Đồng Nai: Nghệ thuật múa truyền thống của người Chơ ro

Kinh tế truyền thống của người Chơ Ro ở Đồng Nai là kinh tế nương rẫy. Nguồn sống của người dân chủ yếu dựa vào kết quả mùa màng. Xưa kia, người dân khai thác vùng đồi núi nơi cư trú của mình để trồng trọt theo lối du canh du cư, nên cuộc sống nghèo nàn và không ổn định. Sau này, người dân đã biết biến rẫy thành đất định canh và phát triển nương rẫy thành ruộng nước, vì vậy đời sống có phần khá hơn. Cùng với nông nghiệp ruộng nước, nương rẫy, việc làm vườn, chăn nuôi, săn bắt, đánh cá, hái lượm... là những ngành kinh tế phụ bổ trợ cho kinh tế nương rẫy. Hai nghề thủ công chính của người Chơ Ro là đan lát và dệt vải. Tuy nhiên, chỉ có nghề đan lát bằng tre mây nứa là phổ biến. Nghề dệt vải bị mai một dần dần và hiện nay mất hẳn.
Cùng với lịch sử hình thành xa xưa, người Chơ ro còn có đời sống văn hóa vô cùng phong phú và đa dạng với nhiều thể loại: truyện kể, thơ ca trữ tình, múa, lối hát đối đáp, nhiều loại nhạc cụ... các câu tục ngữ, phương ngôn đúc kết các kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp, kinh nghiệm về thiên nhiên và cuộc sống xã hội. Đặc biệt, múa truyền thống trong các lễ hội của tộc người Chơ ro là một trong những đặc sắc văn nghệ dân gian còn được lưu giữ. Và được coi là sản phẩm nghệ thuật sáng tạo của cộng đồng người Chơ ro ở Đồng Nai.
Nghệ thuật múa Chơro bao gồm ba loại hình: Múa sinh hoạt, múa lao động, múa tín ngưỡng. Các động tác múa phản ánh cuộc sống lao động sản xuất, mang sắc thái môi trường sinh sống, thể hiện các mối quan hệ, những tâm tư tình cảm cộng đồng, phong tục, tập quán hay tín ngưỡng của đồng bào.
Múa sinh hoạt là loại hình múa gắn bó với văn hóa cồng chiêng và bắt nguồn từ sinh hoạt diễn tấu cồng chiêng trong những dịp lễ gia đình, cộng đồng. Trong múa sinh hoạt, những điệu múa với lục lạc (vòng tay làm bằng đồng, gắn những quả nhạc có hột phía trong khi rung lắc tạo thành âm thanh) mang tính đặc trưng của người Chơ ro. Trong múa sinh hoạt có các điệu múa như: Múa đi hội, múa gặp gỡ, múa dâng bánh, múa đánh cồng A, múa đánh trống, múa chũm chọe, múa chim bay.
Múa lao động của người Chơro khởi đầu là những động tác nguyên sơ kết hợp với công cụ lao động, dần dần chúng được cách điệu lên trong cách thể hiện, phản ánh. Người Chơro hiện có những điệu múa phản ánh về lao động: Múa dao, múa chọc lỗ tra hạt, múa bắt cá, múa xúc tép, múa nỏ, múa đeo gùi, múa sàng gạo, giã gạo.
Múa tín ngưỡng được người Chơro thể hiện trong các sinh hoạt tín ngưỡng như lễ hội chung của cộng đồng, lễ cúng các thần linh. Hiện người Chơro có các điệu múa tín ngưỡng: Múa bà bóng, múa lễ hội, múa cúng tổ tiên, múa tạ ơn thần Yangva (thần Lúa), múa cầu mưa, múa tạ ơn thần Núi.
Mỗi điệu múa tuy có khác nhau về ý nghĩa và cách thức biểu diễn, song nền âm nhạc cồng chiêng vẫn không thay đổi nhiều, chủ yếu làm nhiệm vụ tạo không khí và giữ nhịp cho người múa, làm toát lên cái hồn của điệu múa. Trong những buổi sinh hoạt cộng đồng, khi có tiếng cồng chiêng cất lên thì mọi người không thể không bước vào sân để cùng múa, cùng giao lưu. Qua từng động tác múa mộc mạc, đơn sơ như hai tay đưa lên ngang vai, cổ tay cuộn vào, cuộn ra, chân bước đều kết hợp với nhún nhảy nhẹ nhàng, đầu nghiêng qua lại… Mọi người đi đều thành vòng tròn, có khi lại xoắn xuýt nhau theo từng đôi, từng nhóm rồi cuối cùng trở lại đội hình vòng tròn. Đi đôi với múa thường là các nhạc cụ độc đáo như: Kèn bầu (cầm vuột), chiêng đồng, đàn tre, đàn môi, đàn goong choloq…
Nghệ thuật múa của người Chơ ro được kế thừa, phát triển từ những đặc trưng văn hóa, đời sống lao động và những bản sắc tộc người nên rất cần được bảo tồn và lưu giữ. Không chỉ vậy múa truyền thống của người Chơ ro còn mang nhiều giá trị nghệ thuật, giá trị văn hóa, giá trị xã hội sâu sắc. Bên cạnh sự phát triển về kinh tế, những vấn đề về văn hoá, xã hội nảy sinh, nhất là sự biến đổi văn hoá của các dân tộc, việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống của các dân tộc ngày càng được quan tâm, đầu tư, góp những mảng màu tươi sáng trong bức tranh về văn hóa của dân tộc Việt Nam.
