Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời (ngày 3/2/1930), là một bước ngoặt vô cùng to lớn trong lịch sử cách mạng nước ta. Đảng đã tập hợp các tầng lớp nhân dân đoàn kết, đấu tranh đánh đổ đế quốc phong kiến, giành lại độc lập dân tộc và ruộng đất cho dân cày.

Sự ra đời Chi bộ Đảng đầu tiên huyện Mỹ Đức

Cũng từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, trên phạm vi cả nước, phong trào đấu tranh của các tầng lớp nhân dân, nhất là giai cấp công - nông đã bùng lên mạnh mẽ, trở thành cao trào cách mạng trong 2 năm (1930 -1931), mà đỉnh cao là Xô Viết - Nghệ Tĩnh, cao trào đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ (1936 - 1939) và cao trào giải phóng dân tộc dẫn tới cách mạng Tháng Tám 1945 (1939 - 1945).

Ở xã Đốc Tín trong 2 năm (1937 - 1938) nghề dệt tơ lụa phát triển khá mạnh, nhiều người đi dệt thuê ở vùng nam Hoài Đức về nhà làm việc. Số thợ dệt này phần lớn từng tham gia hoạt động ở vùng nam Hoài Đức, có điều kiện rèn luyện trong phong trào đấu tranh mạnh mẽ, sôi nổi ở vùng Hoài Đức nên ngày càng trưởng thành về mọi mặt. Các anh Đặng Đình Đền, Đặng Đình Khánh và Đặng Đình Tụ đã trở thành cốt cán tin cậy của Đảng. Do đó tác động của các anh đối với phong trào ở quê hương ngày càng tích cực, mạnh mẽ hơn. Tại Đốc Tín, số hội viên Ái hữu thợ dệt tang lên. Vì thế phong trào đấu tranh dân chủ ở Đốc Tín có phần sôi nổi và mạnh hơn. Đây là thuận lợi cho sự phát triển và mở rộng phong trào đấu tranh cách mạng trên địa bàn huyện Mỹ Đức.

Trụ sở UBND xã Đốc Tín, huyện Mỹ Đức, Hà Nội.

Cuối năm 1938, Ban Tỉnh ủy lâm thời của Đảng bộ Hà Đông được thành lập. Sự kiện này có vai trò quyết định đối với việc phát triển phong trào cách mạng ở Mỹ Đức do phần lớn thợ thủ công ở Đốc Tín từng tham gia hoạt động ở vùng này. Ngay khi được thành lập, đồng chí Nguyễn Hữu Hiệt, Phó Bí thư Tỉnh ủy lâm thời đã về Đốc Tín nắm tình hình phong trào ở trong vùng. Ban Tỉnh ủy lâm thời xác định một trong những nhiệm vụ cấp bách là đẩy mạnh hơn nữa công tác phát triển Đảng, xây dựng hệ thống tổ chức Đảng từ tỉnh xuống cơ sở.

Để che mắt địch, tạo điều kiện cho việc liên lạc với khu vực miền Bắc tỉnh, Ban Tỉnh ủy đã bàn bạc với đồng chí Bí thư Chi bộ Tảo Khê dựng một số khung dệt, đồng thời bố trí số quần chúng tích cực của Đốc Tín như các đồng chí Đặng Đình Tụ, Đặng Đình Khánh, Đặng Đình Đền đang dệt thuê ở vùng Hoài Đức về dệt và hoạt động ở Đốc Tín. Đây là một bước chuẩn bị cho việc xây dựng cơ sở Đảng ở Mỹ Đức, vì số quần chúng tích cực này đã được rèn luyện, thử thách qua phong trào đấu tranh ở vùng nam Mỹ Đức.


