Mặc dù mới chỉ xuất hiện cách đây hơn chục năm, nhưng nghề “đồng nát”hay nói chính xác hơn là nghề thu mua phế liệu đã trở thành “cần câu cơm” của hộ dân tại thôn Xà Cầu. Nghề này giúp nhiều gia đình ở địa phương thoát nghèo, nhưng cũng đảy họ phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Thôn Xà Cầu xưa kia có nghề làm hương đen nổi tiếng khắp vùng, bước chân vào đầu thôn có thể ngửi thấy mùi hương ngào ngạt. Nhưng cách đây 10 năm, một vài hộ dân ở đây bắt đầu mang rác, phế liệu từ Hà Nội, Hưng Yên về nhà sơ chế rồi bán lại cho lái buôn phế liệu. Cho đến nay, đã có hơn 180 hộ trên tổng cộng 800 hộ lấy nghề này để sinh sống, họ mang về đủ thứ từ chai nhựa, tivi, tủ lạnh, các loại lon nước... nói chung cứ cái gì vứt đi thì họ mang về nhà!

Việc sơ chế phế liệu ở đây là bóc mác nhãn các chai nhựa hoặc phế liệu khác, cho vào máy ép thành bánh cao khoảng 45-60cm rồi bán cho lái buôn, hoặc chai nhựa được cho vào máy “băm” thành hạt nhựa nhỏ bán đi nơi khác. Chỉ từ nghề đồng nát này mà nhiều hộ đã có tiền sắm sửa, xây nhà cao tầng... Nhưng nguy cơ ô nhiễm môi trường mà hàng trăm tấn rác thải được sơ chế hằng ngày cũng luôn thường trực ở nơi đây.

Anh Nguyễn Đình Hổ, người chuyên thu mua phế liệu ở thôn Xà Cầu chia sẻ: "Gia đình tôi chuyên thu mua phế liệu mang về phân loại, rồi bấn cho các chủ to trong làng. Ngày ít cũng thu mua được khoảng một tấn, giá bán buôn là 3.000 đồng/kg nên thu nhập cũng khá ổn định". Còn bà Đặng Thị Năm, người được thuê phân loại phế liệu, tâm sự: Ở thôn Xà Cầu chúng tôi, chỉ những người đau ốm mới không làm ra tiền. Còn lại từ già đến trẻ nhỏ ai cũng có thể làm được, vì công việc hết sức đơn giản. Người khỏe thì đứng máy nghiền, máy xả nước, bốc hàng lên xuống xe cho thu nhập cao. Những người làm những việc nặng nhọc thường có thu nhập từ 200.000 đến 400.000 đồng/người/ngày, riêng người già, trẻ em làm việc phân loại, bóc nhãn mác, xúc chai lọ… cũng kiếm được 100.000 đồng/ người/ngày...

Được biết, trước đây việc thu gom, xử lý rác thải không thể tái chế trên địa bàn xã Quảng Phú Cầu do Công ty Cổ phần đô thị Bắc Sơn đảm nhiệm, nhưng từ 1/4/2022 đến nay hoạt động này bị dừng lại, nên lượng rác thải tồn đọng rất lớn, khoảng 150 tấn. Hiện tại, không chỉ thôn Xà Cầu mà cả xã Quảng Phú Cầu cũng đang từng ngày, từng giờ đối mặt với tình trạng ô nhiễm môi trường. Để khắc phục, UBND xã đã tiến hành họp, nhắc nhở người dân giữ gìn vệ sinh chung, không đổ rác thải bừa bãi…; Đồng thời, chỉ đạo lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, phát hiện, xử phạt những hành vi vi phạm.

Theo lãnh đạo xã Quảng Phú Cầu thì, mới đây, UBND xã đã làm việc với Phòng Tài nguyên Môi trường của huyện cùng với đại diện Công ty Công nghệ cao Hòa Bình thống nhất phương án xử lý rác thải nhựa không thể tái chế trên địa bàn. Một tín hiệu mừng nữa là UBND Thành phố Hà Nội đang chỉ đạo triển khai giai đoạn 2 xây dựng cụm công nghiệp Xà Cầu để sớm di dời các hộ dân sản xuất ngành nghề tái chế phế thải ra khỏi khu dân cư.

Bài và ảnh Tuệ Minh