Bài và ảnh: Ánh Tuyết
Tin liên quan
Tin mới hơn
Sinh hoạt chuyên đề “Tính trung thực và nhân bản trong thơ Trần Thùy và Phùng Trung Tập”
16:00 | 10/06/2026 Văn hóa - Xã hội
Phóng viên Tạp chí Làng nghề Việt Nam đạt giải Khuyến khích Giải Báo chí Phật giáo năm 2025
08:00 | 10/06/2026 Văn hóa - Xã hội
Bệnh viện đa khoa Vân Đình: Vững bước tiên phong vì sức khỏe nhân dân
08:00 | 10/06/2026 Sức khỏe - Đời sống
Xã Bất Bạt (Hà Nội): Trường Trung học cơ sở Thuần Mỹ Không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học
08:00 | 06/06/2026 Văn hóa - Xã hội
Trường mầm non Hoa Sữa xã Phù đổng thành phố Hà Nội tổ chức lễ tổng kết năm học và liên hoan thiếu nhi 1/6
22:53 | 28/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Trường Đại học Hùng Vương (Phú Thọ): Chuyển mình mạnh mẽ trong mùa tuyển sinh 2026 - Đột phá công nghệ và mở rộng cánh cửa hội nhập
16:01 | 27/05/2026 Đào tạo nghề
Tin khác
Công đoàn Giáo dục Việt Nam tổ chức hội thảo về quyền lợi người lao động
22:28 | 25/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Hà Nội: Bảo tồn và phát triển võ thuật cổ truyền, võ thuật hiện đại
19:13 | 24/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Chấn chỉnh hoạt động vận tải, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về an toàn giao thông trên địa bàn Hà Nội
16:14 | 24/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Thơ chữ Hán của Chủ tịch Hồ Chí Minh được các nghệ nhân làng nghề thành phố Hải Phòng chế tác thành những sản phẩm văn hóa đặc sắc.
16:16 | 21/05/2026 Thơ làng nghề, thơ nghệ nhân
Tổng kết vinh danh tác giả tham gia sáng tác thơ
09:00 | 21/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Hương cau
09:00 | 21/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Vinh danh nghệ nhân nghề bếp, nghề bánh, nghề điêu khắc củ, quả
08:00 | 21/05/2026 Văn hóa - Xã hội
TP. HCM đăng cai Cuộc thi Tài năng Diễn viên Cải lương toàn quốc 2026
17:00 | 19/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Tổng kết sáng tác thơ và giới thiệu các tập thơ của Đinh Văn Bình, Đinh Văn Hiệp, Nguyễn Duy Truy
12:01 | 19/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Kỳ 2: Phát huy truyền thống, giáo dục thế hệ trẻ trên môi trường mạng
11:31 | 18/05/2026 Văn hóa - Xã hội
XÃ HÒA XÁ PHÁT HUY TRUYỀN THỐNG QUÊ HƯƠNG PHONG TRÀO “CHIẾC GẬY TRƯỜNG SƠN” TRONG GIÁO DỤC THẾ HỆ TRẺ TRÊN MÔI TRƯỜNG MẠNG
11:22 | 18/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Học Bác cần 'tự soi, tự sửa' mình
07:23 | 18/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Xã Sóc Sơn ( Hà Nội): Khánh thành tu bổ, tôn tạo Đình làng Liên Lý
07:00 | 18/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: 1.400 vận động viên tranh tài tại Giải Việt dã truyền thống Kpă Klơng lần thứ 46
16:08 | 17/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Hà Nội: Nghệ nhân dân gian Nguyễn Văn Bồi làng nghề diều sáo Bá Dương Nội
07:00 | 15/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Anh thúc đẩy Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với Việt Nam
20:06 Tin tức
Hơn 56.400 thí sinh Hải Phòng hoàn thành môn Ngữ văn an toàn, nghiêm túc trong ngày đầu Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026
13:21 Tin tức
Ấm áp tình phụ huynh nơi cổng trường Lý Thánh Tông thành phố Hải Phòng
13:15 Tin tức
Khai mạc Hội chợ triển lãm sản phẩm công nghiệp nông thôn năm 2026
07:08 Tin tức
Hội thảo nâng cao hiệu quả quản lý kinh phí khuyến công quốc gia
18:00 Khuyến công
