Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải đã trình bày Tờ trình về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.

2 tỉnh có ví trị chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của cả nước

Lý giải về sự cần thiết thành lập 2 thành phố, Bộ trưởng Bộ Nội vụ khẳng định, việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý theo quy định.

Thực tiễn phát triển của vùng đồng bằng sông Hồng, Bắc Bộ và cả nước thời gian qua cho thấy tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh luôn giữ vị trí, vai trò quan trọng, 02 tỉnh đã phát huy tốt tiềm năng, lợi thế để phát triển trở thành những địa phương có quy mô nền kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước.

Quảng Ninh là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng, an ninh của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và của cả nước, là tỉnh duy nhất ở Việt Nam có đường biên giới cả trên bộ và trên biển với Trung Quốc - thị trường tiêu thụ hàng hóa lớn của Việt Nam thông qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái và là điểm trung chuyển hàng hóa quốc tế sầm uất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển kinh tế cửa khẩu và thương mại song phương.

Bắc Ninh có vị trí chiến lược ở cửa ngõ phía đông bắc Thủ đô Hà Nội, nằm trên hành lang kinh tế quan trọng kết nối ASEAN với thị trường Trung Quốc. Tỉnh đang từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông đa phương thức (gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường không) với các công trình trọng điểm như cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình; đường bộ, đường sắt tốc độ cao kết nối với Hà Nội và các địa phương trong khu vực, Ga liên vận quốc tế Kép cùng hệ thống cảng và trung tâm logistics hiện đại, tạo lợi thế nổi trội về kết nối liên vùng và quốc tế.

"Từ các cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn, việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh là cần thiết; tạo tiền đề quan trọng để Quảng Ninh và Bắc Ninh tiếp tục phát triển theo định hướng tại các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, các Quy hoạch có liên quan đã được các cấp có thẩm quyền phê duyệt", Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải khẳng định.

Về phương án, Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết: Thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay. Sau khi thành lập, thành phố Quảng Ninh có 6.231,27 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 02 đặc khu.

Thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Bắc Ninh. Sau khi thành lập, thành phố Bắc Ninh có 4.713,75km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số 3.989.623 người và có 99 ĐVHC cấp xã gồm 45 phường và 54 xã.

Về trụ sở, tài sản công, sử dụng trụ sở, tài sản công hiện có của tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh hiện nay.

Về sắp xếp kiện toàn tổ chức bộ máy, cơ bản giữ nguyên trạng tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh hiện nay; thực hiện sắp xếp, thành lập mới các cơ quan, đơn vị theo quy định của Đảng, điều lệ của tổ chức và quy định của pháp luật.

Về sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức: Trước mắt, giữ nguyên trạng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Bắc Ninh. Thực hiện sắp xếp, bố trí nhân sự theo quy định bảo đảm phù hợp với chính quyền đô thị.

Việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh đã bảo đảm 05/05 điều kiện quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025/QH15 và đã đạt đủ 07/07 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định tại Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu báo cáo Thẩm tra Tờ trình về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Bảo đảm các tiêu chuẩn và điều kiện theo quy định

Thẩm tra Tờ trình, đề án này của Chính phủ, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành lập thành phố Bắc Ninh với các lý do như đã nêu trong các Tờ trình và Đề án của Chính phủ. Việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương.

Trình tự, thủ tục lập các Đề án đáp ứng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tiêu chuẩn của đơn vị hành chính. Các Đề án đã được lấy ý kiến cử tri và ý kiến của Hội đồng nhân dân ở các đơn vị hành chính chịu ảnh hưởng trực tiếp với tỷ lệ tán thành cao. Thành phần hồ sơ các Đề án đã bảo đảm đầy đủ, đúng quy định của pháp luật, đủ điều kiện trình Quốc xem xét, quyết định theo thẩm quyền.

Theo các thông tin trong các Đề án do Chính phủ trình, đối chiếu với tiêu chuẩn, điều kiện thành lập thành phố theo quy định, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, khu vực dự kiến thành lập thành phố Quảng Ninh đã bảo đảm 07/07 tiêu chuẩn và 05/05 điều kiện theo quy định. Khu vực dự kiến thành lập thành phố Bắc Ninh đã bảo đảm 07/07 tiêu chuẩn và 05/05 điều kiện theo quy định.

Trên cơ sở nội dung các Tờ trình và Đề án, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp kiến nghị Quốc hội tán thành và thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và Nghị quyết về về việc thành lập thành phố Bắc Ninh.

Đồng thời đề nghị Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Quảng Ninh và UBND tỉnh Bắc Ninh khẩn trương tiến hành công tác chuẩn bị, kiện toàn tổ chức bộ máy, thay đổi con dấu và các điều kiện cần thiết khác cho hoạt động của chính quyền đô thị mới để bảo đảm tính đồng bộ ngay sau khi Quốc hội thông qua Nghị quyết.

Đề nghị chính quyền tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh (thành phố Quảng Ninh, thành phố Bắc Ninh sau khi được thành lập) tập trung nguồn lực để phát triển địa phương trở thành các cực tăng trưởng kinh tế, khẩn trương sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền đô thị bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phát triển toàn diện các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao chất lượng sống của Nhân dân, để người dân được thụ hưởng thành quả của sự phát triển theo đúng các chỉ đạo, kết luận và quy hoạch của cấp có thẩm quyền.