Áo dài được xem là trang phục truyền thống mang tính lịch sử lâu đời của phụ nữ Việt, là một nét văn hóa đặc sắc của người Việt. Do vậy, quảng bá nét đẹp Áo dài Việt Nam là một trong những nội dung được ưu tiên chọn lựa trong những chương trình quốc tế. Mỗi khi Áo dài xuất hiện đều mang rất nhiều thông điệp, đó là thông điệp về vẻ đẹp, về sự duyên dáng. Những họa tiết của đồng bào dân tộc, những nét nhận diện riêng biệt của Việt Nam được thể hiện trên tà Áo dài đã trở thành yếu tố khẳng định sự khác biệt giữa Việt Nam với các đất nước khác. Từ lâu, Áo dài đã trở thành vật phẩm để mang đi quảng bá. Trong đó, việc quảng bá Áo dài bằng những tiết mục nghệ thuật là những việc rất nên làm và rất hiệu quả.

Trình diễn áo dài Việt Nam tại không gian phố đi bộ quanh hồ Hoàn Kiếm. Ảnh: Phạm Hùng

Ngoại giao văn hóa là sự chia sẻ, chia sẻ những giá trị, chia sẻ cái đẹp, chia sẻ cảm xúc. Chính vì lẽ đó mà ngoại giao văn hóa có nhiều lợi thế cần phát huy mạnh mẽ. Trong đó, giá trị của Áo dài không chỉ dừng lại ở sự quảng bá hay sự ghi nhận của bạn bè thế giới mà cần được nâng tầm để trở thành một “vật phẩm văn hóa”, thông qua việc trao tặng, sử dụng rộng rãi trong các sự kiện ngoại giao. Người Việt Nam có câu “Thương nhau cởi áo cho nhau”. Việc trao tặng tấm áo là một biểu hiện cao nhất của sự tin tưởng, quý mến, cần được vận dụng rộng rãi trong các sự kiện ngoại giao.

Những chiếc áo dài được chắt lọc những vẻ đẹp tinh túy của tinh hoa, truyền thống Việt Nam sẽ được bạn bè quốc tế đón nhận một cách trân trọng. Và hình ảnh của họ khi khoác lên mình những tấm áo ấy sẽ có một sức lan tỏa mạnh mẽ.

Bạn bé quốc tế diện trang phục áo dài Việt Nam

Tại Hội thảo "Tham vấn về lấy ý kiến chuyên gia về việc lập hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể liên quan đến Áo dài" do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức ngày 10/12/2020, tại Hà Nội, nhiều ý kiến cho rằng: "Áo dài Việt Nam xứng đáng là di sản văn hóa phi vật thể". Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Bùi Thị Hòa cho biết, đây là hoạt động quan trọng, đưa ra những đề xuất để cơ quan quản lý Nhà nước tiếp tục vào cuộc nhằm tôn vinh Áo dài Việt Nam bằng giá trị pháp lý. Thời gian qua, Hội rất tích cực trong việc hoàn thiện các thủ tục để Áo dài được công nhận là di sản, tuy nhiên trách nhiệm việc này là thuộc Nhà nước.

Áo dài có lịch sử hình thành và phát triển lâu dài, được coi là trang phục truyền thống của Việt Nam, xứng đáng là di sản văn hóa phi vật thể. Nếu như Áo dài dành cho nữ là trang phục tôn vinh vẻ kín đáo, dịu dàng, làm toát lên nét duyên dáng, thanh lịch, thì Áo dài nam lại mang nét trang trọng, nghiêm cẩn. Bên cạnh các giá trị truyền thống, cốt lõi, thì trang phục này, đặc biệt là Áo dài phụ nữ đã luôn được sáng tạo, không ngừng biến đổi về kiểu dáng lẫn chất liệu, phụ kiện, bổ sung những giá trị mới phù hợp với xã hội.

Hiện nay, Việt Nam đang hướng tới việc đưa Áo dài trở thành một Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và xa hơn nữa là đề nghị UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể thế giới. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này thì vẫn còn nhiều việc cần làm. Theo PGS.TS Phạm Văn Dương thì có một điều mà các nhà khoa học chưa thống nhất được chính là hình thái của chiếc Áo dài, chọn ra đâu là hình thái chuẩn mực (Tứ thân hay là Ngũ thân), bởi khi đăng ký phải là một hình thái rất là cụ thể. Điều này đòi hỏi phải nghiên cứu khoa học và chắt lọc để có thể xác lập, nhận diện hình thái chuẩn mực của chiếc Áo dài. “Vì khi chúng ta đăng ký Áo dài như một bản quyền thì chúng ta phải xác lập cả về mặt kỹ thuật (cấu trúc áo như thế nào), phải chứng minh điều này là xuất phát từ truyền thống, mang màu sắc của chiếc áo tứ thân hay giao lãnh. Khi xác định, nhận diện được nó và xác lập về mặt kỹ thuật, mỹ thuật đến nguồn gốc lịch sử thì phải có một bộ hồ sơ khoa học đầy đủ và toàn diện. Từ đó chúng ta mới ở bình diện ghi danh quốc gia và tiến tới ghi danh quốc tế” – PGS.TS Phạm Văn Dương nói.