Tái cơ cấu nông nghiệp là một đòi hỏi tất yếu

Thị xã Quang Yên phát triển theo hướng đô thị hóa có nhiều xáo trộn về đất đai, nhưng càng khó càng phải thực hiện. Bởi lẽ, sau từng giai đoạn thị xã từ một huyện nông nghiệp, nay đã phát triển trở thành một thị xã trẻ, năng động của tỉnh Quảng Ninh. Vì vậy tất yếu phải có một Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng gia tăng giá trị sản xuất. Từ năm 2016- 2020, trên địa bàn Quảng Yên đã thu hồi 2.900,32 ha đất để phục vụ các dự án phát triển kinh tế- xã hội và triển khai thực hiện các khu công nghiệp. Riêng với số người lao động thuộc các hộ bị thu hồi đất là 12.415 hộ với số người lao động là 25.627; Trong đó, có 4.605 lao động bị thu hồi hoàn toàn đất sản xuất. Do vậy tái cơ cấu trong nông nghiệp là một đòi hỏi tất yếu. Trước tình trạng thu hẹp diện tích canh tác nông nghiệp, Quảng Yên kịp thời đưa ra những giải pháp ban đầu. Trong đó hỗ trợ và vận động nông dân thay đổi cơ cấu vật nuôi, cây trồng, nhân rộng các mô hình sản xuất nông nghiệp có áp dụng giống mới, hàm lượng khoa học kỹ thuật cao, sản phẩm đặc thù, triển khai biện pháp canh tác xen vụ để nâng cao hệ số sử dụng đất...

Toàn cảnh thị xã Quảng Yên

Điển hình, khu vực chân đồi xã Tiền An trước đây chủ yếu trồng cây lâu năm, nay đang dần chuyển đổi thành vùng cây ăn quả. Các vườn na bở, ổi bo, cây có múi đã được hình thành, đạt sản lượng, chất lượng, giá trị cao. Tiêu biểu như: Vườn ổi của chị Lê Thị Đào, thôn chợ Rộc đạt 200 triệu đồng/năm; Vườn na bở của chị Vũ Thị Thu Nhung, thôn Vườn Chay đạt 300 triệu đồng/năm; Vườn na bở của bà Phạm Thị Ươm, xóm Đanh đạt 350 triệu đồng/năm...Để tận dụng diện tích canh tác, bà Phạm Thị Ươm, xóm Đanh, xã Tiền An đã biến 4.000m2 đất vườn tạp thành vườn na bở cho thu nhập cao.

Ông Vũ Ngọc Hùng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tiền An cho biết: Riêng đối với cây na bở, năm 2020 Tiền An có 60ha, tháng 6 năm nay tăng lên 140ha, tiến tới sẽ là trên 200ha vào năm 2022. Hiện xã Tiền An đang đẩy mạnh việc xây dựng nhãn hiệu na bở Tiền An, đăng ký sản phẩm OCOP na bở Tiền An trong danh mục sản phẩm OCOP của tỉnh. Như vậy, quả na bở cùng với cây rau an toàn sẽ là nông sản chủ lực của Tiền An.

Mô hình trồng cam ở thị xã Quảng Yên

Tại phường Yên Hải và Phong Hải, để bù đắp cho việc đất canh tác bị thu hẹp, 2 địa phương này đã vận động nông dân nâng cao hệ số sử dụng đất, tiến hành thâm canh giữa cây cao, trung và thấp hoặc trồng một năm 3-4 vụ/diện tích canh tác. Đơn cử như các mô hình trồng xen kẽ cây cau, ổi, đinh lăng và ớt, hay các ô ruộng dưa gang, dưa lê, dưa hấu... Riêng đối với mô hình trồng dưa các loại đã mang lại nguồn thu cho bà con Yên Hải, Phong Hải cao hơn 3-4 lần trồng lúa.

