Ông Lại Mạnh Cường – Phó Chủ tịch UBND xã Thư Lâm (thứ hai từ phải sang) đang giới thiệu về sản phẩm đồ gỗ truyền thống.

Xã Thư Lâm là một đơn vị hành chính mới, được thành lập từ 1/7/2025 trên cơ sở sắp xếp diện tích tự nhiên và quy mô dân số của một số xã thuộc huyện Đông Anh trước đây, trong đó có xã Vân Hà - vốn nổi tiếng với làng nghề gỗ Thiết Úng có tuổi đời hàng trăm năm.

Không ai biết rõ làng Thiết Úng có nghề gỗ chính xác từ khi nào, chỉ biết rằng, thuở xưa, sản phẩm làm ra vốn chỉ phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của nhân dân trong làng. Từ khởi đầu là những pho tượng mộc mạc, những đồ thờ giản dị trong đình, chùa và gia đình, bằng sự khéo léo và tinh tế của người thợ, sản phẩm của làng ngày càng hoàn thiện, đẹp hơn, tinh xảo hơn. Tiếng lành đồn xa, đồ gỗ Thiết Úng đã vượt ra khỏi không gian làng xã, đến với nhiều miền đất khác nhau.

Vào thời Nguyễn, nghệ nhân của làng đã từng được triệu vào cung để tham gia xây dựng các công trình cung điện, lăng tẩm cho hoàng gia. Nhiều nghệ nhân của làng nghề đã được triều đình ban sắc phong “Cửu phẩm bá hộ”. Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, nghệ nhân, thợ giỏi của làng nghề Thiết Úng luôn giữ gìn những nét tinh hoa nghề truyền thống của cha ông để lại. Đến nay, sản phẩm đồ gỗ của làng đã có mặt tại nhiều địa phương trong cả nước và xuất khẩu ra thị trường quốc tế.

Bên cạnh làng nghề gỗ mỹ nghệ Thiết Úng, trong địa phận xã Thư Lâm còn có nhiều làng nghề gỗ truyền thống khác như: Thiết Bình, Hà Khê, Cổ Châu, Vân Điềm. Sự hội tụ của nhiều làng nghề gỗ trên cùng một địa bàn đã tạo nên cho Thư Lâm một “không gian nghề” hiếm có. Đây không chỉ là lợi thế về mặt sản xuất, một hướng phát triển kinh tế - xã hội giàu tiềm năng, mà còn là nguồn lực văn hóa quý giá, đủ sức tạo nên bản sắc riêng cho vùng đất này.

Không gian triển lãm “Tinh hoa đồ gỗ Thư Lâm lần thứ I” năm 2026.

Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Lại Mạnh Cường – Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã Thư Lâm cho biết chương trình "Tinh hoa đồ gỗ Thư Lâm lần thứ I" năm 2026 được tổ chức nhằm tiếp tục phát huy lợi thế các làng nghề truyền thống trên địa bàn; tạo động lực thúc đẩy phát huy lợi thế của làng nghề truyền thống trở thành đòn bẩy cho kinh tế địa phương phát triển, tuyên truyền, quảng bá sản phẩm OCOP, hỗ trợ nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP; tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại, mở rộng hợp tác sản xuất, thúc đẩy phát triển thương hiệu, nhãn hiệu sản phẩm hàng hóa...

Bên cạnh mục tiêu phát triển kinh tế, chương trình còn là dịp tôn vinh những giá trị di sản của làng nghề, khơi dậy niềm tự hào văn hóa trong cộng đồng và tạo sự gắn kết giữa truyền thống với đời sống đương đại. Đây cũng được xem là một bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa định hướng phát triển văn hóa theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó coi văn hóa là nền tảng tinh thần và là động lực nội sinh cho phát triển bền vững, để làng nghề không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn lực thúc đẩy kinh tế địa phương.

"Chúng tôi xác định làng nghề không chỉ là lĩnh vực kinh tế, mà là hạ tầng văn hóa quan trọng của địa phương. Việc tổ chức không gian trưng bày, tuyến phố giới thiệu sản phẩm, khu trải nghiệm… chính là bước cụ thể hóa quan điểm phát triển văn hóa gắn với thiết chế và môi trường văn hóa lành mạnh”, ông Lại Mạnh Cường khẳng định.

Theo ông Nguyễn Văn Tiến Anh – Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nghiệp Thư Lâm, chương trình “Tinh hoa đồ gỗ Thư Lâm lần thứ I” năm 2026 là kết quả của sự quan tâm từ chính quyền địa phương và sự chung tay, tâm huyết của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất trên địa bàn.

Trong lần đầu tiên tổ chức, Ban Tổ chức đã lựa chọn 16 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất uy tín cùng 19 nghệ nhân tiêu biểu để trưng bày sản phẩm.

"Từ khi khai mạc, triển lãm đã thu hút đông đảo người dân và du khách, vượt cả ngoài sự kỳ vọng của chúng tôi. Đặc biệt, trong số khách tham quan có rất nhiều đối tác, bạn hàng, những người đang tìm kiếm cơ hội hợp tác, phát triển hoạt động thương mại với đồ gỗ mỹ nghệ. Điều này mở ra những cơ hội cho việc mở rộng thị trường, đưa sản phẩm làng nghề đi xa hơn", ông Nguyễn Văn Tiến Anh.

Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nghiệp Thư Lâm bày tỏ mong muốn chương trình sẽ được tổ chức thường niên, từng bước trở thành một sự kiện mang thương hiệu riêng của địa phương, để không chỉ là dịp cho các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và nghệ nhân giới thiệu sản phẩm, mà còn là không gian kết nối đối tác, mở rộng thị trường, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh làng nghề gỗ Thư Lâm như một điểm đến văn hóa – kinh tế đặc sắc, gắn truyền thống với khát vọng phát triển bền vững.

Chương trình càng trở nên đặc biệt khi được tổ chức đúng vào dịp lễ hội truyền thống của làng Thiết Úng. Giữa không khí linh thiêng của lễ hội đầu xuân, những sản phẩm đồ gỗ như tìm lại được không gian văn hóa vốn có của mình - là một phần của đời sống tinh thần cộng đồng.