Về dự hội thảo, có ông Trần Thanh Nam – Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp &PTNN; ông Nguyễn Xuân Định – Phó Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam. Đồng chủ trì hội nghị có: ông Nguyễn Minh Tiến – Cục trưởng, Chánh Văn phòng Điều phối NTM Trung ương; GS - TS Nguyễn Tuấn Anh – Chủ nhiệm chương trình Khoa học - công nghệ (KHCN) phục vụ xây dựng nông thôn mới (NTM); Ngoài ra còn có sự có mặt của lãnh đạo các Bộ/Ban/Ngành có liên quan.

Tổng quan hội thảo

Tại hội thảo, Thứ trưởng Trần Thanh Nam đưa ra một số vấn đề cần làm rõ như: (i) Triển khai công nghệ số vào nông thôn mới góp phần rất lớn trong việc nâng cao đời sống bà con nhân dân nhưng việc ứng dụng kết hợp công nghệ phải sử dụng thế nào? Để triển khai có hiệu quả, áp dụng công nghệ số cần chọn đối tượng làng, xã phù hợp; Công nghệ số cộng với kiến thức con người cần phải có sự liên kết, giúp người dân tiếp thu được; (ii)Vấn đề đào tạo người dân như thế nào bởi vì trình độ, dân trí của mỗi vùng khác nhau, (iii) Công nghệ số phải trở thành nền tảng kết nối giá trị truyền thống và giá trị hiện đại trong chương trình xây dựng nông thôn mới; (iv)Ứng dụng công nghệ số phù hợp với khả năng tiếp nhận, điều kiện địa phương của các vùng (v) Đặc biệt các nhà chuyên gia, các nhà khoa học cần có những cảnh báo đưa ra những tác động tiêu cực, hạn chế của công nghệ số vào trong nông thôn mới.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp &PTNN Trần Thanh Nam tại Hội nghị.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Nguyễn Minh Tiến - Cục trưởng, Chánh Văn phòng Điều phối NTM Trung ương cho biết: Sau 10 năm triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia Xây dựng NTM chúng ta đã đạt được những kết quả to lớn, toàn diện và mang tính lịch sử. Đến giữa tháng 9/2020; cả nước đã có 5.385 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 153 đơn vị cấp huyện được Chính phủ công nhận, đời sống của người dân tăng lên góp phần nào xóa bỏ khoảng cách giữa nông thôn và thành thị... Bên cạnh những kết quả đạt được đó chương trình NTM đứng trước những thách thưc mang tính truyền thống như: tình trạng di dân, thi trức người dân có trình độ cao từ nông thôn ra thành thị; khoảng cách phát triển giữa nông thôn và thành thị tính kết nối vẫn chưa đảm bảo. Bên cạnh những thách thức truyền thống đó chúng ta đứng trước những thách thức phi truyền thống như: biến đổi khí hậu; tác động của dịch bệnh, làm thay đổi thói quen tiêu dùng, cách thức sản xuất của các đơn vị. Việc ứng dụng mạnh mẽ hơn nữa khoa học, công nghệ, đặc biệt là công nghệ số được coi là giải pháp ưu việt giúp khoảng cách, chất lượng cuộc sống giữa nông thôn và thành thị xích lại gần nhau hơn.

Ông Nguyễn Minh Tiến - Cục trưởng, Chánh Văn phòng Điều phối NTM Trung ương tại Hội nghị.

Hiện nay khi chúng ta nói đến phát triển hạ tầng nông thôn thì chúng ta thường nói đến những hạ tầng thiết yếu như: điện, đường, trường, trạm... Nhưng trong thời đại công nghệ 4.0 này, Bộ NN-PTNT, Bộ Thông tin và Truyền thông cùng có ý tưởng trình Chính phủ xây dựng đề án đưa công nghệ thông tin và chuyển đổi số trở thành một trong những tiêu chí xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025, trong đó tập trung chủ yếu vào hạ tầng kết nối, băng thông rộng và dữ liệu nông nghiệp, nông thôn. Làm sao để áp dụng vào từng người dân, từng chủ thể, mỗi người dân đều có điện thoại thông minh...Hạ tầng dữ liệu, đất đai, dữ liệu các chủ thể, dữ liệu về vùng sản xuất, nếu như chúng ta tích hợp, đồng bộ hóa việc đó thì chúng ta phát triển hạ tầng nông thôn, hạ tầng thiết bị phần mềm ứng dụng góp phần quan trọng.

Hội thảo có các bài tham luận của Cục Tin học hóa (Bộ Thông tin và Truyền thông) với chủ đề phát triển xã hội số, kinh tế số trong chuyển đổi số quốc gia do ông Nguyễn Trọng Đường, Phó Cục trưởng Tin học hóa trình bày xoay quanh việc chuyển đổi số trong nông nghiệp, quản lý, truy xuất nguồn gốc trong nông nghiệp để hạn chế hàng giả, hàng nhái.