Ở lĩnh vực thủy sản, ghi nhận sự chủ động chuyển dịch của Công ty CP Thủy sản Tân An đã đầu tư công nghệ nuôi tôm 3, 4 giai đoạn trong nhà, năng suất, sản lượng đạt gấp từ 2,5 đến 4 lần so với nuôi thông thường. Thời gian gần đây, Công ty CP Thủy sản Tân An tiếp tục triển khai mô hình nuôi cá chim vây vàng. Đây là đối tượng nuôi mới, chất lượng sản phẩm tốt, suất đầu tư vừa phải, giá bán ra phù hợp thị trường bình dân.Từ những nỗ lực trên đã giúp cho nông nghiệp thị xã thời gian qua cải thiện một số chỉ số cơ bản. Cụ thể, giai đoạn 2015-2020, giá trị tăng thêm của nông nghiệp Quảng Yên đạt 4%, mức khá so với nhiều huyện thị khác; Giá trị sản xuất trên một ha diện tích đất canh tác tăng từ 115 triệu đồng lên 133 triệu đồng. Đặc biệt, giá trị sản xuất nông nghiệp Quảng Yên (tính theo giá hiện hành) tăng từ 2.757 tỷ đồng lên 3.825 tỷ đồng. Riêng lĩnh vực thủy sản tăng từ 720 tỷ đồng lên 1.070 tỷ đồng.

Ông Nguyễn Văn Bắc, Phó Chủ tịch UBND thị xã chia sẻ: Thị xã Quảng Yên thành lập đến nay gần 10 tuổi. Trong quá trình xây dựng và phát triển của thị xã, xây dựng nông thôn mới luôn là một nhiệm vụ trọng tâm được các cấp chính quyền UBND thị xã, HĐND thị xã đặc biệt quan tâm. Với phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân hưởng thụ” trong những năm qua, UBND thị xã đã ban hành nhiều văn bản triển khai nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới. Hiện nay cả 8/8 xã của thị xã Quảng Yên đã đạt chuẩn tiêu chí nông thôn mới, trong năm 2021, thị xã phấn đấu xây dựng 03 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và nông thôn mới kiểu mẫu. Do đặc thù là đô thị xây dựng nông thôn mới nên việc tái cơ cấu nông nghiệp và đào tạo nhân lực là một yêu cầu cấp bách và thị xã sẽ đấy mạnh trong thời gian tới”.

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao

Hiện nay do quá trình đô thị hóa từ huyện lên thị xã, trên địa bàn Quảng Yên có 5 khu công nghiệp (KCN), chiếm gần 50% tổng số KCN toàn tỉnh với tổng diện tích gần 3.000ha. Các KCN như: Amatar, Nam, Bắc Tiền Phong hiện đang đầu tư hạ tầng; KCN Đông Mai đã có các nhà đầu tư thứ cấp trên 70% diện tích. Đặc biệt, ngày 24/9/2020, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 29 về việc thành lập KKT ven biển Quảng Yên. Việc thành lập này có ý nghĩa quan trọng, tạo động lực không chỉ thúc đẩy sự phát triển của Quảng Yên mà còn cho toàn khu vực phía Tây của tỉnh, kết nối các KCN lớn, mở rộng không gian phát triển, tăng tính liên kết mạnh mẽ hơn của tam giác Quảng Ninh - Hà Nội - Hải Phòng, đồng bằng sông Hồng, vùng duyên hải Bắc Bộ. Đồng thời, góp phần tạo việc làm, đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng thu nhập cho người lao động.

Ông Trần Đức Thắng, Chủ tịch UBND Thị xã Quảng Yên, khẳng định: “Để đáp ứng yêu cầu trước mắt cũng như lâu dài trong phát triển khu kinh tế biển trên địa bàn thị xã đòi hỏi một nguồn lao động lớn. Quảng Yên sẽ là một địa bàn thu hút một lượng lớn lao động của tỉnh”.

Hiện nay, tại KCN Đông Mai có 6.000 lao động. Trong đó, lao động người Quảng Yên là 4.500 người, chiếm 76% số lao động trong KCN. Theo dự báo, giai đoạn 2021-2025, số lao động cần thu hút vào làm việc trong 5 khu công nghiệp khoảng 60.000 người, chủ yếu là lao động ở độ tuổi dưới 45. Số lao động trên địa bàn thị xã có thể đáp ứng được khoảng 30.000-35.000 người, chủ yếu là lực lượng lao động dịch chuyển từ lĩnh vực nông nghiệp và một số ngành kinh tế khác chuyển sang.

Bài, ảnh: Văn Tuân - Việt Hoa

Cùng với quá trình đô thị hóa trong xây dựng nông thôn mới, khu kinh tế ven biển Quảng Yên đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt với định hướng là "hạt nhân" phát triển tuyến phía Tây của tỉnh theo hướng đa ngành, hình thành trung tâm công nghiệp, dịch vụ, hậu cần cảng và đô thị hiện đại. Do vậy việc chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp trong nông thôn và đào tạo nhân lực càng đòi hỏi cấp thiết hơn bao giờ hết.