Nếu như trước kia, đến làng lụa Vạn Phúc, du khách sẽ được chứng kiến hình ảnh phố xá sầm uất, dọc hai bên đường là các quán hàng san sát, trưng bày và bán đủ các sản phẩm như khăn quàng, áo dài, túi, quần áo… với đa dạng mẫu mã. Những ngày cuối tuần, làng lụa Vạn Phúc đón nhiều lượt khách du lịch ghé thăm và chụp ảnh. Dịch bệnh bùng phát khiến làng lụa Vạn Phúc, Hà Nội đìu hiu, lao động mất việc, các dịch vụ du lịch đi kèm vì thế cũng điêu đứng.

Làng lụa Vạn Phúc nằm tại phường Vạn Phúc, quận Hà Đông, cách trung tâm Hà Nội hơn 10km. Nơi đây không chỉ nổi tiếng về ngôi làng hơn 1.000 năm tuổi mà còn thu hút đông đảo khách du lịch, đặc biệt là du khách nước ngoài đến tham quan, du lịch trải nghiệm.

Theo ghi nhận của chúng tôi tại làng lụa Vạn Phúc, hầu hết các gian hàng dọc hai bên đường và trong chợ đều vắng tanh. Hàng loạt các gian hàng thậm chí đã đóng cửa chỉ có một vài gian hàng cầm cự để giữ mối buôn bán do hàng sản xuất ra đều phải lưu kho.

Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề dệt lụa Vạn Phúc Phạm Khắc Hà cho biết, từ đầu năm 2020 lượng khách tới làng nghề giảm khoảng 70%, ảnh hưởng trực tiếp là các cửa hàng kinh doanh lụa, dịch vụ ăn uống hay cho thuê quần áo. Nguyên nhân chính là ảnh hưởng bởi dịch Covid-19.

Bà Bùi Thị Thơm, một tiểu thương trong chợ cho hay: “Dịch Covid-19 đã khiến công việc kinh doanh của cửa hàng trì trệ, chưa kịp phục hồi thì đợt dịch lần thứ 4 bùng phát mạnh khiến doanh thu càng giảm sâu hơn nữa. Có ngày còn không khách hàng nào ghé mua. Đây là tình hình chung của các hộ kinh doanh, chúng tôi cũng không biết làm như thế nào, nên đành cầm cự chờ dịch bệnh đi qua...”

Một chủ cửa hàng kinh doanh sản phẩm lụa khác chia sẻ thêm, nhằm “vớt vát” lượng khách không thể đến mua hàng trực tiếp, họ đã và đang đẩy mạnh sang bán hàng thông qua các kênh online, mạng xã hội như: Facebook, Zalo… Thậm chí, một số cơ sở kinh doanh trong làng lụa còn thực hiện chương trình giảm giá, thanh lý sản phẩm với giá rẻ, nhằm thu hút khách hàng.

Ảnh hưởng của dịch Covid-19 đã khiến làng nghề lụa Vạn Phúc gặp nhiều khó khăn. Nhiều cơ sở sản xuất phải đóng cửa do các đơn hàng xuất khẩu ra nước ngoài bị hủy buộc hàng phải lưu kho, kéo theo hàng nghìn lao động trên địa bàn bị mất việc làm. Ðể giữ “lửa” làng nghề và phát triển sản xuất trong thời kỳ khó khăn, nhiều nghệ nhân tâm huyết với nghề đã sáng tạo ra những mẫu mã sản phẩm mới để phục vụ người tiêu dùng trong nước.

Chị Nguyễn Thị Oanh- chủ một cơ sở sản xuất lụa tơ tằm tại làng nghề Vạn Phúc (Hà Nội) chia sẻ: “Dịch bệnh Covid-19 làm ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh của cở nhưng nhờ sự hỗ trợ của Chính phủ như chính sách được miễn, giảm nhiều loại thuế, phí nên cũng giảm bớt được nhiều khó khăn cho cơ sở. Chúng tôi đã tìm cách kinh doanh phù hợp với tình hình mới như đẩy mạnh kênh bán hàng trực tuyến, dành nhiều thời gian để nghiên cứu thị trường, sáng tạo mẫu mã mới”.

Nhận thấy nhu cầu của người tiêu dùng về mặt hàng khẩu trang vẫn đang cao, chị Oanh cùng một số chủ cơ sở khác đã chuyển hướng sang may khẩu trang vải để bán. Chị cũng mạnh dạn đặt mua thêm nhiều máy may, máy thêu, máy in phun… để chuẩn bị các điều kiện tốt nhất cho việc khôi phục sản xuất. Ngoài việc sản xuất khẩu trang vải đủ tiêu chuẩn, chị cùng các cộng sự sáng tạo thêm công đoạn thêu, in hình, in màu lên khẩu trang để đa dạng sự lựa chọn cho khách hàng.

Việc gìn giữ và phát triển làng nghề lụa Vạn Phúc không chỉ bảo tồn nét văn hóa truyền thống mà còn giải quyết được việc làm, cải thiện thu nhập cho người dân, góp phần phát triển KT-XH địa phương.

Bài, ảnh: Hoàng Mai