Được sự chỉ đạo của Bộ Công thương trực tiếp là Cục Công thương Địa phương, với sự phối hợp của Sở Công thương TP. Hà Nội. Hiệp hội Làng nghề Việt Nam giao cho Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Ngành nghề truyền thống Việt Nam tổ chức Hội thảo: “Tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng thay thế để giảm chi phí sản phẩm, cải thiện môi trường làng nghề” vào sáng ngày 26/6/2020.

Ông Lưu Duy Dần Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam chủ trì hội thảo.

Tại hội thảo ông Lưu Duy Dần, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam cho biết: Hiện nay cả nước có hơn 5.400 làng nghề, thu hút khoảng 11 triệu lao động tham gia. Các làng nghề đã đóng góp lớn cho phát triển kinh tế - xã hội và chương trình xây dựng nông thôn mới của các địa phương. Tuy nhiên, do sản xuất tại làng nghề chủ yếu là quy mô hộ gia đình, sử dụng trang thiết bị lạc hậu nên vừa tiêu tốn năng lượng, vừa gây ô nhiễm môi trường.

Tham luận tại hội thảo, đại diện một số làng nghề, các nhà khoa học, nhà quản lý đã đóng góp, chia sẻ kinh nghiệm gia tăng lợi nhuận do tiết kiệm chi phí năng lượng và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Ông Tăng Thế Hùng - Phó Vụ trưởng Vụ Tiết kiệm và Phát triển bền vững (Bộ Công thương).

Ông Trịnh Quốc Đạt - Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam – nhấn mạnh: Việc sử dụng năng lượng thay thế và tiết kiệm năng lượng đang dần phổ biến tại các làng nghề bởi mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Ở tầm vĩ mô, tiết kiệm năng lượng tại các làng nghề góp phần giảm áp lực cung ứng điện và nhiên liệu, giảm đầu tư nguồn điện mới của quốc gia. Trong phạm vi làng nghề, tiết kiệm năng lượng giúp giảm đáng kể chi phí sản xuất cho doanh nghiệp, giảm ô nhiễm môi trường. Đặc biệt, việc sử dụng năng lượng thay thế vừa giảm thiểu ô nhiễm môi trường vừa giúp nâng cao chất lượng sản phẩm.

Ông Vũ Văn Họa - Chủ tịch Hội Làng nghề bún Phú Đô phát biểu tại hội thảo.

Nhờ chuyển đổi công nghệ từ lò than truyền thống sang lò gas để nung gốm giúp các hộ sản xuất tăng lợi nhuận lên 2-3 lần so với công nghệ cũ. Việc sử dụng lò gas trong nung sản phẩm là bước tiến vượt bậc của Bát Tràng khi không chỉ giúp người dân làng nghề dần thoát khỏi ô nhiễm môi trường mà còn giúp người dân nhận thức được vai trò của khoa học công nghệ, mạnh dạn đổi mới thiết bị sản xuất, tạo ra những sản phẩm chất lượng tốt đáp ứng nhu cầu xuất khẩu - Ông Hà Văn Lâm, Trưởng ban đại diện nhân dân làng gốm Bát Tràng (huyện Gia Lâm) cho biết.

Lò ga nung gốm tại làng gốm Bát Tràng.

Trong khi đó, đối với làng nghề bún Phú Đô (quận Nam Từ Liêm), được sự hỗ trợ của các nhà khoa học, làng đã xây dựng 3 mô hình tiết kiệm năng lượng gồm: Sử dụng lò than cải tiến; sử dụng nồi hơi và sử dụng dây chuyền khép kín từ máy xay, nhào bột, làm bún... bằng điện, giúp bún ngon hơn và sản lượng tăng.

Ông Tăng Thế Hùng - Phó Vụ trưởng Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững (Bộ Công Thương) - khẳng định: Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả là chìa khoá cho sự phát triển bền vững của các cơ sở công nghiệp nông thôn. “Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đồng hành hỗ trợ doanh nghiệp làng nghề thực hiện lộ trình phát triển bền vững thông qua cơ chế, chính sách hỗ trợ cụ thể nhằm sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả”. Bộ đang phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng và ban hành các tiêu chí về sử dụng năng lượng hiệu quả trong sản xuất ; triển khai dự án “Chuyển hóa carbon thấp trong lĩnh vực tiết kiệm năng lượng tại Việt Nam”. Hiện có 63 dự án tiết kiệm năng lượng của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên cả nước được hỗ trợ, trong đó có các hộ sản xuất ở làng gốm Bát Tràng, giúp người dân sản xuất bền vững và nâng cao thu nhập.

Để tiết kiệm năng lượng, nhiều tham luận tại hội thảo cũng đã đưa ra các giải pháp như: Thay đổi công nghệ sản xuất, thực hiện việc kiểm toán năng lượng, quản lý năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, sử dụng điện vào giờ thấp điểm, tăng sử dụng ánh sáng tự nhiên cho nhà xưởng, sử dụng năng lượng mặt trời...

Tuy nhiên, việc nhân rộng các mô hình tiết kiệm năng lượng còn nhiều khó khăn, rất cần Nhà nước có cơ chế ưu đãi cho doanh nghiệp vay vốn để áp dụng công nghệ mới vào sản xuất; cơ quan chức năng và các nhà khoa học hỗ trợ các làng nghề cải tiến máy móc, trang thiết bị và kiểm toán năng lượng...

Ảnh: Đinh Văn Bình
Tin, bài: Nguyễn Vân