Xây dựng từ điểm xuất phát thấp

Hơn 10 năm trước khi bắt tay vào xây dựng nông thôn mới huyện Vân Đồn có xuất phát điểm thấp. Năm 2010 toàn huyện chỉ đạt 2/19 tiêu chí nông thôn mới. Toàn huyện có 10/12 xã, thị trấn thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi, 06 xã thuộc diện bãi ngang và 05 thôn thuộc diện đặc biệt khó khăn thuộc Chương trình 135. Chưa có xã nào có quy hoạch sử dụng đất; chưa có quy hoạch hạ tầng thiết yếu cho phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp; quy hoạch phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội - môi trường theo chuẩn mới; chưa có quy hoạch phát triển các khu dân cư hiện có theo hướng văn minh …

Đường nông thôn mới tại xã đảo Bản Sen được bê tông hóa sạch đẹp

Năm 2010, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn mới chỉ đạt 12,9 triệu đồng/người/năm,

Tỷ lệ hộ nghèo và hộ cận nghèo khu vực nông thôn còn cao (20,94%). Tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo thấp (47,6%), tỷ lệ mù chữ tại một số địa bàn có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao, nhận thức và khả năng tiếp cận chương trình của người dân còn hạn chế, công tác tuyên truyền, vận động, tổ chức triển khai chương trình gặp nhiều khó khăn.

Hệ thống giao thông đường xã, thôn, đường ngõ, đường nội được bê tông hoá, nhựa hoá còn ít, chất lượng thấp chưa đạt chuẩn theo tiêu chí quy định; việc đi lại của các xã đảo gặp nhiều khó khăn do hệ thống bến tàu, bến cảng chưa được đầu tư đảm bảo cho các hoạt động vận tải khách và hàng hoá, Cơ sở vật chất trường học, nhà văn hoá, hạ tầng thương mại hầu hết chưa đạt chuẩn theo quy định.

Bứt phá thành công

Khi bắt tay vào xây dựng nôn thôn mới, huyện Vân Đồn đã chỉ đạo quyết liệt, nhất quán, nhờ chủ trương đúng đắn, phong trào được cả hệ thống chính trị và mọi tầng lớp nhân dân đồng tình, ủng hộ, khơi dậy được những lợi thế, tiềm năng của địa phương và phát huy vai trò chủ thể của người dân.

Giao thông từ đất liền ra xã đảo ngày càng thuận lợi cho người dân thông thương hàng hóa

Qua hơn 12 năm triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới thu nhập người dân đã tăng lên đạt 106,6 triệu đồng/người/năm 2021 và đạt 114,1 triệu đồng/người/năm 2022.

Năm 2022 không còn hộ nghèo, tỷ lệ hộ cận nghèo còn 0,53% (với 53 hộ); Công tác đào tạo nghề và giải quyết việc làm cho lao động các vùng nông thôn được quan tâm, nâng cao chất lượng. Lao động trong độ tuổi có việc làm tường xuyên đạt trên 95%; lao động được tạo việc làm mới đạt 1.500 lao động/năm (tăng 187,5% so với năm 2010); lao động trong độ tuổi khu vực nông thôn qua đào tạo đạt 85,33% (tăng 35,49% so với năm 2010), trong đó đào tạo có văn bằng, chứng chỉ đạt 58,28% (tăng 22,61% so với năm 2010).

Năm 2021, 11/11 xã của huyện (đạt 100%) được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới; có 04/11 xã (đạt 36,4%) được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao (gồm các xã: Minh Châu, Quan Lạn, Đoàn Kết, Ngọc Vừng); có 01/11 xã (đạt 9,1%) được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu (xã Minh Châu). Huyện hoàn thành các tiêu chí huyện nông thôn mới năm 2021, được Thủ tướng Chính phủ công nhận tại Quyết định số 763/QĐ-TTg ngày 26/6/2023.

