Sự cần thiết của dự án

Dự án Đầu tư xây dựng Khu neo đậu tránh trú bão cấp vùng Tam Quan, tỉnh Bình Định là một tiểu dự án thuộc dự án “Phát triển thủy sản bền vững” của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, địa điểm thực hiện dự án tại phường Tam Quan Bắc, thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định, do Ban Quản lý các dự án nông nghiệp thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm chủ đầu tư.

Cảng cá Tam Quan tại khu phố Thiện Chánh 1, phường Tam Quan Bắc, thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định

Mục tiêu của dự án là đầu tư nâng cấp khu neo đậu tránh trú bão cấp vùng Tam Quan để từng bước hoàn thiện quy hoạch khu neo đậu tránh trú bão Tam Quan, đáp ứng cho 1.200 tàu có chiều dài đến 35m theo Quyết định 1976 ngày 12/11/2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch hệ thống cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 và dự thảo Quy hoạch cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão thời kỳ 2021-2030 tầm nhìn đến 2050 đang trình Chính phủ phê duyệt.

Quy mô đầu tư nâng cấp khu neo đậu tránh trú bão cấp vùng Tam Quan đáp ứng cho 1.200 tàu đến 35m neo đậu, bao gồm các hạng mục: Nạo vét tuyến luồng vào khu neo đậu; nạo vét khu neo đậu tránh trú bão; hệ thống phao tiêu báo hiệu, phao neo tàu, hệ thống thông tin liên lạc; tuyến kè bảo vệ bờ dài 2.487m trên diện tích 115ha, có tổng mức đầu tư 542.245.298.000 đồng, thuộc công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn cấp III.

Khu dịch vụ hậu cần nghề cá tại cảng cá Tam Quan

Chia sẻ về tính cấp thiết của dự án, Phó Chủ tịch UBND thị xã Hoài Nhơn Nguyễn Chí Công cho biết: Với những tiềm năng và lợi thế sẵn có, thì việc đầu tư xây dựng khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá tại khu vực là cần thiết và cấp bách bởi các yếu tố: Hiện nay, tổng số tàu của thị xã Hoài Nhơn lên đến 2.281 tàu, ngoài ra trong những tháng mưa bão, khu neo đậu tránh trú bão còn tập trung khoảng 250-300 tàu của huyện Phù Mỹ và tỉnh Quảng Ngãi. Hiện tại khu neo đậu chỉ đáp ứng tối đa cho 1.000 tàu lớn nhỏ (khu nước triều xuống, có 300 tàu neo đậu an toàn tại vùng nước sâu, số còn lại sẽ bị mắc cạn không di chuyển được). Điều này gây quá tải cho khu neo đậu, không có diện tích quay trở, khó khăn trong công tác giao thông đường thủy, công tác đảm bảo an toàn cho các phương tiện, công tác phòng cháy, chữa cháy và vấn đề ô nhiễm môi trường vùng nước khu neo tránh trú bão.

Hoạt động vận chuyển mua bán cá tại cảng cá Tam Quan

Ông Nguyễn Chí Công chia sẻ thêm: Cùng đó, luồng lạch của Tam Quan thường xuyên bị bồi lấp hàng năm. Từ năm 2021 đến nay, tình trạng bồi lấp ngày càng nghiêm trọng, khối lượng bồi lấp vào cửa trung bình mỗi năm từ 47.000m3 đến 100.000m3. Công tác nạo vét luồng lạch hàng năm không đem lại hiệu quả, sau khi nạo vét tình trạng bồi lấp vẫn tiếp tục diễn ra. Trong khi các tàu thuyền đánh bắt ở vùng biển xa ngày càng có công suất lớn nên việc ra vào khó khăn và không đảm bảo an toàn.

