Với đặc thù là huyện miền núi, trong quá trình thực hiện xây dựng NTM, Ba Chẽ được đánh giá gặp nhiều khó khăn. Toàn huyện có 8 đơn vị hành chính gồm 7 xã, 1 thị trấn, trong đó 6/7 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn, 1 xã khu vực II (xã Lương Mông). Tỷ lệ người dân tộc thiểu số chiếm trên 80%, dân số khu vực nông thôn chiếm 79%.

Bộ CHQS tỉnh phối hợp với Ban CHQS của TKV và huyện Ba Chẽ khởi công xây phòng ở bán trú cho học sinh Trường Tiểu học và THCS xã Lương Mông.

Chính vì vậy, trong quá trình xây dựng NTM, huyện Ba Chẽ đã không ngừng nỗ lực, phát huy sức mạnh tổng lực của toàn dân. Cùng với đó, công tác tuyên truyền về xây dựng NTM cũng được huyện quan tâm chỉ đạo đổi mới cả nội dung, phương thức nên huy động được sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, làm thay đổi cơ bản nhận thức, cách nghĩ, cách làm của cán bộ, nhân dân, tạo không khí xây dựng NTM phấn khởi, đồng bộ tại các xã. Liên tục thay mới nội dung các pa nô tấm lớn, khẩu hiệu, áp phích tuyên truyền về chương trình xây dựng NTM; Lồng ghép tuyên truyền NTM với Đại hội Chi bộ cấp thôn, khu phố, mừng Đảng - mừng Xuân; Phòng chống dịch Covid-19.

Công tác chỉ đạo điều hành xây dựng nông thôn mới được huyện Ba Chẽ thực hiện sâu sát, quyết liệt, nhất là đối với 3 xã Lương Mông, Thanh Sơn, Đồn Đạc, để hoàn thành xã đạt chuẩn nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao.

Ngày càng có nhiều ngôi nhà mới khang trang mọc lên ở xã Minh Cầm

Nhiệm vụ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp được giữ vững thời vụ, cơ cấu giống và giải pháp sản xuất. Các xã đã triển khai cho nhân dân thực hiện 24 dự án phát triển sản xuất. Trong đó, trồng cây gỗ lớn 6 dự án (314,2ha), trà hoa vàng 5 dự án (17,87ha), ba kích 3 dự án (4,6ha), nuôi ong 1 dự án (30 tổ), nuôi gà 2 dự án (3.500 con), nuôi bò 1 dự án (52 con), nuôi trâu 1 dự án (12 con), trồng ngầu tài lệch 1 dự án (1ha), hỗ trợ thành lập 1 HTX và hỗ trợ lãi suất cho 3 trang trại. Tổng khối lượng thực hiện và giải ngân vốn là trên 5,5 tỷ đồng.

Huyện Ba Chẽ đã ưu tiên phát triển sản xuất tập trung nhất là trồng rừng gỗ lớn, cây dược liệu và chăn nuôi trâu, bò. Chương trình OCOP được duy trì phát triển với 10 sản phẩm đạt 3-5 sao. Huyện đã phối hợp các viện khoa học của Trung ương triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ như: Nghiên cứu tình hình sâu bệnh hại trên cây trà hoa vàng; Nghiên cứu, đánh giá một số tác dụng dược lý của các hoạt chất trong lá và hoa trà hoa vàng Ba Chẽ đối với sức khỏe con người; Phân tích, đánh giá tác dụng của chế phẩm sinh học ảnh hưởng đến sự phân hủy vỏ keo tạo thành phân hữu cơ compost phục vụ cho sản xuất nông nghiệp tại huyện Ba Chẽ; sản xuất giống trà hoa vàng Camellia Chrysantha bằng công nghệ nuôi cấy mô.

Trong năm qua, Ba Chẽ đã giảm được 68 hộ nghèo đưa tỷ lệ hộ nghèo còn 0,85%; Giảm 175 hộ cận nghèo, tỷ lệ hộ cận nghèo còn 1,92%. Huyện mở 6 lớp nghề với 120 lao động nông thôn (4 lớp nghề phi nông nghiệp, 2 lớp nghề nông nghiệp). Tỷ lệ lao động qua đào tạo hiện đạt 65%. Huyện giữ vững kết quả phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi, xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, phổ cập giáo dục THCS 7/7 xã. Hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận 3 trường đạt chuẩn quốc gia, nâng 2 trường đạt chuẩn quốc gia lên mức độ 2.

Huyện đã giao chỉ tiêu cho các xã thực hiện thôn, vườn đạt chuẩn nông thôn mới, hộ gia đình kiểu mẫu; Lồng ghép từ nguồn vốn Chương trình nông thôn mới, Chương trình 135 để xây dựng các công trình hạ tầng trên địa bàn thôn. Các thôn chăm sóc đường hoa cây cảnh, hàng rào xanh, vườn mẫu. Đến nay, có 9 thôn của 3 xã Lương Mông, Thanh Sơn, Đồn Đạc được UBND huyện quyết định công nhận thôn đạt chuẩn nông thôn mới. UBND các xã đã quyết định công nhận 105 vườn nông thôn mới. Có 465 hộ xây dựng hộ gia đình nông thôn mới kiểu mẫu.

Ba Chẽ hiện có 5/7 xã đạt chuẩn nông thôn mới (Lương Mông, Minh Cầm, Đạp Thanh, Thanh Lâm, Nam Sơn), trong đó riêng xã Lương Mông đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Huyện đạt 6/9 tiêu chí huyện nông thôn mới, có 4 xã xây dựng Bộ tiêu chí xã nông thôn mới nâng cao. Trong đó xã Minh Cầm đạt chuẩn 3/8 tiêu chí, xã Đạp Thanh đạt chuẩn 3/8 tiêu chí, xã Thanh Lâm đạt chuẩn 4/8 tiêu chí, xã Nam Sơn đạt chuẩn 3/8 tiêu chí.

Thời gian tới, huyện Ba Chẽ tiếp tục xác định Chương trình xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, lâu dài theo hướng bền vững; Huy động nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ để xã Minh Cầm đạt chuẩn xã nông thôn mới nâng cao; 2 xã Thanh Sơn, Đồn Đạc nâng cao chất lượng các tiêu chí, chỉ tiêu theo bộ tiêu chí (khu vực Đồng bằng sông Hồng) đạt chuẩn nông thôn mới; 3 xã Đạp Thanh, Thanh Lâm, Nam Sơn nâng cao chất lượng tiêu chí, chỉ tiêu nông thôn mới theo Bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn 2021-2025 (khu vực Đồng bằng sông Hồng), nâng tiêu chí về xây dựng xã nông thôn mới nâng cao. Huyện từng bước phấn đấu đạt thêm 3 tiêu chí còn lại (thủy lợi, sản xuất và môi trường) để huyện hoàn thành nhiệm vụ đạt 9/9 tiêu chí huyện nông thôn mới vào năm 2023.

Bài, ảnh: Nam Nam