Toàn tỉnh Bắc Ninh có 22 cụm công nghiệp (CCN) đi vào hoạt động, cùng 62 làng nghề đang trên đà phát triển mạnh. Tuy nhiên, sự phát triển chưa đồng bộ về hạ tầng, chưa chú trọng các biện pháp bảo vệ môi trường dẫn đến áp lực kiểm soát nguồn thải (nước thải, khí thải, chất thải, tiếng ồn), là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Trong tổng số 22 CCN mới chỉ có 2 CCN đã đầu tư hoàn chỉnh hệ thống xử lý nước thải tập trung, CCN Phong Khê I được đấu nối vào hệ thống xử lý nước thải làng nghề Giấy Phong Khê, đáp ứng yêu cầu xử lý nước thải công nghiệp.

Hầu hết các CCN và làng nghề chưa hoàn chỉnh các tiêu chí đáp ứng bảo vệ môi trường đúng quy định.

Kết quả quan trắc chất lượng môi trường các CCN, làng nghề tại Bắc Ninh cho thấy, nhiều chỉ tiêu như BOD5, COD, Coliform, Amoni, Sunfua, Nitơ vượt quy chuẩn Việt Nam nhiều lần cho phép.

Trong khi đó, hầu hết các cơ sở sản xuất sử dụng nguyên liệu sản xuất là phế liệu, công nghệ sản xuất lạc hậu, chưa đầu tư các biện pháp xử lý bụi, khí thải, chất thải… Nhiều cơ sở sản xuất vẫn nằm xen kẹp trong khu dân cư, khiến hình thành nhiều điểm ô nhiễm môi trường bức xúc, cấp bách, cần xử lý.

CCN làng nghề đúc đồng Đại bái (huyện Gia Bình) chưa xây dựng hệ thống ống khói đúng quy chuẩn.

Trước thực trạng trên, hiện Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh đang rà soát, sửa đổi, bổ sung các cơ chế chính sách hỗ trợ đầu tư xử lý ô nhiễm môi trường CCN, làng nghề, nông thôn và quy định mức giá tối đa dịch vụ thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt đến điểm tập kết trên địa bàn tỉnh, bảo đảm phù hợp với tình hình thực tế. Đồng thời, yêu cầu các CCN đi vào hoạt động nhanh chóng hoàn thiện hạ tầng cơ sở, trong đó, bảo đảm các yếu tố môi trường bền vững, vừa ổn định sản xuất vừa bảo vệ môi trường theo đúng tinh thần chỉ đạo của tỉnh, cùng hành động vì môi trường sạch.

Mới đây, Sở Công thương Bắc Ninh đã tiến hành rà soát quy hoạch các CCN để thực hiện điều chỉnh quy hoạch CCN đến năm 2035, tầm nhìn 2050 bảo đảm sự phù hợp với Đồ án điều chỉnh quy hoạch xây dựng vùng tỉnh Bắc Ninh đến năm 2035 tầm nhìn đến năm 2050.

Sở Tài nguyên và Môi trường cũng đã tổng hợp, báo cáo kết quả thực hiện Nghị quyết số 35/2016/NQ-HĐND18 của HĐND tỉnh và Quyết định số 47/2016/QĐ-UBND của UBND tỉnh về quan điểm và nguyên tắc đầu tư xử lý ô nhiễm môi trường nông thôn, môi trường làng nghề, CCN trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016-2020, nhằm đánh giá và kiến nghị sửa đổi, bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn hiện nay và trong giai đoạn 2021-2025.

Cùng với đó, nhiều động thái tích cực về xử lý ô nhiễm môi trường CCN, làng nghề đã, đang tích cực triển khai thực hiện tại nhiều địa phương trong tỉnh.

Tại TP. Bắc Ninh đang tiến hành cải tạo xong hệ thống xử lý nước thải làng nghề bún Khắc Niệm công suất 400 m3/ngày đêm, đang đánh giá hiệu quả xử lý của công trình, tuy nhiên chất lượng nước thải sau xử lý chưa đảm bảo, tiếp tục bàn các giải pháp để công trình vận hành ổn định

Dự án cải tạo, hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải làng nghề Phong Khê giai đoạn 1, công suất 5.000 m3/ngày đêm, đáp ứng Quy chuẩn môi trường Việt Nam, chuyển đổi CCN Phong Khê I và các cơ sở sản xuất giấy trong khu dân cư thành khu dịch vụ, thương mại và nhà ở.

Thị xã Từ Sơn đang lập hồ sơ điều chỉnh quy hoạch để chuyển đổi CCN Dốc Sặt thành đất ở đô thị; Yêu cầu các xã, phường triển khai xây dựng phương án bảo vệ môi trường CCN, làng nghề và thành lập tổ tự quản bảo vệ môi trường trên địa bàn xã, phường.

Huyện Quế Võ phê duyệt Phương án bảo vệ môi trường làng nghề gốm Phù Lãng.

Huyện Thuận Thành chỉ đạo các xã có làng nghề gồm: Trí Quả, Song Hồ, Mão Điền và Hoài Thượng lập hồ sơ xây dựng bảo vệ môi trường làng nghề trình UBND huyện phê duyệt.

Đối với việc xử lý xỉ nhôm tại làng nghề Mẫn Xá, xã Văn Môn (huyện Yên Phong), một trong những vấn đề bức xúc nhất hiện nay đang được Sở Tài nguyên và Môi trường lập dự án đầu tư thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn tồn đọng theo chỉ đạo của tỉnh…

Để khắc phục tình trạng nhiễm môi trường hiện nay, giải pháp đầu tiên là phải yêu cầu tất cả các cơ sở sản suất trong các khu cụm công nghiệp, làng nghề phải thực hiện nghiêm cam kết môi trường đã ký kết. Cùng với đó muốn họ thực hiện nghiêm được thì các cơ quan chức năng từ tỉnh đến huyện đến cơ sở tăng cường kiểm tra giám sát họ và phát động người dân giám sát. Những cơ sở nào không thực hiện nghiêm thì phải xử lý họ. Có thể tạm dừng sản xuất hoặc có thể phải đóng cửa nếu không thực hiện cam kết môi trường. Còn đối với nhân dân các khu dân cư thì chúng ta tiếp tục phát động phong trào toàn dân tổng vệ sinh môi trường ở khu dân cư, làm sao sạch từ nhà sạch từ sân sạch từ ngõ và sạch ra đến đường.

Mặc khác, cần tập trung cao cho công tác quản lý nhà nước về môi trường. Tất cả những cụm công nghiệp trên địa bàn huyện, thành phố yêu cầu phải có khu xử lý về môi trường để đảm bảo về nước thải, và tất cả các vấn đề làm sao đảm bảo yêu cầu thì mới tiến hành các hạ tầng khác. Bên cạnh đó, cũng cần phải chấn chỉnh lại các hoạt động thu gom rác, xử lý tồn tại tại các điểm đốt rác của xã hiện nay. Các địa phương sẽ phải quy hoạch và tiến hành giải phóng mặt bằng để làm sao thu hút được nhà đầu tư, đầu tư một cách đồng bộ hiện đại các nhà máy hay dây chuyền xử lý chất thải môi trường – một trong những vấn đề cấp bách hiện nay.

Bài, ảnh: Quang Việt