Qua 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới (NTM) tỉnh Long An đã khai thác được tiềm năng kinh tế mậu biên. Các vùng quê ở vùng biên giới trên cánh Đồng Tháp Mười tỉnh Long An vốn vĩ khó khăn trước đây đã "thay da đổi thịt", đang trở thành điểm sáng trong trình phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng vùng nông thôn khu vực biên giới của Long An ngày càng giàu đẹp.

Long An có hơn 134 km đường biên giới giáp hai tỉnh Svay Rieng, Prey Veng (Vương quốc Campuchia) đi qua 20 xã của 5 huyện là: Vĩnh Hưng, Đức Huệ, Tân Hưng, Mộc Hóa, Thạnh Hóa và thị xã Kiến Tường. Qua 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng NTM đã kéo đời sống người dân khu vực biên giới gần sát với thành thị. Thu nhập của người dân tại các huyện biên giới đạt gần 60 triệu đồng/người/năm.

Vĩnh Hưng là địa phương nằm giáp ranh biên giới Campuchia, qua 10 năm xây dựng NTM đã có gần 90% đường liên xã được đầu tư nâng cấp, mở rộng, láng nhựa, bê tông hóa, ô tô đi lại thuận tiện quanh năm; đường nông thôn luôn sáng, xanh, sạch đẹp, đời sống của người dân biên giới tăng gấp 3,5 lần.

Đường sá sạch đẹp tại các huyện vùng biên của tỉnh Long An.

Ông Hồ Sĩ Đạt, nông dân ấp Trung Trục, xã Thái Bình Trung (huyện Vĩnh Hưng, tỉnh Long An) cho biết, người dân xã biên giới này đang hưởng lớn từ chương trình xây dựng NTM. Từ khi tiến lên NTM đường được xây dựng khang trang, xanh, sạch đẹp.

Các công trình thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp được đầu tư kiên cố, kể cả đường đi ra ruộng cũng được nhựa hóa rất thuận lợi cho việc chuyển chở vật tư nông nghiệp, thu hoạch, vận chuyển, bán lúa được giá cao hơn những khu vực chưa có giao thông. Cùng với đó, việc địa phương tổ chức lại sản xuất theo mô hình cánh đồng lớn, hợp tác xã, tổ hợp tác và hướng cho nông dân ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất lúa như: ứng dụng máy bay vào công đoạn phun thuốc trừ sâu rầy hại, giảm chi phí thuê công lao động đã tăng thêm lợi nhuận đáng kể.

Đức Huệ cũng là một huyện biên giới, xuất phát điểm trong quá trình xây dựng NTM địa phương ở mức thấp. Sau 10 năm xây dựng NTM, Đức Huệ đã có Mỹ Thạnh Đông, Bình Hòa Nam hai xã đạt chuẩn NTM, các xã còn lại đạt số tiêu chí bình quân 14,3 tiêu chí/xã. Khó khăn lớn nhất của Đức Huệ đang gặp phải là đến thời điểm này, con đường độc đạo về huyện còn nhỏ hẹp, cầu chỉ cho phép tải trọng 8 tấn. Mặt khác, việc huy động sức dân đóng góp cho việc xây dựng NTM còn gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, với sự nỗ lực của địa phương, tập trung huy động nguồn đóng góp từ các mạnh thường quân, đức huệ phần đấu đến 2025 có 5 xã đạt chuẩn NTM

Thị xã kiến tường, qua 10 năm xây dựng NTM đã hoàn thành mục vừa được trung ương công nhận. Mục tiêu của Kiến Tường từ nay đến 2025 là tập trung nâng chất và tiến tới xây dựng NTM cao và NTM kiểu mẫu. Cái mẫu chốt chính là tập trung cơ cấu kinh tế nông nghiệp của các xã gắn với quá trình đô thị hóa đi vào chiều sâu, đạt hiệu quả và bền vững. Tiếp tục tuyên truyền, vận động người dân nhận thức rõ hơn trong việc xây dựng NTM là để người dân thụ hưởng. Vì thế từng người dân phải phát huy vai trò chủ thể của mình trong việc xây dựng NTM. Diện mạo nông thôn biên giới thị xã kiến tường đã mới và tiếp tục mới theo hướng sáng, xanh, sạch đẹp.

Ông Nguyễn Tuấn Anh, Phó Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Hưng, tỉnh Long An cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2022, địa phương đã động gần 135 tỷ đồng (vốn trực tiếp chương trình gần 10 tỷ đồng, vốn lồng ghép gần 104 tỷ đồng, vốn đóng góp của người dân hơn 21 tỷ đồng), đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông nông thôn, y tế, giáo dục, thủy lợi, vệ sinh môi trường,... Đến nay, toàn huyện có 6/9 xã đạt chuẩn NTM, xã Khánh Hưng đạt chuẩn NTM nâng cao, các xã còn lại đạt từ 15-17 tiêu chí. Qua 10 năm thực hiện chương trình xây dựng NTM thì mức sống sống về vật chất và tinh thần được nâng lên rất là rõ rệt, gấp 3,5 lần so với trước với trên 53 triệu đồng/người/năm; có 6/9 xã đạt tiêu chí giao thông; có 9/9 xã đạt tiêu chí giáo dục; 9/9 xã đạt tiêu chí điện. Đến nay, khu vực nông thôn của huyện còn 227 hộ nghèo, chiếm 1,85%,...

