Làng Hạ Thái (xã Duyên Thái, huyện Thường Tín, Hà Nội) là một trong những điểm du lịch chính của Thủ đô với nghề chính là sơn mài. Trải qua hàng trăm năm lịch sử, những người thợ sơn mài đã không ngừng tìm tòi, học hỏi, sáng tạo từng ngày để làm ra những sản phẩm mỹ nghệ độc đáo đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng trong và ngoài nước. Tiếp tục giữ vững những giá trị nghề đạt xã Duyên Thái được bứt phá xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu.

Nghề sinh vật cảnh ở xã Hồng Vân (huyện Thường Tín, Hà Nội) đã chủ động chuyển hướng từ sản xuất nông nghiệp thuần túy sang phát triển du lịch sinh thái trải nghiệm.

Nhanh tay thoăn thoắt mài chiếc bình chuẩn bị cho kỳ hội chợ, nghệ nhân Nguyễn Thị Hồi ở làng Hạ Thái tâm sự: Sản phẩm Nhất trụ tuổi thơ, sơn mài vừa được giải nhì của cuộc thi Thiết kế mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ Hà Nội do Sở Công Thương tổ chức đó là niềm vinh dự của những người làm nghề như chúng tôi cố gắng để tìm tòi, sáng tạo ra những mẫu mã đẹp đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng.

Hơn một nữa cuộc đời dành cho công việc nghệ nhân Nguyễn Thị Hồi phấn khởi cho biết: Hiện nay các sản phẩm của cơ sở đều được liên kết từng công đoạn với các hộ gia đình khác để sản xuất. Mỗi người đều có vệ tinh riêng, người mài, người vẽ tay, chạm khắc…Cơ sở sơn mài Hồi Quyết hiện nay đang tạo công ăn việc làm cho hơn 6 lao động nhàn rỗi địa phương với mức thu nhập từ 6 triệu đồng/người.

Ông Nguyễn Văn Oánh – Chủ tịch UBND xã Duyên Thái cho biết: Năm 2022 thu nhập bình quân đầu người đạt 68,72 triệu và phấn đấu năm 2023 đạt 74 triệu đồng/người/năm. Nguồn thu của bà con đều chủ yếu là sản xuất thương mại từ các làng nghề. Tỷ trọng cơ cấu các ngành kinh tế của địa phương, ngành nông nghiệp chiếm tỷ trọng 4%; Ngành Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng chiếm tỷ trọng 53%; Thương mại dịch vụ chiếm tỷ trọng 43%; Làng nghề sơn mài Hạ Thái xã Duyên Thái đã được UBND thành phố công nhận điểm du lịch làng nghề theo quyết định số 5543/QĐ-UBND ngày 08/12/2020. Đây là bước đi quan trọng trong việc xây dựng và phát triển thương hiệu cho sản phẩm làng nghề; đồng thời mở ra những cơ hội, thời cơ mới để làng nghề phát triển, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, góp phần chung vào sự phát triển kinh tế - xã hội của xã, xây dựng xã Duyên Thái đạt nông thôn mới nâng cao năm 2023 và phấn đấu nông thôn mới kiểu mẫu trong thời gian tới

Hồng Vân – điểm du lịch hấp dẫn ven đô

Hồng Vân là xã đầu tiên của huyện Thường Tín về đích xã nông thôn mới kiểu mẫu. Xã đã thành công thực hiện chương trình NTM kiểu mẫu trên 4 lĩnh vực: Văn hóa, Giáo dục và đào tạo, Y tế, Du lịch. Từ nhiều năm nay, Hồng Vân đã và đang nỗ lực phát huy thế mạnh để trở thành một điểm du lịch hấp dẫn, đem lại nguồn lợi kinh tế lớn cho địa phương.

