Nơi đây còn là quê hương của hoạ sỹ nổi tiếng quốc gia Nguyễn Sỹ Tốt (1919 -2000), người đã có nhiều tác phẩm hội họa nổi tiếng, đoạt nhiều giải thưởng lớn, nhiều tác phẩm còn được lưu giữ, trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Quốc gia. Gia tài mà ông để lại là gần 1000 tác phẩm, tranh của ông còn được lưu giữ, trưng bày tại nhiều bảo tàng lớn của các nước như Mỹ, Pháp, Đức, Thuỵ Điển, Ba Lan... Sinh thời khi còn đang công tác, cũng như lúc đã về hưu, danh họa Sỹ Tốt đã chủ động mở lớp dạy vẽ miễn phí cho các cháu thiếu nhi địa phương ngay tại nhà mình. Cũng trên mảnh đất này, nhiều thế hệ hoạ sỹ có tên tuổi của đất nước đã ra đời như Trần Hòa, Giang Khích, Huỳnh Mai, Ngọc Thạch, cùng nhiều tác phẩm nổi tiếng của họ đã góp phần làm đẹp cho quê hương, đất nước. Năm 2017 Bảo tàng mỹ thuật Cổ Đô ra đời, là nơi trưng bày, lưu giữ hàng trăm bức tranh của các thế hệ họa sỹ đất Cổ Đô, nơi sinh hoạt của CLB Mỹ thuật Cổ Đô. Đây không những là điểm đến hấp dẫn của khách du lịch trong nước và quốc tế khi đến với Hà Nội, về với Ba Vì, mà còn là nơi trực tiếp đào tạo những lớp hoạ sỹ trẻ, sau này nhiều người trở thành giáo viên mỹ thuật tại các nhà trường phổ thông và nhiều người đã trở thành những họa sĩ có tên tuổi.

Nhà giáo, hoạ sỹ Hoàng Tuấn Việt, Chủ nhiệm CLB Mỹ thuật Cổ Đô cho biết, từ nhiều năm nay với tấm lòng yêu trò, mến trẻ, mong muốn duy trì phát triển làng nghề hội họa, CLB Mỹ thuật Cổ Đô đã liên tục duy trì mở lớp dạy học vẽ miễn phí cho các cháu học sinh có năng khiếu, yêu thích hội họa trong và ngoài địa phương, mỗi khoá trên 50 cháu. Năm nay CLB đã tiến hành sơ tuyển được 52/126 cháu dự tuyển đến từ các xã Cổ Đô, Phong Vân, Tây Đằng, Phú Sơn thuộc huyện Ba Vì và các huyện, thị, địa phương bạn như TX Sơn Tây, Hà Đông, Quốc Oai, Hà Nội, Phú Thọ, Thái Nguyên... Qua đó đã tổ chức làm 2 lớp học vẽ trong suốt 3 tháng hè, kết quả các học trò đã sáng tác được trên 500 tác phẩm hội họa bằng các chất liệu bút dạ, sáp màu đến màu Woát, đặc biệt là Acylic, BTC đã chọn được 150 bài tiêu biểu đóng khung để các cháu mang về treo tại vị trí trang trọng tại gia đình, để mỗi năm các cháu có thêm nhiều tác phẩm tiêu biểu được trưng bày, mỗi gia đình sẽ là một phần nhỏ của bảo tàng tranh lớn của làng họa sĩ Cổ Đô.

Điều đáng phấn khởi là 2 lớp học vẽ của các cháu năm nay đã vinh dự được mời tham gia cuộc thi vẽ tranh chủ đề: " Vịnh Hạ Long di sản thiên nhiên Thế giới" lần thứ nhất, do Ủy ban OLYMPIC Việt Nam và Tạp chí Thể thao và cuộc sống phối hợp tổ chức. CLB đã lựa chọn được 52 tác phẩm tiêu biểu của các cháu trong lớp học gửi dự thi, kết quả có 17 em đoạt giải, gồm 02 giải Nhì, 02 giải Ba và 13 giải Khuyến khích. Đây thực sự là phần thưởng có ý nghĩa đối với thầy và trò CLB làng hoạ sỹ Cổ Đô.
CLB Mỹ Thuật Cổ Đô với hơn 40 hội viên, từ khi thành lập 2016 đến nay, đã và đang thể hiện rõ vai trò nòng cốt, xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, phát huy truyền thống tốt đẹp của làng nghề họa sỹ; Góp phần tích cực xây dựng xã nông thôn mới Cổ Đô không ngừng phát triển và đổi mới.

Bài và ảnh Trường Sơn