Hàng năm có khoảng 4.000 lượt tàu bị mắc cạn phải lai dắt, có từ 10-15 tàu bị cạn va vào đá gây thiệt hại lớn cho người và phương tiện hoạt động nghề cá của thị xã Hoài Nhơn, đồng thời cũng ảnh hưởng đến thời gian chuyến biển. Với việc đầu tư xây dựng khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá tại đây là cần thiết, đảm bảo an toàn cho tàu thuyền neo đậu, góp phần phát triển kinh tế biển, an ninh quốc phòng

Phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế biển

Hiện khu neo đậu tránh trú bão Tam Quan đã xây dựng 5 trụ neo nối bờ và 114 trụ neo độc lập.

Theo Quyết định số 1976 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch hệ thống cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá đến năm 2020, định hướng đến năm 2030, tỉnh Bình Định có 4 cảng cá, gồm: Cảng cá Quy Nhơn là cảng cá loại I; cảng cá Đề Gi, cảng cá Nhơn Châu, cảng cá Tam Quan (cảng cá ngừ chuyên dụng) là cảng cá loại II và 2 khu neo đậu cấp vùng là Tam Quan (quy mô 1.200 chiếc/400 CV), đầm Đề Gi (quy mô 2.000 chiếc/300CV).

Cảng cá Tam Quan được tỉnh Bình Định đầu tư nâng cấp vào tháng 3/2022, bao gồm 2 khu là Khu E và Khu D. Trong đó, cảng cá Khu E có chiều dài 290m, cao độ đáy dưới 2,5m đáp ứng cho tàu nhỏ có chiều dài dưới 15m. Cảng cá Khu D có chiều dài 600m, gồm 2 khu bến: Khu bến xây dựng cho cảng cá Ngừ dài 300m và khu bến cho cảng tổng hợp dài 300m, cao độ đáy dưới 4,5m đáp ứng cho tàu có chiều dài đến 35m.

Việc đầu tư xây dựng khu neo đậu tránh trú bão Tam Quan kết hợp cảng cá Tam Quan phù hợp với điều kiện được quy hoạch theo Quyết định số 1976, ngày 12/11/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc Quy hoạch hệ thống cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 và dự thảo quyết định phê duyệt Quy hoạch hệ thống cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050.

Tam Quan là trung tâm phát triển nghề cá khá mạnh, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số sản lượng đánh bắt thủy sản của tỉnh Bình Định, có đội tàu đánh bắt đủ lớn, vị trí địa lý thuận lợi, vùng nước đủ rộng và yên tĩnh cho tàu thuyền đánh bắt hải sản vào neo đậu trú ẩn an toàn.

Phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bình Định 5 năm 2021-2025, trong đó trụ cột tăng trưởng - phát triển nông - lâm - thủy sản dựa trên công nghệ cao, chuyển từ số lượng sang chất lượng: Thu hút các nhà đầu tư xây dựng các trang trại trồng trọt, chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao; có biện pháp nâng cao chất lượng rừng trồng; xây dựng mô hình hợp tác xã kiểu mới gắn với nông hộ tham gia chuỗi sản xuất và tiêu thụ; hiện đại hóa nghề cá, nhất là nuôi trồng và khai thác hải sản xa bờ. Xây dựng và hiện đại hóa trung tâm hậu cần nghề cá Tam Quan và Đề Gi. Thực hiện xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu.

Đồng thời, phù hợp Quy hoạch tổng thể phát triển thủy sản tỉnh Bình Định đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, trong đó dự án đầu tư xây dựng cảng cá Tam Quan, phường Tam Quan Bắc, thị xã Hoài Nhơn và dự án nâng cấp khu neo đậu tránh trú bão Tam Quan là các dự án ưu tiên đầu tư.

Đặc biệt là phù hợp với Quy hoạch chung xây dựng đô thị Hoài Nhơn đến năm 2035 đã được UBND tỉnh Bình Định phê duyệt tại Quyết định số 2185, ngày 27/6/2019, trong đó Quy hoạch sử dụng đất – Quy hoạch đô thị Hoài Nhơn, vị trí nghiên cứu dự án được quy hoạch là đất mặt nước, trong định hướng giao thông; khu vực nghiên cứu dự án là khu vực quy hoạch khu neo đậu tránh trú bão Tam Quan, cảng cá Tam Quan, cảng biển hỗn hợp.