Phát huy những lợi thế tiềm năng, cùng với sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, sự hỗ trợ mạnh mẽ từ các Bộ, Ngành Trung ương và sự quyết tâm, đoàn kết cao của toàn Đảng bộ, chính quyền, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực trên cả nước đã không ngừng phấn đấu hoàn thành tốt các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển công nghiệp và thương mại đã đề ra, trong đó phải kể đến công tác triển khai các hoạt động khuyến công.

Năm 2021 cũng là năm đầu tiên thực hiện Chương trình khuyến công quốc gia (KCQG) giai đoạn 2021 - 2025 theo Quyết định số 1881/QĐ-TTg (ngày 20/11/ 2020) của Thủ tướng Chính phủ trong bối cảnh nhiều khó khăn, thử thách. Bộ Công Thương đã ban hành Chỉ thị số 04/CT-BCT (ngày 19/02/ 2021) về đẩy mạnh các hoạt động khuyến công, tạo động lực mới cho phát triển công nghiệp nông thôn giai đoạn 2021-2025. Trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 và thiên tai tại một số khu vực đặc biệt là khu vực miền núi phía Bắc làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các cơ sở CNNT; Cục CTĐP đã báo cáo Bộ Công Thương có văn bản đôn đốc, hướng dẫn triển khai kế hoạch kinh phí KCQG, đẩy mạnh hoạt động khuyến công trên cả nước. Qua đó, các địa phương đã phối hợp rà soát, nắm bắt tình hình, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở CNNT để duy trì, ổn định sản xuất...

Ông Nguyễn Sinh Nhật Tân - Thứ trưởng Bộ Công thương

Bước sang năm 2022, tình hình kinh tế thế giới, khu vực và trong nước vẫn diễn biến phức tạp, khó lường với những thời cơ thuận lợi, đan xen nhiều khó khăn, thách thức. Với sự quyết tâm cao nhất của cả hệ thống chính trị, nhân dân cả nước, cộng đồng doanh nghiệp, phát huy mọi nguồn lực để đẩy lùi dịch bệnh, ổn định đời sống cho người dân và phục hồi nền kinh tế; Bộ Công Thương cũng đã triển khai thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ được giao, ban hành các văn bản chỉ đạo, điều hành nhằm khôi phục lại chuỗi cung ứng, kết nối giao thương hàng hóa; Đồng hành cùng doanh nghiệp, cơ sở CNNT quyết tâm khôi phục sản xuất kinh doanh, thích ứng với bối cảnh hậu Covid-19.

Riêng đối với hoạt động khuyến công, Bộ Công Thương ban hành Văn bản số 3384/BCT-CTĐP (ngày 15/6/ 2022) về tăng cường chỉ đạo thực hiện các hoạt động khuyến công trên địa bàn. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công Thương và UBND, Sở Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc đã chủ động xây dựng kế hoạch để triển khai thực hiện; Kịp thời tham mưu đề xuất nhiều giải pháp cụ thể đối với các nội dung hoạt động khuyến công nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp, cơ sở CNNT; Huy động mọi nguồn lực để phát triển kinh tế khu vực nông thôn.

Tổng kế hoạch kinh phí khuyến công năm 2021 của cả nước là 258,75 tỷ đồng; kinh phí thực hiện 234,01 tỷ đồng. Trong đó, KCQG được phê duyệt là 75,64 tỷ đồng, kinh phí khuyến công địa phương (KCĐP) là 183,1 tỷ đồng.

Riêng kinh phí khuyến công thực hiện năm 2021 của 28 tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc là 130,39 tỷ đồng. Trong đó, KCQG có tổng kinh phí thực hiện là 50,25 tỷ đồng, chiếm 38,48% kinh phí khuyến công toàn vùng; KCĐP có tổng kinh phí thực hiện là 80,14 tỷ đồng, chiếm 50,49% tổng kinh phí thực hiện KCĐP của cả nước năm 2021 và chiếm 61,46% kinh phí khuyến công toàn vùng. Một số địa phương bố trí kinh phí từ nguồn ngân sách địa phương ở mức khá trong khu vực cho hoạt động khuyến công là: Hà Nội, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Nghệ An, Thái Bình,...

Tính đến hết tháng 9 năm 2022, tổng kế hoạch kinh phí khuyến công năm 2022 được phê duyệt (bao gồm cả kinh phí KCQG và KCĐP) của 63 tỉnh, thành phố và các đơn vị liên quan là 329 tỷ đồng, tăng 40,59% so với thực hiện năm 2021.