Đầu năm 1939, được sự chỉ đạo của Ban Tỉnh ủy, đồng chí Nguyễn Hữu Hiệt, Phó Bí thư Tỉnh ủy Hà Đông đã về Đốc Tín tổ chức kết nạp 03 quần chúng tích cực vào Đảng: Đặng Đình Tụ, Đặng Đình Khánh, Đặng Đình Đền. Chi bộ Đảng ở Đốc Tín được thành lập, đồng chí Đặng Đình Tụ được cử làm Bí thư. Địa điểm tổ chức kết nạp và thành lập Chi bộ là ngôi nhà của đồng chí Đặng Đình Tụ tại xóm Bến Đò.

Chi bộ Đảng Cộng sản Đốc Tín ra đời là sản phẩm của chủ nghĩa yêu nước của phong trào đấu tranh Dân chủ do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, trực tiếp là Tỉnh ủy Hà Đông. Đây là Chi bộ Đảng đầu tiên ở huyện Mỹ Đức được thành lập, đánh dấu một bước phát triển mạnh mẽ của phong trào cách mạng huyện Mỹ Đức, từ đây phong trào cách mạng của nhân dân huyện Mỹ Đức đã có sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng, mở ra thời kỳ phát triển mạnh mẽ phong trào cách mạng và sự lớn mạnh của Đảng bộ huyện Mỹ Đức.

Trong buổi đầu mới ra đời, tuy số lượng đảng viên rất ít, nhưng Chi bộ Đốc Tín đã thực sự là hạt nhân lãnh đạo phong trào cách mạng của nhân dân địa phương và có tầm ảnh hưởng lớn đến các xã và khu vực lân cận.

Sau khi ra đời, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy Hà Đông, Chi bộ Đảng Đốc Tín có nhiệm vụ mở rộng phong trào cách mạng để làm công tác phát triển Đảng trên địa bàn huyện Mỹ Đức. Việc thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên ở Đốc Tín không chỉ có ý nghĩa sâu sắc và niềm tự hào đối với Đảng bộ và nhân dân xã Đốc Tín mà còn có ý nghĩa to lớn cho sự hình thành và phát triển các tổ chức cơ sở Đảng và phong trào, sự nghiệp cách mạng của huyện Mỹ Đức.

Những kết quả đạt được của xã Đốc Tín

Thời kỳ tiền khởi nghĩa, Đốc Tín luôn đi đầu trong phong trào đấu tranh dân chủ, chống áp bức bóc lột, chống siu cao thuế nặng. Xã Đốc Tín vinh dự được đưa đón, bảo vệ và nuôi giấu nhiều đồng chí lãnh đạo của Đảng về gây dựng cơ sở cách mạng ở địa phương, tiêu biểu là các đồng chí: Đỗ Mười, Bạch Thành Phong, Trần Thị Minh Châu... đều nguyên là Bí thư Tỉnh ủy Hà Đông.

Trong những ngày Cách mạng Tháng Tám, xã Đốc Tín thực hiện đúng chỉ lệnh Việt Minh, tổ chức khởi nghĩa giành chính quyền và thành lập chính quyền nhân dân lâm thời nhanh chóng.

Trong kháng chiến chống Pháp: xã Đốc Tín đã rào làng kháng chiến, bẻ gẫy nhiều trận càn, tiêu diệt hàng chục tên địch. Đặc biệt là tổ du kích xã đã dùng súng trường bắn rơi 01 máy bay Bê Vanh Xít của giặc Pháp. Bảo vệ an toàn các đơn vị về đứng chân trên địa bàn, như: Liên khu ủy Liên khu 3, Tổng cục hậu cần, Bệnh viện dã chiến... Phục vụ và bảo vệ an toàn tuyệt đối cho Đại hội Đảng bộ Lưỡng Hà (thuộc Hà Nội và Hà Đông trong giai đoạn sát nhập).

Trong kháng chiến chống Mỹ: xã Đốc Tín là xã cải cách ruộng đất sớm nhất trong vùng, luôn có phong trào “gió đại phong, cờ ba nhất”, đóng góp sức người, sức của cho tiền tuyến theo phương châm “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”.... Thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội, góp phần cùng cả nước làm nên đại thắng mùa xuân năm 1975, đưa non sông đất nước liền một dải, Bắc Nam một nhà.

