Dân khổ vì hạn

Đáng ra, vào những ngày này là thời vụ để bà con xã Tiến Thành xuống đồng gieo cấy lúa hè thu. Nhưng, hiện nay nắng nóng kéo dài đã khiến cho nhiều hồ đập trên địa bàn khô cạn, hàng trăm ha diện tích trồng lúa bị bỏ hoang. Ông Nguyễn Văn Thành ở xóm Cửa Thờ buồn bã nhìn xuống cánh đồng bạc phếch nắng thở dài: Gia đình tôi đang làm gần 1 mẫu ruộng, giờ không có nước, đành phải bỏ hoang thôi. Nếu như chờ mưa xuống có lẽ cuối vụ cũng không có thu hoạch vì không đúng thời vụ.

Không những thiếu nước sản xuất mà hiện nay giếng nước của hàng trăm hộ dân của xã Tiến Thành đã cạn nước . Bà Phan Thị Hương xóm 6 tâm sự: “ Tôi năm nay 72 tuổi, Chứng kiến năm nào địa phương cũng bị hán hán. Đã hạn thì không trồng được cây gì cả. Điều đó, thiếu đói đói năm này qua năm khác là điều tất nhiên. Đã vậy, còn thiếu nước sinh hoạt khiến cuộc sống của dân chúng tôi bị đảo lộn. Nông dân chúng tôi cực khổ quá.

Những cánh đồng không có lấy một giọt nước.

Ông Phan Văn Vũ chủ tịch UBND xã cho biết: Năm nào xã chúng tôi cũng hạn, nhưng năm nay hạn nặng nhất. 8 hồ đập trên địa bàn đã cạn nước. Hiện chỉ có 8ha là còn đủ nước gieo trồng, còn 280 ha không có nước.

Hỏi về những biện pháp chống hạn của địa phương.? Ông Vũ buồn bã nói “Xác định vụ hè thu sẽ gặp nhiều khó khăn do thiếu nước, Tiến Thành đã hướng dẫn bà con chuyển đổi cây lúa sang trồng cây nhân trần. Xã đã có phương án khơi dòng vét nước bơm tát, chuẩn bị hàng chục bơm dầu, 2 trạm bơm sẵn sàng đối phó hạn nhưng hiện nay không có nguồn nước để bơm. Nếu như nắng nóng kéo dài 8ha lúa đã trồng rồi cũng sẽ chết…

Bao giờ hết hạn?

Để chống hạn, người dân và các thế hệ lãnh đạo địa phương, đã đề ra nhiều phương án, nhưng rốt cuộc chẳng có phương án nào khả thi. Theo ông Vũ chủ tịch xã Tiến Thành thì hiện nay có hai phương án nếu như thực hiện được thì sẽ chấm dứt tình trạng hạn hán truyền đời ở xã Tiến Thành.

Phương án thứ nhất đó là nâng cấp cao trình đập Lọ Nồi ở xóm 6B. Nếu như đập này được nâng cấp thì xã Tiến Thành sẽ không thiếu nước.

Phương án thứ hai là ngăn đập khe Bốm ở đầu xã Tiến Thành. Con khe này nằm giữa những dãy núi cao hình lòng chảo, mỗi khi trời mưa nước từ thượng nguồn đổ về rất lớn. Nếu như đắp được con đập này thì sẽ giữ được nước, thuận lợi cho việc ngăn lũ và tưới tiêu chống ng hạn không những xã Tiến Thành mà còn cho các xã lân cận.

Theo ông Vũ thì năm nào xã cũng đề xuất nhiều phương án chống hạn lên huyện nhưng vẫn chưa được phê duyệt.

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Dương trường phòng Nông Nghiệp huyện Yên Thành cho biết: Trước thực trạng hạn hán ở xã Tiến Thành , chính quyền huyện cũng rất đau đầu để tìm giải pháp chống hạn. Nhưng, xã miền núi này thuộc vùng đất cao cưỡng cứ đến mùa nắng là hạn, hồ đập cạn nước nên vẫn chưa tìm ra giải pháp khả thi. Hiện có giải pháp ngăn đập khe Bốm và nâng cấp đập Lọ Nồi, huyện cũng đã nghĩ đến. Năm 2000 chúng tôi cũng lập đoàn về khảo sát. Nói chung 2 biện pháp này thì hay nhưng kinh phí quá lớn, tầm huyện không thể làm được.

Theo ông Dương thì để chờ cấp trên phê duyệt và hỗ trợ kinh phí chống hạn theo 2 phương pháp trên, trước mắt cần phải chuyển đổi cây trồng phù hợp với thổ nhưỡng và môi trường để phát triển bền vững.

Như vậy, mặc dù đã có giải pháp nhưng không có kinh phí thực hiện nên bà con xã Tiến Thành còn đang phải chịu khổ vì cảnh hạn hán xảy ra hàng năm. Và một điều cực kì nan giải, đó là không có nước thì chuyển đổi cây trồng gì cũng rất khó phát triển. Hiện, bà con nông dân và chính quyền xã Tiến Thành khẩn thiết mong chính quyền các cấp sớm có biện pháp để thoát khỏi cảnh hạn hán truyền từ đời này qua đời khác, năm này qua năm khác.

Bài và ảnh Tiến Dũng