Còn kế hoạch kinh phí khuyến công năm 2022 được duyệt của 28 tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc là 174,27 tỷ đồng, cao hơn 22,62% so với kế hoạch năm 2021. Ước thực hiện 9 tháng đầu năm 2022, kinh phí toàn vùng đã thực hiện ước đạt 73,65 tỷ đồng, đạt 42,26% kế hoạch năm, so với tỷ lệ thực hiện 9 tháng đầu năm 2021 cao hơn 112,84%. Trong đó: Kinh phí KCQG ước thực hiện 33,32 tỷ đồng và kinh phí KCĐP ước thực hiện 40,33 tỷ đồng.

Từ kinh phí khuyến công năm 2021, hoạt động khuyến công khu vực phía Bắc đã hỗ trợ xây dựng 08 mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất sản phẩm mới, công nghệ mới; Hỗ trợ 406 cơ sở ứng dụng máy móc tiên tiến và tiến bộ khoa học kỹ thuật vào các khâu sản xuất và xử lý ô nhiễm môi trường; 09 cơ sở CNNT được hỗ trợ đánh giá sản xuất sạch hơn. Trong đó, KCQG hỗ trợ xây dựng 05 mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất sản phẩm mới, công nghệ mới; Hỗ trợ 132 cơ sở ứng dụng máy móc hiện đại vào dây chuyền sản xuất công nghiệp. Và KCĐP hỗ trợ xây dựng 03 mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất sản phẩm mới, công nghệ mới; Hỗ trợ chuyển giao ứng dụng máy móc, thiết bị hiện đại cho 274 cơ sở CNNT, hỗ trợ 09 cơ sở CNNT đánh giá sản xuất sạch hơn. Đây là chương trình thu hút một lượng lớn vốn đối ứng của doanh nghiệp, cơ sở CNNT trong việc đầu tư xây dựng mô hình, đầu tư mua sắm máy móc thiết bị vào sản xuất với số vốn đầu tư hơn 365 tỷ đồng.

Theo kế hoạch khuyến công năm 2022, tại các tỉnh phía Bắc hỗ trợ xây dựng 12 mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất sản phẩm mới, ứng dụng công nghệ mới; Hỗ trợ 402 cơ sở chuyển giao công nghệ, ứng dụng máy móc tiên tiến vào các khâu sản xuất và xử lý ô nhiễm môi trường; Hỗ trợ sửa chữa, nâng cấp hệ thống xử lý ô nhiễm môi trường cho 05 cơ sở CNNT; Hỗ trợ đánh giá sản xuất sạch hơn cho 04 cơ sở CNNT; Hỗ trợ chuyển giao công nghệ và ứng dụng máy móc, thiết bị hiện đại cho 276 cơ sở CNNT; Hỗ trợ sửa chữa, nâng cấp hệ thống xử lý ô nhiễm môi trường cho 05 cơ sở CNNT; Hỗ trợ đánh giá sản xuất sạch hơn cho 04 cơ sở CNNT. Với kinh phí hỗ trợ theo kế hoạch, thu hút vốn đối ứng của doanh nghiệp, cơ sở CNNT trong việc đầu tư xây dựng mô hình, đầu tư mua sắm máy móc thiết bị vào sản xuất với số vốn đầu tư hơn 435 tỷ đồng.

Ước thực hiện trong 9 tháng đầu năm 2022, các đề án hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật mới triển khai ký hợp đồng KCQG, có 03 mô hình đã được xây dựng và tổ chức Hội nghị trình diễn, giới thiệu mô hình; Hỗ trợ được 199 cơ sở CNNT ứng dụng máy móc thiết bị tiên tiến vào dây chuyền sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp; Hỗ trợ sửa chữa, nâng cấp hệ thống xử lý ô nhiễm môi trường cho 01 cơ sở CNNT và 01 cơ sở CNNT được hỗ trợ đánh giá sản xuất sạch hơn; Kinh phí thực hiện 58,32 tỷ đồng; Hỗ trợ 332 lượt cơ sở CNNT tham gia hội chợ triển lãm; Hỗ trợ tổ chức bình chọn sản phẩm CNNT tiêu biểu cho 124 lượt cơ sở CNNT; Hỗ trợ đăng ký và xây dựng thương hiệu 12 cơ sở CNNT... kinh phí thực hiện trên 5,14 tỷ đồng...