Ông Nguyễn Văn Phượng – Phó Chủ tịch UBND xã Hồng Vân cho biết: Xã Hồng Vân có 6 thôn gồm: Xâm Thị, Xâm Xuyên, Cơ Giáo, Cẩm Cơ, La Thượng và Vân La; trong đó các thôn đều có nghề truyền thống, riêng Xâm Xuyên và Cơ Giáo được công nhận là Làng nghề Sinh vật cảnh năm 2008. Năm 2014, Hợp tác xã Hoa, cây cảnh và dịch vụ Hồng Vân được thành lập, đây là tổ chức hạt nhân cùng nhân dân Hồng Vân bắt tay vào làm du lịch. Năm 2018 Hồng Vân được UBND TP.Hà Nội công nhận là Điểm Du lịch Làng nghề. Hiện nay xã đã hình thành được điểm du lịch và bán sản phẩm OCOP với lượt khách ổn định quanh năm. Xã có 3 sản phẩm trà đã được TP Hà Nội công nhận OCOP 4 sao năm 2022 gồm: Trà Chùm ngây, trà Trâu cổ, trà Kim ngân hoa.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Loan, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX Hoa cây cảnh và dịch vụ Hồng Vân: Tại điểm trưng bày và bán sản phẩm OCOP của xã có hơn 300 các sản phẩm OCOP chủ yếu là sản phẩm được chứng nhận OCOP từ 3 sao trở lên của các chủ thể trên địa bàn và khu vực huyện Thường Tín. Với 5 nhân sự trực tiếp bày bán mức lương 6 triệu đồng/người/tháng.

Hồng Vân là mảnh đất giàu truyền thống, văn hóa lịch sử, gắn liền với Truyền thuyết Chử Đồng Tử - Tiên Dung (một trong Tứ bất tử của dân tộc Việt Nam). Xã có hệ thống di tích độc đáo, có giá trị văn hóa rất lớn và được kết nối thành các điểm du lịch tâm linh của xã, đặc biệt là quần thể văn hóa truyền thống tâm linh thôn Vân La với đình, chùa làng Vân La, Chợ mới Ông già, Lăng đá Quận Vân, Nhà bia Tiến sĩ Nguyễn Ý... đều đã được công nhận di tích lịch sử các cấp. Ông Nguyễn Văn Phượng – Phó Chủ tịch UBND xã Hồng Vân cho biết thêm.

Điểm đặc biệt hơn 30 con đường tại xã Hồng Vân đều mang những cái tên rất trữ tình mô tả chính loài hoa được trồng trên đường như: Hoa Ban, Hoàng Yến, Phượng Vĩ, Bằng Lăng... khiến du khách không khỏi mê mẩn và ví von Hồng Vân như “Thiên đường của các loài hoa”.

Hiệu quả phát triển du lịch làng nghề trong xây dựng nông thôn mới

Theo Trưởng phòng Kinh tế huyện Thường tín Từ Đức Mạnh: Toàn huyện 01 làng được công nhận làng nghề Hà Nội; 13 làng nghề đã được xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu làng nghề. Số hộ sản xuất trong làng nghề 3.631 hộ; 49/49 làng nghề đã xây dựng Phương án bảo vệ môi trường được UBND huyện thẩm định và phê duyệt theo quy định. 100% hộ sản xuất trong làng nghề đã lập và thực hiện cam kết bảo vệ môi trường, báo cáo giải pháp bảo vệ môi trường và an toàn, vệ sinh lao động. Các làng nghề hiện nay đều có hương ước, quy ước có nội dung quy định về bảo vệ môi trường làng nghề.

Kinh tế nông thôn chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ. Thu nhập bình quân đầu người hiện nay đạt 63 triệu đồng/người/năm.Nhiều làng nghề truyền thống như Sơn mài Hạ Thái, thêu ren Quất Động, tiện gỗ Nhị Khê, điêu khắc Hiền Giang,...được mở rộng và phát triển, tạo thêm nhiều việc làm cho người lao động, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đẩy mạnh giảm nghèo nông thôn.Điều đó đã góp phần rất lớn trong quá trình tiến lên xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu của huyện.

Thời gian tới, huyện tiếp tục đẩy mạnh hỗ trợ đào tạo, nâng cao tay nghề cho người lao động. Đồng thời, tạo điều kiện về xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm nhằm phát huy các thương hiệu sản phẩm đã có; ưu tiên xây dựng thương hiệu tập thể cho một số làng nghề.

Theo Văn phòng Điều phối NTM TP Hà Nội: Thời gian tới, huyện Thường Tín cần duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí đối với huyện nông thôn mới, xã nông thôn mới tiến tới xây dựng huyện nông thôn mới nâng cao, xã nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu để đảm bảo xây dựng nông thôn mới là quá trình thường xuyên, liên tục. Mục tiêu nâng cao đời sống cho người dân, hướng đến xây dựng NTM đi vào bền vững, thực chất.