Câu đối đỏ ngày Tết
Tại Việt Nam, những câu thơ đối vần, đối nghĩa sẽ được viết lên những tờ giấy màu hồng, màu đỏ với quan niệm màu đỏ là tượng trưng cho sự may mắn, cát tường, biểu tượng cho sức sống mãnh liệt, xua đi những điều xấu xa. Những câu đối này được viết bằng mực tàu như một lời cầu chúc ý nghĩa nhất mà người "xin chữ" muốn dành tặng cho bạn bè, người thân.
![]() |
Cuộc sống hiện đại tuy có nhiều thay đổi nhưng những nét hay, nét đẹp trong văn hóa ngày Tết vẫn được gìn giữ và phát huy. Ở những “phố ông đồ” hay ở các gian hàng của các “ông đồ hiện đại”, nô nức người mua chữ gửi gắm nhiều tâm sự, nỗi lòng, những ước nguyện trong năm mới vào trong câu thơ, chữ viết.
Câu đối là một loại văn thuộc biền văn (“biền” nghĩa đen là hai con ngựa đi song song nhau), là loại văn không có vần nhưng có đối, vốn thường thấy trong các thể cổ như chiếu, hịch, cáo, văn sách, kinh nghĩa (lối hát cổ)… Đối là 2 chữ, câu, hoặc đoạn văn đi sóng đôi với nhau cân xứng cả về ý lẫn lời. Yêu cầu về đối thì có đối ý (hai ý tưởng cân xứng nhau) và đối chữ. Trong đối chữ phải có đối về thanh của chữ và đối về loại của chữ; về thanh, vần bằng đối với vần trắc và ngược lại; đối về loại, hai chữ phải cùng một loại, thực tự (chữ nặng, như trời đất, cây cỏ, nhà cửa, ao vườn…) phải đối với thực tự, hư tự (chữ nhẹ, như thì, là, mà, vậy, ru…) phải đối với hư tự, tức là, danh từ đối với danh từ, tính từ đối với tính từ, trạng từ đối với trạng từ, động từ đối với động từ… Nếu 2 câu mà đối được cả về ý lẫn chữ thì được gọi là đối chỉnh hay đối cân. Điều này đòi hỏi các câu phải theo một khuôn phép nhất định về dùng ý và dùng từ nhưng cũng có những sáng tạo để câu đối không chỉ thể hiện ý mà còn tình, không chỉ thể hiện nghĩa mà còn có dụng ý hoặc thái độ.
![]() |
| Thầy đồ Ngọc Đình , Chủ nhiệm CLB Thư pháp Việt UNESCO tặng chữ |
Các câu đối có nội dung phản ánh cảnh sắc, tình cảm và các mong mỏi trong những ngày đầu năm mới. Những câu như:
Thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ/ Cây nêu tràng pháo bánh chưng xanh
Hay: Đuốc ngất trời một cây nêu tối bữa ba mươi, ri cũng tết/ Vang đất đùng ba tiếng pháo rạng ngày mồng một, rứa là Xuân
Hoặc: Giao thừa hái lộc, cung kính ông bà, rượu rót đôi ly, nghe lời chúc/ Mồng một đơm hoa, nhớ ơn cha mẹ, trà dâng ba chén, nhận lì xì
Hay: Tết đến, rượu ngon đưa mấy chén/ Xuân về, bút mới thử vài trang (Nguyễn Khuyến)…
Câu đối Tết đã thể hiện phong tục, quang cảnh của dịp tết với thói quen đón Tết của dân ta thế nào, ngày Tết có những gì, người ta ăn Tết ra sao…
Còn những câu như:
Chúc Tết đến trăm điều như ý/ Mừng xuân sang vạn sự thành công.
Tết đến gia đình vui sum họp/ Xuân về con cháu hưởng bình an.
Đất nước phồn vinh câu chúc Tết/ Gia đình hòa thuận thiệp mừng xuân…
Những câu đối này thể hiện mong muốn trong dịp Tết đến Xuân về, bản thân, gia đình được mạnh khỏe, hạnh phúc, bình an, người với người sống chan hòa, nhân ái và đất nước được phồn vinh, thái bình.
Các câu đối trong dịp Tết còn dặn dò, nhắc nhở nhau những điều tốt đẹp.
Xuân sang cội phúc sinh nhành lộc/ Tết về cây đức trổ thêm hoa.
Sắc xuân tô thắm lòng nhân ái/ Hương Tết đượm nồng nghĩa vị tha.
Ơn nuôi dưỡng sâu tựa biển Đông/ Nghĩa sanh thành cao như non Thái.
Cây sinh ngàn nhánh do từ gốc/ Nước chảy muôn nơi bởi có nguồn…
Đó là lòng hiếu kính với cha mẹ ông bà, là những người trực tiếp sinh thành, dưỡng dục, nhớ ơn nguồn cội, sống yêu thương, chan hòa, vị tha nhau, không tranh giành, ganh ghét, đố kỵ nhau.
