Nằm cách trung tâm Buôn Ma Thuột khoảng 15 km, CưMGar được ví như vựa café của ĐăkLăk với nhiều mô hình liên kết có bao tiêu trọn gói từ Café Trung Nguyên, Café Đrao, ĐăkMar… dưới những cọc café là sầu riêng, tiêu, bợ, thậm chí đến cả khoai lang… Người dân CưMGar cần cù, chịu khó; các tổ chức HTX/THT năng động cùng với bộ máy lãnh đạo các chính quyền hiểu biết thị trường… tất cả tạo nên cho Nông thôn mới CưMGar đặc sắc riêng…

Đồng bào dân tộc Thái xã Ea Kuếh tổ chức lễ hội lúa mới năm 2018.

Ông Nguyễn Văn Minh - Phó chủ tịch UBND huyện chia sẻ: Mỗi cán bộ, đặc biệt là thành viên Ban Thường vụ huyện Ủy phải đảm nhận phụ trách cơ sở về mọi mặt theo nghị quyết của huyện Ủy. Theo Quyết định số 193-QĐ/HU của huyện Ủy năm 2015, mỗi tháng ít nhất 4 ngày là thời gian các ủy viên phải đi cơ sở trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra và đôn đốc việc thực hiện chỉ thị, nghị quyết; các ủy viên này phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước huyện Ủy về hoạt động tại cơ sở được phân công. Vì thế, tại CưMGar, mọi thông tin, kết quả được cập nhật theo từng tuần, từng tháng, đảm bảo kịp thời trong chỉ đạo và điều chỉnh… Bản thân ông Minh cũng như chủ tịch, bí thư huyện cũng không mấy khi ở văn phòng.
Cái bắt tay nồng ấm và thân thiện của bà con Ê Đê tại EamdRoh (xã cách trung tâm huyện hơn 30km-PV) giữa những tia nắng chiều với vị lãnh đạo, với thành viên đoàn hôm ấy, chén nước thân tình giữa nhà sàn… thể hiện rõ sự gần gũi, hiểu dân… không chỉ của ông Minh. Mà theo như ông Trần Viết Lai - chủ tịch xã thì: Dù xã còn nhiều khó khăn, nhưng được sự quan tâm, chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo huyện, cán bộ trực tiếp sinh sống với bà con nên đa phần mong muốn của người dân trong xã đều được tiếp nhận và nghiên cứu hỗ trợ đầy đủ, kịp thời… Được biết, xã Eamd Roh là điểm quy hoạch bảo tồn văn hóa dân tộc Ê Đê, văn hóa cồng chiêng phục vụ phát triển du lịch với 58 nhà sàn theo nét riêng của bà con Ê Đê cùng đặc sản gà đen, gà H’Mông và đa dạng vùng củ quả… cho khách du lịch lựa chọn.

Không tỏ ra e ngại mà tự tin và gần gũi, ông Nguyễn Văn Phúc - Giám đốc HTX Công bằng thương mại EA Kiết hồ hởi: “Sếp” Minh hay các lãnh đạo huyện gần bà con lắm. HTX Ea Kiết nằm sâu giữa núi rừng Tây Nguyên, vững mạnh với mô hình bao tiêu café cho hàng trăm hộ dân cùng đảm nhận quản lý khai thác 20ha rừng tự nhiên. Theo ông Phúc, do điều kiện thị trường, ngoài cung cấp thô cho nhà máy ngoài thành phố, bản thân HTX đã đầu tư nhà máy chế biến trên diện tích 1,4ha cho ra khoảng hơn 100 tấn các loại sản phẩm café ướt và cà fe rang xay được bán tại nhiều nơi trên toàn quốc.

Huyện CưMGar nổi tiếng với nhiều thương hiệu café.

Nhâm nhi ly café “vườn nhà”, Phó chủ tịch Nguyễn Văn Minh bày tỏ: “Huyện rất hỗ trợ và chung tay cùng Ea Kiết thúc đẩy sản phẩm để tăng diện tích bao tiêu cho bà con, đồng thời giúp HTX mở rộng thêm sản xuất. Đây là HTX tiêu biểu của toàn tỉnh - dù vị trí đặt rất xa…”.

Tính đến thời điểm năm 2018, 15/15 xã của Cư Mgar đã triển khai Nông thôn mới với 164/164 thôn buôn có Ban phát triển thôn buôn hoạt động hiệu quả, tích cực. 6/15 xã đạt chuẩn năm 2017, trong đó có 5 xã tiến hành nâng chuẩn từ 2018. Đường nội thôn, liên thôn được giao trực tiếp cho người dân làm với tổng chi phí thấp hơn đến 30% so với dự toán giúp hoàn thiện hơn 100km đường giao thông nông thôn. Tại Cư Mgar nổi bật với mỗi xã một đặc thù, một mô hình liên kết bao tiêu như: Du lịch cồng chiêng và văn hóa Ê Đê ở Eamdroh, 400 ha khoai ở Cư Dlie Mnông, 1500 ha Café tại Ea Kiết, cao su ở Ea Dring, các mô hình xen canh café - tiêu - bơ… cùng 18/18 HTX hoạt động hiệu quả, có lãi. Đặc biệt, theo báo cáo, chỉ tính năm 2017, người dân đã đóng góp cho Nông thôn mới gần 30 tỷ đồng (trong đó, doanh nghiệp là 9,5 tỷ đồng), 24900m2 đất và gần 7000 ngày công/ tổng số nguồn lực khoảng gần 70 tỷ đồng.

Bài và ảnh: Nguyễn Nam - Ngọc Lưu Ly - Thái Hòa