 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Xương khớp gia truyền Bà Lão bốc thuốc trị bệnh cứu người
12:01 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Cơ sở chăm sóc sức khỏe công nghệ cao – giải pháp đả thông kinh lạc, thải độc hiệu quả
12:01 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Người nhạc sỹ “Săn” B52
12:00 | 14/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Chính quyền An Nhơn Bắc đồng hành cùng người trồng mai vào vụ Tết
16:11 | 13/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Chuyện nhà “ Hải sản” ở xóm Đồng
15:23 | 12/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Hà Nội ra mắt tour trải nghiệm “Hà Nội - chạm miền ký ức“, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa
15:22 | 12/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam: Dấu ấn một năm nỗ lực bảo vệ giá trị sáng tạo
14:08 | 12/01/2026 Văn hóa - Xã hội
“Chiến dịch Quang Trung” mang đến mùa xuân từ những ngôi nhà mới
09:31 | 12/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Đắk Lắk: Tu bổ, phục hồi di tích Tháp Nhạn
23:26 | 08/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Nghệ An: Đột phá hạ tầng và nâng tầm nông thôn mới từ nội lực
09:54 Nông thôn mới
Thới Hưng vươn mình từ nông thôn mới đến nông thôn thông minh
09:54 Nông thôn mới
Vinh danh để giữ nghề: Câu chuyện từ làng gốm Kim Lan
01:46 Làng nghề, nghệ nhân
Gia Lai đưa sản phẩm tiêu biểu vươn xa từ Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026
11:01 Xúc tiến thương mại
Thế hệ trẻ tìm về bản sắc Tết truyền thống giữa nhịp sống hiện đại
11:00 Văn hóa - Xã hội


