Toàn cảnh Diễn đàn

Tham dự Diễn đàn có hơn 300 đại biểu là lãnh đạo các sở, ban, ngành; đại diện các hiệp hội, doanh nghiệp, chuyên gia, nhà đầu tư, ngân hàng và quỹ đầu tư. Đặc biệt, Diễn đàn còn có sự hiện diện của 15 đại sứ đại diện cho 15 quốc gia

Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, Diễn đàn tập trung thảo luận các giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, sử dụng hiệu quả vốn, công nghệ và thị trường nhằm gia tăng năng suất lao động, giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội (HANOISME), Trưởng Ban Tổ chức CEF III, cho biết chủ đề năm nay là sự tiếp nối những vấn đề đã được đặt ra tại hai kỳ diễn đàn trước.

Theo đó, CEF I tập trung vào trí tuệ nhân tạo (AI), thương mại điện tử và các công cụ số; CEF II thảo luận về vốn, đầu tư, mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A), phát triển nhà cung ứng và tham gia chuỗi giá trị. CEF III chuyển trọng tâm sang yếu tố con người, đặt ra câu hỏi: Ai sẽ làm chủ công nghệ, vận hành nguồn vốn, phát triển thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm?

Theo GS.TS. Mạc Quốc Anh, nhân lực chất lượng cao không chỉ được đo bằng bằng cấp hay chức danh mà phải được phản ánh bằng năng lực thực thi và mức độ đóng góp thực chất cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các năng lực cốt lõi bao gồm quản trị, lãnh đạo, tài chính, đầu tư; ứng dụng AI, dữ liệu và tự động hóa; bán hàng, marketing, thương mại điện tử, xuất khẩu, logistics; cùng đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật viên và lao động lành nghề.

Ông nhấn mạnh hiệu quả sử dụng nhân lực cần được đánh giá thông qua năng suất, giá trị gia tăng, chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định rõ những năng lực còn thiếu, phương án bổ sung và cách thức tổ chức nhân sự phù hợp, thay vì chỉ chú trọng tuyển dụng hoặc đào tạo đơn thuần.

Cần khai thác tiềm năng và lợi thế của Thủ đô

Tại Diễn đàn, nội dung mở đầu là báo cáo chuyên đề kéo dài 30 phút với chủ đề "Hà Nội 2026 - Thực trạng doanh nghiệp, điểm nghẽn và yêu cầu tạo động lực tăng trưởng mới".

Báo cáo tập trung làm rõ những lợi thế và hạn chế của cộng đồng doanh nghiệp Hà Nội, khoảng cách giữa thực trạng và mục tiêu tăng trưởng, cũng như các rào cản đang ảnh hưởng đến khả năng mở rộng quy mô, đổi mới công nghệ, tiếp cận thị trường, hấp thụ vốn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Trên cơ sở đó, năm báo cáo chuyên đề được xây dựng theo một logic xuyên suốt. Chuyên đề thứ nhất tập trung vào việc tuyển dụng đúng người, đào tạo đúng năng lực và chuyển hóa năng lực thành năng suất, giá trị gia tăng. Chuyên đề thứ hai phân tích nguồn nhân lực công nghệ cao, AI, dữ liệu và tự động hóa, kế thừa trực tiếp nội dung công nghệ từ CEF I. Chuyên đề thứ ba tập trung vào nhân lực quản trị, tài chính và M&A, tiếp nối các nội dung về vốn và đầu tư của CEF II.

Trong khi đó, chuyên đề thứ tư đặt trọng tâm vào nhân lực phục vụ phát triển thị trường, thương mại điện tử, xuất khẩu và logistics. Chuyên đề thứ năm hướng tới nguồn nhân lực kỹ thuật, sản xuất, bán lẻ và chuỗi giá trị, đặc biệt nhấn mạnh cơ chế liên kết giữa doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo theo nhu cầu thực tiễn.

Phát biểu tại Diễn đàn, PGS.TS. Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, cho rằng Hà Nội đang sở hữu một tổ hợp lợi thế hiếm có gồm vị thế trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, mạng lưới đối ngoại rộng khắp, thị trường lớn và nguồn nhân lực trình độ cao.

Theo ông, yêu cầu phát triển doanh nghiệp của Thủ đô không chỉ dừng lại ở tăng trưởng về quy mô mà phải hướng tới vai trò dẫn dắt, hình thành năng lực công nghệ, sáng tạo và khả năng cạnh tranh quốc tế, từ đó tạo cơ hội phát triển cho doanh nghiệp trong vùng cũng như trên cả nước.

Dẫn số liệu thống kê, PGS.TS. Trần Đình Thiên cho biết năm 2024, tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đã qua đào tạo của Hà Nội đạt 53,9%, cao gần gấp đôi mức bình quân 28,4% của cả nước. Tuy nhiên, 96,2% doanh nghiệp tại Hà Nội có dưới 50 lao động, tương đương mức 95,7% của cả nước.