Hoạt động tư vấn phát triển công nghiệp (TVPTCN) cũng là một trong những hoạt động trọng tâm của công tác khuyến công. Năm 2021, cả vùng phía Bắc đã có 15/28 đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Công Thương thực hiện nhiệm vụ về khuyến công thực hiện hoạt động TVPTCN, với tổng doanh thu đạt là 10,24 tỷ đồng, với 260 dự án, thấp hơn so với kế hoạch đặt ra từ đầu năm là 15,689 tỷ đồng, với 263 dự án. Các địa phương có nguồn thu cao như: Phú Thọ đạt 2,17 tỷ đồng; Hà Nội đạt 1,98 tỷ đồng; Bắc Ninh 1,82 tỷ đồng; Thái Nguyên đạt 1,28 tỷ đồng. Nội dung hoạt động tư vấn công nghiệp chủ yếu trong các lĩnh vực như: Tư vấn xây lắp điện, năng lượng đạt doanh thu 100 triệu đồng; Tư vấn thiết kế, giám sát công trình xây lắp đạt doanh thu 4,35 tỷ đồng; Tư vấn lập quy hoạch chi tiết cụm, điểm công nghiệp đạt doanh thu 1,64 tỷ đồng; Tư vấn các dịch vụ khác đạt doanh thu 4,16 tỷ đồng.

Năm 2022, cả vùng có 15/28 đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Công Thương thực hiện nhiệm vụ về khuyến công thực hiện hoạt động TVPTCN và đặt ra mục tiêu doanh thu trong năm của hoạt động tư vấn là trên 13,698 tỷ đồng, cao hơn 33,77% so với thực hiện năm 2021, tư vấn cho trên 264 dự án. Nội dung hoạt động tư vấn công nghiệp vẫn chủ yếu tập trung trong các lĩnh vực như: Tư vấn xây lắp điện, năng lượng; Tư vấn thiết kế, giám sát công trình xây lắp; Tư vấn xây lắp điện, năng lượng; Tư vấn lập dự án đầu tư, quản lý sản xuất,.... Trong 9 tháng đầu năm 2022, đã tư vấn cho 128 dự án, với doanh thu ước đạt 6,73 tỷ đồng.

Công tác khuyến công của 28 tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc mặc dù gặp nhiều khó khăn, song cũng có những yếu tố thuận lợi và cơ hội để bứt phá trong thời gian tới.

Nhìn chung, trong năm 2021 và 9 tháng đầu năm 2022, hoạt động khuyến công trên cả nước nói chung và các tỉnh khu vực phía Bắc nói riêng cơ bản bám sát mục tiêu, kế hoạch của chương trình và được cụ thể hoá bằng các đề án có quy mô, chất lượng ngày càng được nâng cao; Xây dựng được các đề án khuyến công dạng nhóm, điểm với các nội dung hoạt động khuyến công hỗ trợ đa dạng, có chất lượng và tập trung trọng tâm, trọng điểm nhằm phát huy các lợi thế so sánh của địa phương để thúc đẩy phát triển CNNT, hỗ trợ các cơ sở CNNT phát triển bền vững; Việc triển khai các hoạt động khuyến công cơ bản đáp ứng được yêu cầu chung, tổ chức hệ thống khuyến công được quan tâm đầu tư, kết nối hoạt động hiệu quả. Công tác xây dựng, thẩm định đề án, hướng dẫn tổ chức triển khai thực hiện và thanh quyết toán các đề án khuyến công ở nhiều địa phương có chuyển biến tích cực. Các hoạt động khuyến công nhất là hoạt động xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và ứng dụng máy móc tiên tiến... tiếp tục được các địa phương quan tâm, đẩy mạnh đã góp phần gia tăng giá trị sản xuất CNNT. Hỗ trợ khuyến khích các cơ sở CNNT thúc đẩy sản xuất, đổi mới, cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị sản phẩm. Khai thác tốt lợi thế cạnh tranh tại địa phương. Tạo cho các cơ sở CNNT và địa phương có sự nhìn nhận tích cực về hiệu quả hỗ trợ của Nhà nước…

Việc triển khai thực hiện các hoạt động khuyến công thời gian qua đã góp phần hỗ trợ kịp thời và thiết thực đối với nhiều doanh nghiệp, cơ sở CNNT, sự đồng hành của chính sách khuyến công là nguồn động viên lớn đối với các doanh nghiệp, cơ sở CNNT để nhanh chóng khôi phục, tái khởi động hoạt động sản xuất kinh doanh hậu Covid-19.

Bài, ảnh: Đài Thanh