Dùng drone phun thuốc BVTV trên cây lúa tại Long An.

Vĩnh Hưng đề ra mục tiêu phấn đấu đến cuối năm 2022, xây dựng xã Hưng Điền A đạt chuẩn NTM; các xã còn lại đạt từ 16-17 tiêu chí; xã Khánh Hưng duy trì và nâng chất tiêu chí NTM nâng cao; xã Vĩnh Bình đạt 18/23 chỉ tiêu NTM nâng cao và huyện đạt 6/10 tiêu chí. Để thực hiện mục tiêu này, huyện tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cả hệ thống chính trị và người dân về xây dựng NTM; hoàn thiện và nâng cao chất lượng hệ thống hạ tầng phục vụ sản xuất và dân sinh, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển KT-XH và tăng hưởng thụ trực tiếp cho người dân nông thôn. Huyện thúc đẩy phát triển các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn, gắn với các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, nhất là sản xuất nông nghiệp sạch, an toàn, chú trọng xây dựng và nhân rộng các mô hình hợp tác xã, tổ hợp tác hoạt động hiệu quả. Huyện tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo nghề cho lao động nông thôn gắn với nhu cầu thực tế; chú trọng bảo vệ môi trường, tạo cảnh quan nông thôn xanh, sạch, đẹp; thực hiện các giải pháp huy động và đa dạng hóa các nguồn vốn thực hiện chương trình, thực hiện lồng ghép hiệu quả các nguồn vốn.

Để hoàn thành mục tiêu xây dựng NTM vào năm 2025, Vĩnh Hưng đang tập trung huy động mọi nguồn để hoàn thiện kết cấu hạ tầng, tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị, vận động người dân chuyển đổi tư duy từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”. Tiếp tục huy động mọi nguồn lực để đầu tư xây dựng chương trình NTM. Hoàn thiện các kết cấu hạ tầng kỹ thuật, nhất là hạ tầng về giao thông. Đây là khâu đột phá để thu hút đầu tư trên địa bàn của huyện. Tổ chức lại sản xuất nông nghiệp để nâng cao hiệu quả, lợi nhuận trên một đơn vị diện tích, nâng cao được thu nhập và mức sống của cư dân nông thôn.

Đức Huệ cũng là địa phương giáp ranh biên giới Campuchia, qua 10 năm xây dựng NTM, các vùng quê khó khăn trước đây đã thay da đổi thịt. Để vùng nông thôn khu vực biên giới Đức Huệ ngày càng giàu đẹp, trở thành điểm sáng trong quá trình phát triển kinh tế mậu biên, Đức Huệ cũng đang tập trung mọi nguồn lực để hoàn thành mục tiêu xây dựng NTM.

Ông Nguyễn Thanh Nguyên, Chủ tịch UBND huyện Đức Huệ, tỉnh Long An cho biết, về phương hướng sắp tới theo lộ trình phấn đấu đến năm 2025 có 5 xã NTM và 2 xã NTM nâng cao. Chúng tôi cũng đang tập trung nguồn lực, vận động người dân tham gia đóng góp để hoàn thành chỉ tiêu Nghị quyết của Huyện ủy. Kêu gọi các mạnh thường quân, đây là nguồn lực rất lớn để giúp huyện hoàn thành NTM trong thời gian tới.

Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM đã và đang giúp cho người dân 6 huyện biên giới (Vĩnh Hưng, Tân Hưng, Mộc Hóa, Kiến Tường, Thạnh Hóa, Đức Huệ và thị xã Kiến Tường) của tỉnh Long An ngày thêm đổi mới và đang khai thác tốt tiềm năng kinh tế mậu biên.

Đến nay, tỉnh Long An đã có 4/15 đơn vị cấp huyện được công nhận đạt chuẩn (hoàn thành nhiệm vụ) xây dựng NTM. Đó là huyện Châu Thành, TP. Tân An, thị xã Kiến Tường và huyện Tân Trụ. Từ đầu năm đến nay, tỉnh Long An đã công nhận thêm 3 xã đạt chuẩn NTM, nâng số xã đạt chuẩn NTM của tỉnh lên 111/161 xã; phấn đấu đến cuối năm, sẽ hoàn thành mục tiêu 11 xã đạt chuẩn NTM. Trong xây dựng NTM nâng cao, tỉnh Long An cũng đã có 19 xã đạt chuẩn. Phấn đấu cuối năm nay, tỉnh cũng sẽ có thêm 8 xã đạt NTM nâng cao.

Bài và ảnh: Thanh Phong- Minh Đảm