Tình yêu với văn hóa truyền thống

Sinh ra và lớn lên ở thị xã Sơn Tây, vùng đất địa linh nhân kiệt, từ nhỏ Nguyễn Tấn Phát đã mang trong mình tình yêu với nghệ thuật truyền thống và văn hóa dân gian. Sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, anh càng có điều kiện để hiện thực hóa ý tưởng sáng tạo thông qua các tác phẩm sơn mài nghệ thuật.

Không gian Phat Studio được đặt tại một ngôi nhà cổ nằm sâu trong ngõ nhỏ ở làng cổ Đường Lâm. Du khách không khỏi choáng ngợp trước không gian trưng bày gần 4.000 tác phẩm được Nguyễn Tấn Phát thực hiện trong nhiều năm. Mỗi tác phẩm đều có sự đa dạng về màu sắc, kích thước và thần thái. Quan trọng hơn, thông qua từng hình tượng, Nguyễn Tấn Phát muốn truyền tải thông điệp về quan niệm trong cuộc sống.

Lan tỏa hình ảnh quê hương

Các tác phẩm của Nguyễn Tấn Phát thường là độc bản. Dù trong một bộ sưu tập, tính nhất quán về phong cách, tư tưởng luôn được đặt lên hàng đầu, tuy nhiên, mỗi tác phẩm lại là một cá thể độc lập, có dấu ấn riêng. Điều đó đòi hỏi ở tác giả nguồn năng lượng cùng sức sáng tạo dồi dào, một nền tảng văn hóa và trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao cùng sự tinh tế, khéo léo. Để tạo dựng phong cách riêng, ngay từ đầu, nghệ nhân - họa sĩ Nguyễn Tấn Phát đã xác định: “Không có con đường nào được hình thành sẵn. Những con đường lớn được hình thành từ con đường nhỏ, và những con đường nhỏ đều khởi nguồn từ con đường chưa được khai phá. Mình phải tự mở ra con đường ấy, dù là con đường độc đạo, và chia sẻ với những người xung quanh”.

Xuất phát từ quan điểm đó, anh quyết tâm mang đến Đường Lâm một không gian mới nhằm lan tỏa những giá trị tốt đẹp của văn hóa truyền thống nói chung và nghệ thuật hội họa, sơn mài nói riêng. Nhiều người bày tỏ sự hoài nghi, bởi sơn mài vốn không phải là nghề truyền thống của Đường Lâm, liệu có thể tồn tại trong không gian ấy không. Nhưng với một người luôn tìm cho mình con đường riêng, Nguyễn Tấn Phát quyết tâm mang nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống điển hình của vùng đất xứ Đoài xưa về Đường Lâm. Với anh đã là văn hóa truyền thống thì không có sự phân biệt. Sơn mài chỉ là một nghề, là công cụ chuyển tải tình yêu lịch sử, văn hóa truyền thống cùng tinh hoa nghệ thuật của ông cha đến với du khách trong và ngoài nước.

Mỗi năm một linh vật

Đến hẹn lại lên, cứ mỗi độ Tết đến xuân về, nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát lại bận rộn với hàng nghìn bức tượng linh vật đại diện cho năm mới sắp tới. Mỗi bức tượng được nghệ nhân chạm khắc tinh xảo, tỉ mỉ để đón chào tết cổ truyền. Năm nay, khi tết Giáp Thìn đang cận kề, nghệ nhân lại cho ra mắt bộ sưu tập rồng độc bản để đón năm mới.

Nếu như năm 2023 tác phẩm là những con mèo độc bản đa dạng về màu sắc, thể loại thì năm nay nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát thực hiện bộ sưu tập 1.000 tạo tác rồng tiên. Năm nay, hình tượng rồng được gắn chặt với hình tượng tiên, đây cũng là tình yêu gắn với văn hóa người Việt Nam theo truyền thuyết 'Con rồng cháu Tiên'. Đặc biệt, trong bộ sưu tập lần này, hình tượng rồng được anh thể hiện xuyên suốt là hình tượng rồng thời Lý. Bản thân anh rất ấn tượng với hình tượng rồng năm nay bởi đó là hình ảnh rồng thuần Việt, đồng thời thể hiện được hết tính cách của người Việt Nam ta.

Bộ sưu tập lần này đã được nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát ấp ủ suốt hai năm với số lượng tượng rồng - tiên lên đến 1.000 tác phẩm, được làm hoàn toàn từ gỗ mít, đá ong - những chất liệu quen thuộc của xứ Đoài, kết hợp với nghệ thuật sơn mài thuần Việt, nghệ nhân mong muốn mang lại món ăn tinh thần cho mọi người thưởng lãm vào dịp Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024.

Nhờ sự đặc biệt và độc đáo trong việc chế tác sản phẩm, xưởng điêu khắc của nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát gần đây đã trở thành một địa điểm thu hút số đông du khách trong hành trình khám phá các sản phẩm nổi tiếng của Xứ Đoài. Bên cạnh đó, nghệ nhân sơn mài còn mở lớp trải nghiệm "Nghề làng" tại đình làng để du khách khi ghé thăm làng cổ sẽ có cơ hội trải nghiệm những nghề truyền thống của mảnh đất cổ Đường Lâm. Ngoài ra, ngay tại không gian Phat Studio ở làng cổ Đường Lâm nghệ nhân cũng mở một không gian trưng bày những sản phẩm sơn mài hoàn thiện và mở cửa tham quan miễn phí để nhiều người có cơ hội đến thưởng lãm.