Từ hỗ trợ thiết bị đến nâng giá trị nông sản

Năm 2026, hoạt động khuyến công tại Đắk Lắk tiếp tục tập trung vào một trong những nhu cầu thiết thực của các cơ sở công nghiệp nông thôn: đổi mới máy móc, thiết bị và nâng cao năng lực chế biến.

Theo Quyết định số 1748/QĐ-BCT ngày 10/7/2026 của Bộ Công Thương về bổ sung kế hoạch kinh phí khuyến công quốc gia năm 2026 (đợt 1), Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến thương mại Đắk Lắk được giao chủ trì 2 đề án với tổng kinh phí hỗ trợ 1,6 tỷ đồng.

Trong đó, 900 triệu đồng được dành cho đề án hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến trong chế biến các sản phẩm từ nông sản. Ba doanh nghiệp thụ hưởng là Công ty Cổ phần Sản xuất chế biến Nông sản Hà Chuẩn, Công ty TNHH Aeroco Coffee và Công ty TNHH Fine Farm.

Các thiết bị được hỗ trợ gồm máy hạ ẩm, máy sấy chân không, máy rang cà phê tự động và máy sấy thăng hoa. Việc đưa những thiết bị có mức độ tự động hóa cao vào sản xuất được kỳ vọng giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm tổn thất sau thu hoạch, sử dụng năng lượng hiệu quả hơn và gia tăng giá trị cho nguồn nguyên liệu nông sản.

Đáng chú ý, 700 triệu đồng còn lại được dành để xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật trong sản xuất sô cô la tại Công ty Cổ phần Sản xuất Sô cô la Việt Nam. Mô hình hướng tới công suất khoảng 2.000 tấn sản phẩm/năm, đồng thời gắn đầu tư công nghệ với hoạt động trình diễn, chia sẻ kinh nghiệm để các cơ sở công nghiệp nông thôn có thể tiếp cận và nhân rộng.

Cách triển khai này cho thấy khuyến công không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ một phần chi phí mua thiết bị. Quan trọng hơn, nguồn vốn hỗ trợ đóng vai trò “vốn mồi”, khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư công nghệ, chuyển từ sơ chế sang chế biến sâu và nâng khả năng tham gia các chuỗi cung ứng có giá trị cao hơn.

Thiết bị chế biến sản phẩm làm từ thịt được hỗ trợ tại Hộ kinh doanh Cửa hàng Y Phát (xã Sông Hinh).

Khuyến công địa phương bám sát nhu cầu cơ sở

Cùng với nguồn lực khuyến công quốc gia, các đề án khuyến công địa phương năm 2026 cũng đang được Đắk Lắk triển khai theo hướng trực tiếp hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn.

Đại diện Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến Thương mại tỉnh Đắk Lắk phối hợp với địa phương và cơ sở sản xuất kiểm tra, nghiệm thu đề án khuyến công địa phương năm 2026 tại xã Sông Hinh.

Qua nghiệm thu một số đề án năm 2026, Sở Công Thương, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến Thương mại tỉnh phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra việc thực hiện tại 5 doanh nghiệp, cơ sở gồm Hộ kinh doanh Cửa hàng Y Phát, Hộ kinh doanh Minh Thư, Công ty Hà Honey Food, Hợp tác xã Green Farm Bảo Hân và Công ty Cổ phần thực phẩm xanh Thành Đồng.

Nội dung hỗ trợ tập trung vào hai nhóm chính là ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến trong chế biến sản phẩm và đầu tư phòng trưng bày sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.

Qua kiểm tra hồ sơ, chứng từ cũng như thực tế trang thiết bị, dụng cụ quản lý và điểm trưng bày, các đơn vị đều được đánh giá triển khai đạt yêu cầu theo nội dung đề án đã được phê duyệt và thống nhất nghiệm thu, đưa vào sử dụng.

Điều đáng chú ý là hỗ trợ khuyến công không kết thúc sau khi máy móc được lắp đặt hay điểm trưng bày hoàn thành. Các cơ sở còn được định hướng tham gia hội chợ, triển lãm, chương trình kết nối giao thương do ngành Công Thương tổ chức; đồng thời được phổ biến tiêu chí để tiếp tục hoàn thiện sản phẩm, tham gia bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu.

Như vậy, chuỗi hỗ trợ đang từng bước được hình thành từ đổi mới thiết bị – nâng chất lượng sản phẩm, xây dựng hình ảnh, quảng bá, kết nối thị trường. Đây là yếu tố quan trọng đối với các cơ sở quy mô nhỏ và vừa khi hạn chế của họ không chỉ nằm ở công nghệ sản xuất mà còn ở năng lực tiếp cận thị trường.