Trong giai đoạn 2015 - 2024, số lượng doanh nghiệp tăng 56,7% nhưng số lao động chỉ tăng 19,9%, cho thấy năng lực hội tụ nguồn lực lớn của Hà Nội chưa được chuyển hóa tương xứng thành năng lực tổ chức sản xuất và tăng trưởng doanh nghiệp.

Theo PGS.TS. Trần Đình Thiên, để chuyển hóa lợi thế thành năng lực cạnh tranh toàn cầu cần đồng thời giải quyết ba nhóm vấn đề gồm tầm nhìn phát triển, thể chế thực thi và khả năng hấp thụ cơ hội của doanh nghiệp.

Ông nhấn mạnh các chi phí về vốn, đất đai, nhân lực, công nghệ và thủ tục hành chính cần được xử lý song song với các yếu tố đầu ra như đơn hàng, tiêu chuẩn, thương hiệu, quyền sở hữu trí tuệ và hệ thống phân phối. Đồng thời, một đô thị vận hành hiệu quả cũng là yếu tố quan trọng để thu hút và giữ chân nhân tài.

PGS.TS. Trần Đình Thiên cho rằng Luật Thủ đô năm 2026, Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm và Chương trình hành động giai đoạn 2026 - 2030 đang mở ra bước chuyển mới về không gian phát triển và công cụ chính sách theo hướng "đi trước - tiến vượt - hình mẫu".

Theo đó, hai hướng phát triển ưu tiên gồm Kinh tế số - Đổi mới sáng tạo và Công nghiệp văn hóa. Năm hướng đột phá bao gồm: phát huy hiệu quả các khu công nghệ cao, trước hết là Hòa Lạc; thu hút và sử dụng nhân tài theo nhiệm vụ; biến các bài toán lớn của thành phố thành thị trường cạnh tranh; phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp gắn với thương mại hóa; và xây dựng các chuỗi sản phẩm, chuỗi cung ứng mang thương hiệu Hà Nội.

Sau CEF III sẽ hoàn thiện Khung hành động tạo động lực cho sự phát triển

Ban Tổ chức cho biết điểm thống nhất quan trọng của CEF III là nguồn nhân lực chất lượng cao không thể chỉ được hiểu là số lượng lao động có trình độ học vấn cao hoặc đội ngũ quản lý cấp cao.

Thay vào đó, chất lượng nguồn nhân lực phải được đo bằng khả năng tạo ra năng suất, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh, hấp thụ công nghệ và vốn, mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm cũng như tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Theo GS.TS. Mạc Quốc Anh, năm nhóm chuyên đề của Diễn đàn đã cho thấy doanh nghiệp cần xây dựng một hệ năng lực đồng bộ. Đó là năng lực tuyển dụng và phát triển đội ngũ gắn với yêu cầu công việc; năng lực ứng dụng công nghệ cao, AI, dữ liệu và tự động hóa; năng lực lãnh đạo, quản trị, tài chính, đầu tư và M&A; năng lực phát triển thị trường, thương mại điện tử, xuất khẩu và logistics; cùng năng lực kỹ thuật, sản xuất, bán lẻ và vận hành chuỗi giá trị.

Ông nhấn mạnh các nhóm năng lực này có mối quan hệ hữu cơ với nhau. Doanh nghiệp chỉ có thể tăng trưởng bền vững khi đội ngũ nhân sự đủ khả năng phối hợp hiệu quả các nguồn lực để tạo ra kết quả kinh doanh thực tế.

BTC tặng hoa cho các đơn vị đồng chủ trì

Theo Ban Tổ chức, sau CEF III, Ban Tổ chức và Hội đồng Chuyên gia cấp cao sẽ tiếp tục tổng hợp các ý kiến, dữ liệu khảo sát và kiến nghị được đưa ra tại Diễn đàn để hoàn thiện Khung hành động thúc đẩy tăng trưởng.

Trọng tâm của Khung hành động sẽ là xác định từ 5 đến 7 vấn đề ưu tiên, lựa chọn các chương trình thí điểm hoặc đơn đặt hàng phù hợp, đồng thời phân định rõ trách nhiệm của từng nhóm chủ thể gồm Nhà nước, hiệp hội, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo.

Trong khuôn khổ CEF III, Ban Tổ chức cũng chính thức ra mắt Hội đồng Chuyên gia cấp cao CEF gồm 9 thành viên là các chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế, khoa học công nghệ, quản trị, giáo dục, truyền thông và đại diện cộng đồng doanh nghiệp. Hội đồng do PGS.TS. Trần Đình Thiên làm Chủ tịch, đồng hành cùng mạng lưới 18 đơn vị đồng chủ trì trong việc xây dựng các khuyến nghị và chương trình hành động cho giai đoạn tiếp theo.