Có được chiến công và thành tích vẻ vang trên, Đốc Tín đã phải hy sinh nhiều của, nhiều người, tiêu biểu là ngôi Đình làng với niên đại vài trăm năm tuổi cùng trường học, đền, chùa, nhà hộ sinh đã bị giặc Pháp san phẳng, mấy trăm nóc nhà bị thiêu hủy, hàng trăm người dân bị chết và mất tích.

Tổng kết kháng chiến, xã Đốc Tín có 80 liệt sĩ, 34 thương bệnh binh, 7 “Bà Mẹ được nhà nước phong tặng và truy tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam anh hùng”; 05 gia đình được cấp bằng có công với nước; Lực lượng vũ trang và nhân dân xã được tặng thưởng 01 Huân chương quân công hạng Ba (chống Pháp); 01 Huân chương kháng chiến (chống Mỹ) hạng Nhì. Đặc biệt là nhân dịp kỷ niệm 55 năm ngày Quốc khánh, Lực lượng vũ trang và nhân dân xã Đốc Tín đã được tặng thưởng danh hiệu cao quý: Đơn vị “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”

Ông Nguyến Tiến Khánh, Bí thư Đảng ủy xã Đốc Tín.

Ông Nguyến Tiến Khánh, Bí thư Đảng ủy xã Đốc Tín chia sẻ: “Trải qua chặng đường 80 năm thành lập và phát triển, Chi bộ Đảng Đốc Tín ban đầu thành lập có 03 đảng viên (năm 1939), đến ngày 31/12/2018, Đảng bộ xã Đốc Tín có 237 đảng viên, sinh hoạt ở 7 Chi bộ Đảng; Đảng bộ xã Đốc Tín đã trải qua 24 kỳ đại hội. Sau hơn 30 năm thực hiện đường lối đổi mới đất nước; Đảng bộ và nhân dân xã Đốc Tín đã phát huy truyền thống cách mạng vẻ vang, đoàn kết, nhất trí, không ngừng đổi mới; lãnh đạo nhân dân vượt qua khó khăn và giành được những thành tựu quan trọng”.

Ông Trần Đình Mỳ, Chủ tịch UBND xã Đốc Tín.

Ông Trần Đình Mỳ, Chủ tịch UBND xã Đốc Tín xúc động, nói: “Xã Đốc Tín vinh dự và tự hào, bởi là nơi có Chi bộ Đảng đầu tiên ra đời trên địa bàn huyện Mỹ Đức. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Đốc Tín từ một xã nghèo, nhưng đã từng bước phát triển và đạt những thành tựu quan trọng trên tất cả các lĩnh vực. Kinh tế có mức tăng trưởng trên 10%/năm; Cơ cấu kinh tế chuyển dịch phù hợp với tình hình thực tế đặt ra; tỷ trọng nông nghiệp (năm 2018) đạt 21,5%; Tiểu thủ công nghiệp xây dựng 26,54%; Thương mại, dịch vụ 51,96%; thu nhập bình quân đầu người đạt 39 triệu đồng/người/năm. Chương trình xây dựng Nông thôn mới giai đoạn 2011 - 2015 được hoàn thành và tiếp tục nâng cao chất lượng thực hiện giai đoạn 2016 - 2020. Sự nghiệp giáo dục và đào tạo được quan tâm chú trọng, đã có 2/3 trường đạt chuẩn quốc gia. Công tác y tế, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân được thực hiện tốt. Xã đã đạt chuẩn quốc gia về y tế giai đoạn 2011 - 2020. Đường làng ngõ xóm khang trang, sạch đẹp; đời sống bà con nhân dân ngày càng được nâng lên; tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội luôn được giữ vững và ổn định”.

Bài và ảnh: Văn Bình