Hệ thống giao thông của huyện có 267km được nhựa hoá hoặc bê tông hoá đạt chuẩn theo quy định. 100% các tuyến đường giao thông nông thôn đã có điện chiếu sáng (đèn Led, đèn năng lượng mặt trời)

Nhiều dự án hạ tầng trọng điểm xây dựng Khu Kinh tế được đầu tư xây dựng như: Dự án Cảng hàng không Vân Đồn Quảng Ninh; đường cao tốc Hạ Long - Vân Đồn; đường cao tốc Vân Đồn - Móng Cái; đường đấu nối các khu chức năng Khu kinh tế; các dự án xây dựng khu Đô thị, khu tái định cư (đô thị Phương Đông xã Đông Xá, đô thị Ao tiên xã Hạ Long, tái định cư tại các xã Đoàn Kết, Hạ Long, Ngọc Vừng, Thắng Lợi, Minh Châu,…); dự án cảng cá, cảng du lịch, khu neo đậu, tránh trú bão,….

Hệ thống thủy lợi của huyện có 25 hồ, đập chứa nước và 61km kênh mương nội đồng, đã được đầu tư, nâng cấp, cải tạo, kiên cố hoàn thiện, duy tu thường xuyên, góp phần hoàn thiện hệ thống tưới tiêu chủ động phục vụ sản xuất nông nghiệp (đạt 98%), đáp ứng các điều kiện chủ động ứng phó với thiên tai và biến đổi khí hậu.

Cơ sở vật chất trường học, được đầu tư xây dựng hoàn thiện và khang trang hơn, toàn huyện có 33 trường học, 100% trường học các cấp từ mầm non đến PTTH được đầu tư đạt chuẩn cơ sở vật chất (năm 2010 chỉ có 02/33 trường đạt chuẩn cơ sở vật chất). Đến nay, 100% trường học trên địa bàn huyện đã đạt chuẩn cơ sở vật chất mức độ 01 trở lên (trong đó, có 9/33 trường đạt chuẩn cơ sở vật chất mức độ 2).

Cơ sở vật chất văn hoá, các thiết chế văn hoá, được xây dựng đồng bộ tại 100% các xã, thôn. Toàn huyện hiện đã có 09/11 xã được xây dựng mới Trung tâm văn hoá - thể thao xã đạt tiêu chuẩn, quy mô trên 250 chỗ ngồi; 72/72 thôn, khu có nhà văn hoá được xây dựng, nâng cấp đạt tiêu chuẩn (trong đó: có 59/72 nhà văn hóa được xây mới, 13 nhà văn hoá nâng cấp), năm 2010 chưa xã nào có Trung tâm văn hoá thể thao xã, nhà văn hoá thôn đạt chuẩn.

Cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn, được đầu tư và phát triển mạnh với 01 chợ huyện và 09 chợ xã được xây dựng đảm bảo tiêu chuẩn chợ hạng 2; có trên 240 cửa hàng tiện ích tại các xã, đảm bảo cung cấp đầy đủ các mặt hàng thiết yếu đáp ứng nhu cầu mua sắm, trao đổi hàng hoá phục vụ sinh hoạt của người dân (năm 2010 khu vực nông thôn có 01 chợ được xây dựng, nhưng không hoạt động).

Hiện toàn huyện có 7/11 xã có hạ tầng khu dân cư mới, khu tái định cư được đầu tư đảm bảo nhu cầu đất ở của người dân, phù hợp với quy hoạch và định hướng phát triển của Khu Kinh tế Vân Đồn. Đến nay, 100% hộ dân có nhà ở kiên cố hoặc bán kiên cố (năm 2010 tỷ lệ này là 95%), hiện toàn huyện không còn nhà tạm và dột nát (năm 2010 là 4,8%).

Hơn 10 năm xây dựng nông thôn mới, diện mạo của huyện Vân Đồn có nhiều sự thay đổi rõ rệt, tạo nền tảng cho sự phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng sống, phúc lợi cho nhân dân. Tất cả là tiền đề gúp huyện Vân Đồn tạo đà để cuối năm 2023 về đích nông thôn mới nâng cao đúng kế hoạch.