Hội nghị cho biết, tổng diện tích trồng vải trên địa bàn tỉnh Bắc Giang hiện nay đạt khoảng 28.100 ha, sản lượng năm 2022 dự kiến khoảng 180.000 tấn, trong đó, sản lượng vải sớm khoảng 60.000 tấn, vải chính vụ khoảng 120.000 tấn.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Giang, ông Nguyễn Thanh Bình,cho biết, thời gian qua, tỉnh luôn quan tâm công tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị sản phẩm, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp, trong đó tập trung cho cây vải thiều.

Mặc dù vậy, do vải thiều có tính mùa vụ cao, sản lượng lớn, thời gian thu hoạch ngắn; chất lượng vải thiều không đồng đều giữa các địa phương và các vùng nên công tác bảo quản, đóng gói, vận chuyển và tiêu thụ gặp khó khăn. Trong khi đó, phần lớn các cơ sở sơ chế, tiêu thụ vải tươi sử dụng công nghệ ướp lạnh với chi phí rẻ, ít đầu tư trang thiết bị, thời gian bảo quản ngắn.

Ảnh minh họa (Nguồn: internet)

Các công nghệ khác đã được một số ít đơn vị đầu tư ứng dụng nhưng còn tồn tại một số vấn đề cần quan tâm cải tiến, như: Chi phí đầu tư lớn, công suất chưa được cao, với công nghệ sử dụng công đoạn xử lý axit đôi lúc khó kiểm soát được nồng độ dẫn tới sản phẩm bị “thâm” giảm giá trị cảm quan…

Tại buổi tọa đàm đã thảo luận về nhiều giải pháp KH&CN, giới thiệu một số công nghệ bảo quản để khắc phục một số hạn chế hiện nay.

Một trong những loại công nghệ được giới thiệu là công nghệ sấy lạnh đa năng trong chế biến, bảo quản thực phẩm.

Nhờ hệ thống UV diệt khuẩn không khí trước khi đưa vào buồng sấy và công nghệ tuần hoàn kín, công nghệ này giúp giảm tối đa khả năng nhiễm khuẩn, nấm mốc từ không khí, môi trường, giảm thiểu tối đa tổn thất năng lượng. Hệ thống tách ẩm qua dàn ngưng tụ độc lập, hiệu suất cao, không phụ thuộc vào điều kiện môi trường và điều kiện sấy sẽ giúp giữ nguyên màu, mùi vị của sản phẩm và có thể áp dụng với nhiều loại nông sản...

Ngoài ra, các chuyên gia đề xuất cần nghiên cứu, lai tạo giống vải trái vụ hoặc kéo dài thời gian thu hoạch của quả vải; hoàn thiện, đa dạng hóa các công nghệ bảo quản quả vải tươi nhằm tăng thời gian bảo quản quả vải; ổn định chất lượng; giảm chi phí đầu tư, chi phí sản xuất.

Bên cạnh đó, nghiên cứu công nghệ chế biến sâu các sản phẩm từ quả vải trên cùng hệ thống thiết bị với các sản phẩm nông sản, trái cây khác. Xây dựng một số mô hình sấy tiên tiến quy mô lớn phù hợp với đối tượng quả vải thiều tại địa phương...

Trong thời gian tới, Cục Ứng dụng và Phát triển công nghệ sẽ phối hợp với Sở KH&CN Bắc Giang xây dựng các mô hình công nghệ sấy tiên tiến nhằm đa dạng công nghệ phù hợp với các nhóm đối tượng khác nhau để làm cơ sở triển khai nhân rộng mô hình.

Đồng thời đề nghị tỉnh Bắc Giang xem xét đặt hàng các nhà khoa học nghiên cứu cứu một số giải pháp, công nghệ cụ thể giải quyết tồn tại nhằm nâng cao giá trị quả vải thiều, trong đó có việc nghiên cứu, lai tạo giống vải trái vụ hoặc kéo dài thời gian thu hoạch của quả vải; nghiên cứu một số công nghệ, thiết bị phụ trợ nhằm phục vụ cho các dây chuyền sản xuất cùi vải đóng lon, nước vải như: Công nghệ bóc vỏ quả; thiết bị bóc cùi vải... Tiếp tục nghiên cứu cải tiến công nghệ bảo quản quả vải tươi nhằm nâng cao công suất, tăng thời gian bảo quản đáp ứng việc xuất khẩu bằng đường biển.

Bảo Ngọc TH