Từ Hà nội qua Hà Đông đến ngã ba Ba La rẽ trái theo QL 21 đi đến thị trấn Vân Đình rẽ phải qua cầu Phùng Xá vượt sông Đáy đi thẳng 2km là đến xã Phùng Xá nằm ven sông Đáy. Quãng đường dài hơn 50 km nhiều cảnh đẹp. Phùng Xá là một miền quê thuần nông, trồng lúa và chăn tằm,ươm tơ dệt lụa. Theo những người dân ở đây kể lại thì nghề trồng dâu chăn tằm dệt lụa được truyền về đây từ cuối những năm 20 của thế kỷ trước, đến nay gần tròn 100 năm. Sau rất nhiều biến động của thời cuộc đến nay Phùng Xá vẫn giữ được nghề canh cửi. Từ năm 1986 thì nghề phát triển mạnh. Năm 2009 xã thành lập Hiệp hội làng nghề. Hiện nay xã có 21 Công ty, 51 cơ sở sản xuất, hơn 1600 máy dệt thủ công, 460 máy dệt hiện đại đảm bảo việc làm cho khoảng 5000 lao động trong xã và 1000 lao động trong vùng. Sản phẩm làm ra được xuất khẩu sang nhiều nước như Nga, Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan...

Ông Phạm Ngọc Thảo bên vườn dâu của Nghệ nhân Ưu tú Phan Thị Thuận.

Đời sống người dân được đảm bảo. Bộ mặt của thôn làng không ngừng đổi mới khang trang. Phùng Xá đạt tiêu chuản Nông Thôn Mới. Về thăm Phùng Xá, mình đã gặp gỡ trò chuyện với nhiều người dân ở đây.Họ là mấy bác Cựu Chiến binh đã có một thời chinh chiến như ông trí, ông Đại, ông Hoà... Họ là chị Thuận, chị Hoà) chị Ngọc, chị Nguyệt, anh Nam... những người nông dân chất phác hiền lành chăm chỉ bên nương dâu, nong tằm, nong kén dù bạn việc nhưng rất sẵn lòng tiếp chuyện, kể cho mình chuyện Nghề, chuyện đời... thật vui vẻ, sảng khoái với những nụ cười tươi và cũng bễn lẽn đáng yêu trước ống kính máy ảnh. Thật thiếu sót nếu không nhắc đến sự sáng tạo của những người thợ nông dân ở Phùng Xá rất tiêu biểu, trong đó có chị Thuận, người đã luôn tận tám với Nghề, đã có công khôi phục làng Nghề trong những năm khó khăn nhất. Chị Thuận cũng là người đã đu đàu trong sáng tạo, sử dụng ngay những Con tằm làm thợ dệt. Chị đã cho hàng vạn con tằm trực tiếp ăn dâu, nhả tơ ngay trên tấm vải nền dệt thành tấm lụa. Những tấm lụa này có chất lượng và giá trị rất cao! Chị Thuận cũng là người sáng tạo ra cách dệt lụa bằng sợi tách từ cuống lá, hoa sen để tạo ra những sản phẩm độc đáo. Chị cũng là người đã truyền Nghề, dạy nghề truyền lòng yêu nghề cho lớp trẻ. Chị Thuận đã rất vinh dự được Chủ tịch nước phong tặng Nghệ Nhân Ưu tú. Chị là một trong những tấm gương tiêu biểu xuất sắc của thủ đô Hà Nội. Về thăm Phùng Xá, ngắm những bãi dâu xanh, dòng sông Đáy ở đây trong xanh, ngắm những nong tằm, nong kén, ngắm những tấm vải dược dệt bởi hành vạn con tằm, những cỗ máy dệt âm thanh lách cách vui tai và nhất là được gặp, được trò chuyện thân tình với những người dân người thợ nơi đây, được chia vui cùng họ...tôi thấy ấm lòng và yêu đời biết bao, càng thêm yêu quê hương đất nước, yêu những người dân đã làm giàu cho quê hương đất nước...

Nghệ nhân Ưu tú Phan Thị Thuận - người có nhiều công sức khôi phục nghề trồng dâu nuôi tằm tại Phùng Xá.

Suốt chặng đường trở về Hà Nội , trong tâm trí tôi vẫn lâng lâng niềm vui, trong lòng lại ngân nga câu hát “Dòng sông Đáy quê em Sông trăng hay sông lụa? Nong kén vàng như lúa Tròn vành một góc trời...”. Cảm ơn nhạc sĩ Đoàn Bồng, cảm ơn những người dân chân quê Phùng Xá, cảm ơn những người thợ làng nghề!

Bài và ảnh Phạm Ngọc Thảo