Nhiều năm nay, còn có thêm những câu đối mừng Xuân mừng Đảng, bởi Đảng ra đời vào mùa Xuân năm Canh Ngọ (1930), chính Đảng đã lãnh đạo nhân dân ta giành được những thắng lợi vĩ đại, đưa đất nước ta bước vào những mùa xuân mới huy hoàng, rực rỡ, tiến tới một mùa xuân của nhân loại, là chủ nghĩa cộng sản. Có thể kể đến những câu như:
Đảng vững Dân tin, 90 tuổi thanh xuân, cơ đồ lưu vạn thuở/ Nhà an Nước thịnh, 4.000 năm văn hiến vững ngàn thu;
Mọi nhà nỗ lực sản xuất kinh doanh, hết sức kiệm cần, hạnh phúc gia đình bừng lộc Tết/ Cả nước đồng tâm làm giàu chính đáng, hăng say lao động, niềm vui xã hội tỏa hương Xuân;
Tư tưởng Người tỏa sáng nghĩa nhân, đưa dân tộc qua đêm đen nô lệ/ Đường lối Đảng chói ngời chân lý, dắt giống nòi đến bờ bến vinh quang; …
Tuy chịu ảnh hưởng của văn học nước ngoài nhưng thể loại câu đối ở Việt Nam có sự sáng tạo đặc sắc để thể hiện cảnh, ý, tình, tư tưởng… rất sâu sắc trong 2 câu ngắn gọn, chỉ vài chục chữ. Trong đời sống hiện đại, câu đối vẫn rất được ưa chuộng, đặc biệt trong những ngày Xuân vui tươi, đầy ý nghĩa của cả đất trời, của đất nước, của xã hội, của lòng người!
Tin liên quan
TP. HCM: Lan tỏa văn hóa Tết cổ truyền đến bạn bè quốc tế
12:22 | 11/02/2026 Tin tức
Thế hệ trẻ tìm về bản sắc Tết truyền thống giữa nhịp sống hiện đại
11:00 | 26/01/2026 Văn hóa - Xã hội
Bàn thờ gia tiên - Chốn linh thiêng trong ngôi nhà ngày Tết
20:39 | 07/02/2024 Văn hóa - Xã hội
Tin mới hơn
Làng Lời, xã Thuận An, Hà Nội Vùng đất “ Trồng người”
09:00 | 10/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Học sinh THPT tăng tốc ôn thi giai đoạn nước rút
11:09 | 07/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Giữ bản sắc người Hà Nội: Nối dài dòng chảy ngàn năm
10:11 | 05/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Tổng kết và trao giải Cuộc thi “Sáng tác ca khúc về Phượng Dực”
08:07 | 05/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Người “giữ lửa” cho nghệ thuật tuồng
18:12 | 04/05/2026 Thơ làng nghề, thơ nghệ nhân
“Hồn Bản”: Hành trình người trẻ chạm vào tâm hồn văn hóa bản địa Sa Pa
09:41 | 04/05/2026 Văn hóa - Xã hội
Tin khác
Lễ hội Tràng An 2026: Lan tỏa “mạch nguồn linh khí”, gợi nhắc về trách nhiệm của con người
17:52 | 03/05/2026 Văn hóa - Xã hội
“Khảm sắc”: Khi khảm trai trở thành trải nghiệm sống động cho du khách quốc tế
11:41 | 29/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Nhu cầu học bơi của trẻ tăng cao mùa nắng nóng
09:36 | 29/04/2026 Tin tức
Doanh nhân họ Nguyễn hướng tới những bước tiến mới tại Phú Thọ
00:00 | 28/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ, trò chuyện với nhân dân tại Đền Hùng
16:00 | 26/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Chương trình nghệ thuật “Đại ngàn reo” dấu ấn nơi đại ngàn cất tiếng
22:36 | 25/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Phú Thọ: Cựu chiến binh - Nhà thơ Trần Sơn Thắng tích cực tham gia các hoạt động xã hội
16:08 | 24/04/2026 Thơ làng nghề, thơ nghệ nhân
Đồng chí Nguyễn Đức Cảnh với Đảng bộ và phong trào công nhân ở Hải Phòng những năm đầu thế kỷ XX
07:00 | 24/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Sắc rừng tháng Ba
07:18 | 22/04/2026 Thơ làng nghề, thơ nghệ nhân
Tái hiện ký ức làng nghề giữa không gian phố cổ Hà Nội
09:49 | 21/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Ấn tượng Lễ hội cà phê và sách Pleiku 2026
10:10 | 20/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Hà Nội: Trang nghiêm nghi lễ rước kiệu truyền thống tại Cụm di tích Vũ Thạch
09:35 | 20/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Phố ẩm thực Diên Hồng điểm nhấn thu hút khách du lịch
10:19 | 18/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Doanh nghiệp họ Nguyễn tiên phong giải pháp nước hydrogen vì chất lượng sống bền vững
08:00 | 18/04/2026 Sức khỏe - Đời sống
Gia Lai đổi mới công tác kết nghĩa vùng đồng bào dân tộc thiểu số
10:09 | 15/04/2026 Văn hóa - Xã hội
Gia Lai: Quy Nhơn Đông tổ chức Lễ hội du lịch lần thứ I với nhiều hoạt động đặc sắc
11:32 Tin tức
Đồng chí Bùi Thị Minh Hoài tiếp tục giữ chức Chủ tịch Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI
11:23 Tin tức
Ảnh: Bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI
10:00 Tin tức
Gia Lai xếp thứ 16 cả nước về chỉ số cải cách hành chính năm 2025
09:17 Tin tức
Đại đoàn kết, sức mạnh nội sinh cho phát triển quốc gia
08:00 Kinh tế