Trong đó, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông với tham luận chuyển đổi số: thực trạng và khuyến nghị mô hình chuyển đổi số cho lĩnh vực nông nghiệp với một số khuyến nghị như: (i) xây dựng nông thôn thông minh cho đặc thù văn hóa Việt Nam gắn liền với mô hình NTM nâng cao: tập trung xây dựng hệ thống dữ liệu lớn và cơ sở tri thức về đất đai; xây dựng mạng lưới quan sát giám sát tích hợp trên không, cung cấp thông tin về môi trường thời tiết, chất lượng đất đai để nâng cao năng suất chất lượng cây trồng; (ii) chuẩn hóa và tự động hóa quy trình sản xuất, kinh doanh nông nghiệp; tự động hóa, cơ giới hóa sản xuất; (iii) đào tạo kỹ năng số cho người nông dân/ công nhân nông nghiệp; (iv) xây dựng mô hình ứng dụng công nghệ số và chuyển đổi số tạo nên một mô hình nông thôn thông minh...

Hay tham luận “mô hình làng thông minh, xã kết nối” trong xây dựng nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu của PGS. TS Phạm Quang Hà – Giám đốc Khoa học, Hợp tác xã Nông Nghiệp số về mô hình làng thông minh/ xã kết nối trong xây dựng NTM ở Việt Nam.

Đại diện tỉnh Ninh Bình bàn về kinh nghiệm triển khai thí điểm chuyển đổi số cấp xã tại Yên Hòa, Yên Mô, tỉnh Ninh Bình với những kết quả như (i) tái cấu trúc hạ tầng số kết quả bảo trì nâng cấp mạng LAN, hoàn thành bổ sung tính năng trang TTĐT, tổ chức đào tạo tập huấn, camera an ninh giám sát, (ii) đã tạo slide và đưa sản phẩm lên sàn postmart tiếp đến sẽ đưa một số sản phẩm như: chạch, sụn.. 20/9/2020: 1069 app được cài đặt, 714 lượt người tư vấn, đặc biệt tổng số thành viên trong nhóm Facebook “Yên Hòa hỏi Bác sĩ trả lời” 1313 thành viên tham gia, có 98 lượt người hỏi trên nhóm, Ước tính một tháng tiết tiệm đến 57,1 triệu đồng chi phí thăm khám, giảm tải lượt bệnh nhân đến trên các tuyến trên...Bên cạnh đó tỉnh gặp một số khó khăn như: (i) việc tìm kiến đơn vị có nhiều giải pháp triển khai công nghệ số; (ii) Việc thay đổi nhận thức người dân còn vất vả;(iii) Nguồn lực hạn chế, công tác triển khai còn bỡ ngỡ.

Theo ông Hồ Trúc Thanh – Phó Giám đốc Sở NN &PTNN tỉnh Bình Dương về việc xây dựng làng thông minh trên địa bàn xã Bạch Đằng 2021 – 2025 xã đã triển khai hoàn chỉnh kế hoạch, mục tiêu xây dựng Làng thông minh trên cơ sở tập hợp, giải quyết các vấn đề bức xúc của cộng đồng trong lĩnh vực công nông nghiệp, giáo dục y tế để có những bước xây dựng Bạch Đằng thành đô thị xanh, nơi đáng sống gắn với thực hiện mục tiêu xây dựng NTM gắn với đô thị hóa tỉnh Bình Dương, thực hiện phát triển nông thôn mang tính bền vững. Nội dung đề án thực hiện trên cơ sở thực hiện Bộ tiêu chí nông thôn mới kiểu, và khu dân cư kiểu mẫu trong đó tập trung 3 nhóm vấn đề (i) Nhóm kết cấu, hạ tầng ưu tiên phát triển hệ thống giao thông gắn với cải thiện môi trường; như cải thiện hệ thống đèn led, đèn tiết kiệm năng lượng mặt trời, xử lý môi trường ứng dụng công nghệ thông minh để quản lý rác thải trong nông nghiệp (ii) Nhóm phát triển sản xuất ứng dụng công nghệ cao trong đó chọn ứng dụng công nghệ thông minh trong kiểm soát sản xuất, dịch bệnh, gắn với Thương mại điện tử (iii) Nhóm nhà nước và sự tham gia của cộng đồng, chuyển đổi cung cấp dịch vụ công trực tuyến chuyển sang mức độ 2, hệ thống wifi tập trung các nơi công cộng để người dân cập nhật được các định hướng, thông tin (iii) thực hiện mô hình liên kết ba nhà giữa nhà nước và doanh nghiệp để huy động các nguồn lực từ các tổ chức phi chính phủ...

Theo đánh giá của ông Nguyễn Văn Chí – Chi cục trưởng, chi cục PT - NT Hà Nội: Việc ứng dụng của công nghệ số vào các sản phẩm OCOP Hà Nội đã gắn tem truy xuất nguồn gốc rõ ràng; đối với làng mẫu Hà Nội sẽ đưa chương trình làng thông minh cũng như quản trị khu vực nông thôn vào kỹ thuật số... Hà Nội đang điều tra, khảo sát những làng nghề đặc biệt HTX có sản phẩm chủ lực, sản phẩm xuất khẩu thứ nhất quản trị bằng kỹ thuật số, cũng đưa ra những nội dung về hỗ trợ truy xuất nguồn gốc sản phẩm...

Hội thảo còn có sự tham gia đóng góp của công ty Cổ phần và giải pháp KYC, giải pháp giám sát trực tuyến dựa vào cộng đồng trong thực hiện nông thôn mới sử dụng CHATBOT.

Một số hình ảnh tại hội nghị sáng nay:

Bài và ảnh: N. Thanh Hậu