Không chỉ “cho máy”, mà phải giúp doanh nghiệp lớn lên

Thực tế triển khai cho thấy hiệu quả của khuyến công sẽ rõ nét hơn khi nguồn lực hỗ trợ được đặt trong một quá trình phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

Một dây chuyền chế biến hiện đại có thể giúp giảm thời gian sản xuất, ổn định chất lượng và tăng năng suất. Công nghệ sấy chân không hay sấy thăng hoa có thể mở thêm khả năng chế biến những sản phẩm có giá trị cao. Một phòng trưng bày được đầu tư bài bản lại giúp doanh nghiệp nâng hình ảnh, giới thiệu sản phẩm thuận lợi hơn với khách hàng và đối tác.

Khi các mắt xích này được kết nối, giá trị của chương trình khuyến công không chỉ được đo bằng số máy móc được hỗ trợ hay số đề án hoàn thành, mà còn ở khả năng giúp cơ sở sản xuất thay đổi phương thức kinh doanh.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với Đắk Lắk khi địa phương có thế mạnh về nguồn nguyên liệu nông nghiệp. Thay vì chủ yếu đưa nguyên liệu hoặc sản phẩm sơ chế ra thị trường, việc phát triển chế biến sâu sẽ tạo điều kiện để giữ lại nhiều hơn giá trị gia tăng tại địa phương.

Từ cà phê, ca cao đến mật ong và nhiều sản phẩm nông nghiệp khác, dư địa nâng giá trị nằm ở công nghệ chế biến, chất lượng, mẫu mã, thương hiệu và khả năng kết nối thị trường. Khuyến công, nếu tập trung đúng những “điểm nghẽn” này, có thể trở thành một trong những công cụ thúc đẩy chuyển dịch từ sản xuất nhỏ sang sản xuất hàng hóa có giá trị cao hơn.

Hoàn thiện hành lang để khuyến công đi vào chiều sâu

Một điểm mới trong năm 2026 là Đắk Lắk đồng thời củng cố cơ chế quản lý hoạt động khuyến công.

Đáng chú ý, việc lựa chọn đề án được định hướng ưu tiên những mô hình có khả năng lan tỏa, ứng dụng công nghệ tiên tiến, sử dụng hiệu quả tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, phát triển sản xuất sạch hơn và tạo việc làm cho lao động nông thôn.

Quy trình lập kế hoạch, thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện và quản lý kinh phí cũng được cụ thể hóa, cùng với trách nhiệm của Sở Công Thương, Trung tâm Khuyến công và Xúc tiến Thương mại, các sở, ngành và chính quyền cấp xã.

Việc vừa tăng nguồn lực hỗ trợ, vừa hoàn thiện cơ chế quản lý có ý nghĩa quan trọng để khuyến công chuyển dần từ những hỗ trợ riêng lẻ sang các chương trình có trọng tâm và khả năng tạo tác động lâu dài.

Tạo “bệ đỡ” cho công nghiệp nông thôn

Đoàn công tác khảo sát thực tế mô hình ứng dụng khoa học và công nghệ trong sản xuất nấm tại Hợp tác xã Nấm Linh chi và Dịch vụ nông nghiệp xã Krông Ana.

Từ 1,6 tỷ đồng kinh phí khuyến công quốc gia được bổ sung đến các đề án khuyến công địa phương đã được nghiệm thu cho thấy dòng hỗ trợ đang hướng khá rõ vào hai nhu cầu: nâng năng lực sản xuất và nâng khả năng tiếp cận thị trường.

Đối với doanh nghiệp và cơ sở công nghiệp nông thôn, đây là hai điều kiện cần để có thể tiến xa hơn trong chuỗi giá trị. Có công nghệ nhưng thiếu thị trường sẽ khó mở rộng sản xuất; ngược lại, có thị trường nhưng năng lực chế biến hạn chế cũng khó duy trì chất lượng và đáp ứng những đơn hàng lớn.

Vì vậy, hiệu quả lâu dài của khuyến công Đắk Lắk sẽ nằm ở khả năng kết nối các nguồn lực này thành một hệ sinh thái hỗ trợ: từ đổi mới máy móc, áp dụng sản xuất sạch hơn, chế biến sâu đến xây dựng thương hiệu, trưng bày sản phẩm, xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ.

Khi những hỗ trợ đó đi đúng nhu cầu của doanh nghiệp và được triển khai minh bạch, có trọng tâm, khuyến công sẽ không đơn thuần là một chương trình hỗ trợ kinh phí. Đây có thể trở thành “bệ đỡ” giúp các cơ sở công nghiệp nông thôn Đắk Lắk nâng sức cạnh tranh, khai thác tốt hơn thế mạnh nông sản và từng bước đưa sản phẩm chế biến của địa phương tiến vào những thị trường có giá trị cao hơn.