Các chuyên gia, nhà khoa học tham dự Hội thảo

Hội thảo quy tụ sự tham gia của nhiều nhà lãnh đạo, học giả và đại diện ngoại giao quốc tế, trong đó có GS.TS. Lê Văn Lợi - Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; PGS.TS. Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Đại sứ Indonesia Adam Mulawarman Tugio; Đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ Korhan Kemik cùng đông đảo chuyên gia, doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Xác lập tư duy chiến lược về kinh tế Halal trong bối cảnh mới

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh bối cảnh thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc về kinh tế - chính trị, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tìm kiếm các mô hình tăng trưởng mới theo hướng bền vững, bao trùm và có khả năng thích ứng cao. Trong xu thế đó, kinh tế Halal nổi lên như một định hướng chiến lược không chỉ bởi quy mô thị trường rộng lớn mà còn bởi hệ giá trị phát triển mà lĩnh vực này đại diện.

Theo ông, Halal đã vượt ra khỏi phạm vi của một khái niệm tôn giáo để trở thành hệ chuẩn mực toàn cầu, hội tụ các giá trị cốt lõi như minh bạch, an toàn, đạo đức và trách nhiệm xã hội. Những giá trị này có sự tương thích sâu sắc với các mục tiêu phát triển bền vững, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn mà Việt Nam đang hướng tới.

Trên cơ sở đó, phát triển kinh tế Halal cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia, như một hướng đi nhằm mở rộng không gian tăng trưởng, đa dạng hóa thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để khai thác hiệu quả tiềm năng của các lĩnh vực thế mạnh như nông nghiệp, thực phẩm, du lịch và dịch vụ, góp phần thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững.

Từ chuẩn mực tôn giáo đến động lực tăng trưởng toàn cầu

Đại sứ Cộng hòa Indonesia tại Việt Nam, Ngài Adam Mulawarman Tugio phát biểu tại Hội thảo

Từ góc nhìn quốc tế, Đại sứ Indonesia Adam Mulawarman Tugio khẳng định kinh tế Halal đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một thị trường ngách để trở thành một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế toàn cầu, với quy mô lên tới hàng nghìn tỷ USD và tiếp tục mở rộng mạnh mẽ trong thời gian tới.

Sự phát triển này được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố nền tảng như sự gia tăng nhanh của dân số Hồi giáo toàn cầu, xu hướng tiêu dùng hướng tới các giá trị đạo đức và bền vững, cùng với sự phát triển của công nghệ số trong quản lý, truy xuất nguồn gốc và chứng nhận sản phẩm.

Đáng chú ý, Halal ngày nay đã trở thành một chuẩn mực toàn cầu về chất lượng, tính minh bạch và trách nhiệm, được người tiêu dùng trên toàn thế giới tin tưởng, kể cả ngoài cộng đồng Hồi giáo. Tương lai của kinh tế Halal được định hình bởi bốn động lực chính: nhân khẩu học, tiêu dùng bền vững, công nghệ và chính sách quốc gia. Trong đó, các quốc gia không phải Hồi giáo, bao gồm Việt Nam, đang nổi lên như những trung tâm Halal mới với tiềm năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Hoàn thiện thể chế và mở rộng không gian phát triển

Bổ sung góc nhìn, Đại sứ Thổ Nhĩ Kỳ Korhan Kemik nhấn mạnh Halal là một hệ thống tiêu chuẩn toàn diện, bảo đảm chất lượng, an toàn và tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, sự thiếu thống nhất trong hệ thống chứng nhận Halal toàn cầu hiện vẫn là rào cản lớn đối với thương mại quốc tế. Do đó, việc thúc đẩy công nhận lẫn nhau và xây dựng các tiêu chuẩn chung là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả thị trường.

PGS.TS. Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại Hội thảo

Ở góc độ chính sách, PGS.TS. Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng cần chuyển từ nhận thức “thực phẩm Halal” sang “kinh tế Halal”. Theo đó, thực phẩm chỉ là bước khởi đầu để tiếp cận một hệ thống tiêu chuẩn rộng lớn gắn với niềm tin, đạo đức, chất lượng và an toàn. Không gian phát triển của kinh tế Halal trải rộng trên nhiều lĩnh vực như du lịch, tài chính, logistics, dược phẩm, mỹ phẩm, thương mại điện tử, giáo dục và khoa học - công nghệ.

Đáng chú ý, kinh tế Halal không chỉ là vấn đề thương mại mà còn là cầu nối của hiểu biết văn hóa và lòng tin chính trị. Việc tham gia thị trường này đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật mà còn tôn trọng các giá trị văn hóa - tôn giáo, qua đó góp phần củng cố quan hệ hợp tác quốc tế một cách bền vững.

Cơ hội và yêu cầu đối với Việt Nam

PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Nam Á, Tây Á và Châu Phi phát biểu đề dẫn Hội thảo

Từ góc độ nghiên cứu, PGS.TS. Nguyễn Xuân Trung nhấn mạnh kinh tế Halal đang nổi lên như một lĩnh vực năng động, gắn với các tiêu chuẩn đạo đức, trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững. Đây là xu hướng phù hợp với bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi mô hình tăng trưởng hiện nay.

Đối với Việt Nam, thị trường Halal toàn cầu mở ra nhiều cơ hội, đặc biệt trong các lĩnh vực có lợi thế như nông sản, thực phẩm và dịch vụ. Tuy nhiên, để tham gia hiệu quả, cần tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực chứng nhận, phát triển doanh nghiệp và xây dựng chiến lược dài hạn nhằm khai thác tối đa tiềm năng của thị trường này.

Thông qua các phiên thảo luận chuyên sâu, Hội thảo đã đi thẳng vào những vấn đề cốt lõi, mang tính nền tảng đối với tiến trình phát triển kinh tế Halal tại Việt Nam, qua đó bước đầu định hình rõ các trụ cột then chốt để tham gia hiệu quả vào thị trường Halal toàn cầu. Từ yêu cầu hoàn thiện thể chế, chuẩn hóa hệ thống chứng nhận, phát triển hạ tầng đến nâng cao năng lực doanh nghiệp, các tham luận không chỉ dừng lại ở việc nhận diện thách thức mà còn đề xuất nhiều giải pháp khả thi, gắn kết chặt chẽ giữa kinh nghiệm quốc tế và điều kiện thực tiễn trong nước.

Một trong những điểm nhấn nổi bật của Hội thảo là cách tiếp cận phát triển kinh tế Halal theo hướng hệ sinh thái. Theo đó, sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, giới nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp được xác định là cấu trúc vận hành cốt lõi. Các nội dung thảo luận đã mở ra hướng đi bài bản trong việc xây dựng thương hiệu Halal quốc gia, nâng cao năng lực tiếp cận thị trường quốc tế, đồng thời từng bước khẳng định vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị Halal toàn cầu.

Có thể khẳng định, những kết quả nghiên cứu và trao đổi tại Hội thảo đã bổ sung luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng cho quá trình hoạch định chính sách. Đây là nền tảng để Việt Nam từng bước hình thành một hệ sinh thái Halal đồng bộ, hiện đại và hội nhập. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt và xu hướng tiêu dùng Halal gia tăng mạnh mẽ, phát triển kinh tế Halal không còn là lựa chọn mang tính cơ hội, mà đã trở thành một yêu cầu chiến lược. Việc chủ động nắm bắt và khai thác hiệu quả lĩnh vực này sẽ góp phần tạo lập động lực tăng trưởng mới, thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao vị thế của Việt Nam trong cấu trúc kinh tế toàn cầu đang tái định hình.