Đi dọc theo tuyến đường liên xóm của xã Vân Sơn, không khó để thấy những đoàn xe nối đuôi nhau thu mua quýt tận vườn cho bà con. Trong vườn cây, trên sườn đồi, cây nào cây nấy đều sai trĩu quả, người dân còn phải chống cành để cây không bị đổ vì quả nặng.

Tại nhà vườn của anh Bùi Văn Tùng, hiện có trên 1 ha với 1.000 gốc quýt, trong đó 500 gốc đang trong thời kỳ kinh doanh. Anh Tùng cho biết: Từ giữa tháng 11, gia đình đã tập trung thu hái để bán cho các thương lái thu mua tại vườn. Trung bình mỗi ngày gia đình xuất ra thị trường khoảng tấn quýt với giá bán ổn định 40.000 đồng/kg. Quýt cổ Nam Sơn đạt chất lượng được vận chuyển đến nhiều tỉnh thành phía Bắc như Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Giang…

Người dân Hòa Bình vui mừng vì năm nay quýt được mùa, được giá

Anh Bùi Văn Tùng phấn khởi chia sẻ thêm, những năm trước, giá quýt cổ Nam Sơn cũng chỉ từ 20.000 - 30.000 đồng/kg. Người dân phải thường xuyên chở đi bán ở chợ phiên hoặc các nơi thu mua ở đường cái. Nhưng mùa năm nay, hầu hết các nhà vườn đều bán được với giá từ 30.000 - 40.000 đồng/kg tùy mẫu mã sản phẩm, lại được thương lái đến tận nơi thu mua.

Theo một số tài liệu, quýt cổ Nam Sơn là giống cây được trồng từ trước những năm 50 của thế kỷ trước. Sau thời gian dài bị lãng quên, đến khoảng năm 2004 thìnhiều nhà vườn trên địa bàn xã mới phục hồi lại giống quýt cổ. Từ đó đem nó trở thành cây trồng chủ lực, góp phần vào việc giúp bà con xóa đói, giảm nghèo. Quýt cổ Nam Sơn có 2 loại chính là quýt chua ngọt và quýt dẹt bánh xe, với đặc trưng quả tròn, vỏ mỏng, màu vàng óng, mọng nước. Sở dĩ, quýt cổ Nam Sơn phát triển mạnh ở vùng này là do vùng đất có khí hậu, thổ nhưỡng lý tưởng để quýt sinh trưởng và cho quả thơm ngon.

Quýt cổ Nam Sơn được giới thiệu, quảng bá tới nhiều khách hàng tại các sự kiện

Từ những hiệu quả kinh tế đem lại từ trồng quýt cổ, hiện cây trồng này được trồng phổ biến hầu hết tại các xóm trên địa bàn xã. Trong đó, một số hộ dân đã chủ động cải tạo, xóa bỏ diện tích vườn tạp để trồng quýt cổ và tích cực học hỏi kinh nghiệm của các nhà vườn tại địa bàn để áp dụng vào quá trình trồng, chăm sóc nhằm hạn chế sâu bệnh. Bên cạnh đó, nhiều nhà vườn tạo mối liên kết với các doanh nghiệp thu mua sản phẩm, đảm bảo giá thành ổn định.

Anh Hà Công Hữu – một hộ trồng quýt cổ khác tại xóm Bách, xã Vân Sơn chia sẻ: Năm nay thời tiết thuận lợi, không xảy ra mưa xấu nên việc chăm sóc đảm bảo đúng kỹ thuật, không có sâu bệnh. Nhìn chung, chất lượng quả cũng đẹp hơn và có vị ngọt thanh, múi mọng nước nên được thị trường ưa chuộng. Giá cả vì vậy cũng được cải thiện hơn các năm, mang lại nguồn thu kinh tế khá lớn. Hiện tại, gia đình đang tập trung thu hoạch, đến hết tháng 12 dự kiến sẽ hoàn thành và tiếp tục chăm sóc cây chuẩn bị cho mùa vụ tiếp theo.

Quýt Nam Sơn nổi tiếng bởi vỏ mỏng, múi dày, mọng nước, có mùi thơm đặc trưng

Ông Hà Văn Hà - Phó Chủ tịch UBND xã Vân Sơn cho biết: Trong những năm qua, xác định quýt cổ Nam Sơn là một trong những cây trồng chủ lực, giúp người dân xóa đói, giảm nghèo, UBND xã đã tích cực thực hiện công tác tuyên truyền, vận động nhân dân cải tạo vườn tạp, nhân rộng diện tích. Từ đó, mở rộng diện tích trồng quýt, tập trung nâng cao năng suất và chất lượng quả qua từng năm.

Thời gian tới, xã Vân Sơn mong muốn các sở, ban, ngành quan tâm, hỗ trợ tổ chức các lớp tập huấn, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất để bảo tồn giống và nâng cao chất lượng sản phẩm. Tạo mối liên kết với các doanh nghiệp, mở rộng thị trường tiêu thụ với giá thành ổn định. Qua đó hướng đến xây dựng quýt cổ Nam Sơn trở thành nông sản đặc trưng chất lượng cao, giúp các hộ nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng cuộc sống, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Thúy Vi