Phát huy vai trò, kinh nghiệm và trí tuệ người cao tuổi

Chiến lược xác định người cao tuổi không chỉ là đối tượng được chăm sóc, mà còn là lực lượng xã hội quan trọng “kho tàng tri thức sống” của cộng đồng. Gia Lai đặt mục tiêu phát huy tối đa vai trò, kinh nghiệm và uy tín của người cao tuổi trong xây dựng đời sống văn hóa, phát triển kinh tế - xã hội, bảo tồn bản sắc dân tộc và giáo dục thế hệ trẻ.

Theo đó, tỉnh Gia Lai khuyến khích người cao tuổi tiếp tục lao động phù hợp sức khỏe; tham gia tư vấn, truyền nghề, khởi nghiệp xanh và chuyển đổi số trong nông nghiệp; góp phần gắn kết cộng đồng, xóa bỏ hủ tục lạc hậu ở vùng sâu, vùng xa. Các câu lạc bộ “liên thế hệ tự giúp nhau” sẽ được nhân rộng ở khắp các địa phương, không chỉ tạo nơi sinh hoạt mà còn là môi trường giúp người cao tuổi phát huy khả năng và hỗ trợ nhau trong cuộc sống.

Tổ chức giải thể thao, hội thi, câu lạc bộ văn nghệ cho người cao tuổi.

Gia Lai đặt ra những chỉ tiêu cụ thể và tiến bộ, hướng tới chăm sóc toàn diện cả về thể chất - tinh thần - xã hội cho người cao tuổi. Giai đoạn 2025-2030, phấn đấu 100% người cao tuổi có thẻ bảo hiểm y tế, 90% được chăm sóc sức khỏe định kỳ và lập hồ sơ theo dõi sức khỏe. Tất cả người cao tuổi nghèo, không nơi nương tựa đều được hưởng chính sách trợ giúp xã hội; 100% không phải sống trong nhà tạm, dột nát.

Đến năm 2035, 100% xã, phường có quỹ chăm sóc và phát huy vai trò người cao tuổi; 100% bệnh viện tuyến tỉnh có khoa lão khoa; 70% người cao tuổi có nhu cầu và khả năng lao động có việc làm. Mục tiêu đến năm 2045, Gia Lai hoàn thiện hệ thống chăm sóc người cao tuổi “hiện đại - đồng bộ - bền vững”, bảo đảm an sinh xã hội trong bối cảnh dân số già hóa nhanh.

Đặc biệt, kế hoạch tỉnh nhấn mạnh việc huy động khu vực tư nhân đầu tư phát triển viện dưỡng lão, trung tâm chăm sóc, các cơ sở phục hồi chức năng; đồng thời phát triển mô hình “nhà xã hội an toàn tại cộng đồng” cho người cao tuổi cô đơn, không nơi nương tựa.

Hướng tới xã hội thân thiện với người cao tuổi

Một điểm mới quan trọng của Chiến lược lần này là chuyển từ tư duy “chăm sóc” sang “thích ứng tích cực với già hóa dân số”. Người cao tuổi không chỉ là đối tượng hưởng thụ mà còn là chủ thể tham gia phát triển. Gia Lai sẽ thí điểm mô hình việc làm và sinh kế phù hợp cho người cao tuổi; hỗ trợ vay vốn ưu đãi; xây dựng mạng lưới đào tạo kỹ năng, truyền nghề. Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: phát triển nền tảng số, công cụ học tập, giao tiếp và chăm sóc sức khỏe từ xa cho người cao tuổi; hướng dẫn kỹ năng số để người cao tuổi tham gia không gian mạng an toàn, thuận tiện.

Bên cạnh đó, các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch được mở rộng với nhiều hình thức: tổ chức giải thể thao, hội thi, câu lạc bộ văn nghệ, xây dựng môi trường đọc thân thiện trong hệ thống thư viện công cộng. Người cao tuổi sẽ được hỗ trợ giảm giá vé tham quan, có hướng dẫn viên chuyên trách trong các tour du lịch phù hợp thể trạng.

Trong hệ thống y tế, Gia Lai chú trọng phát triển khoa lão khoa tại các bệnh viện tuyến tỉnh, xây dựng đội ngũ nhân viên chăm sóc tại nhà và cộng đồng, tập huấn kỹ năng tự chăm sóc và phục hồi chức năng cho người cao tuổi. Các dịch vụ phát hiện sớm bệnh tật, can thiệp sớm và phục hồi chức năng được mở rộng đến tuyến xã, đặc biệt ưu tiên người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên.

Đồng thời, tỉnh sẽ hoàn thiện mạng lưới cơ sở bảo trợ xã hội bao gồm: trung tâm phục hồi chức năng, viện dưỡng lão và cơ sở chăm sóc tạm thời. Giai đoạn 2031-2035 sẽ tập trung nhân rộng mô hình chăm sóc bán trú và chăm sóc dài hạn tại cộng đồng, bảo đảm mỗi địa phương có ít nhất một điểm hỗ trợ người cao tuổi.

Gia Lai hướng tới hình thành một xã hội thân thiện với người cao tuổi.

Chiến lược cũng đề cao khía cạnh pháp lý, giáo dục và phòng ngừa rủi ro. Các hoạt động trợ giúp pháp lý, truyền thông về quyền của người cao tuổi được mở rộng tới tận thôn, làng. Công tác đào tạo đội ngũ cán bộ, cộng tác viên chăm sóc người cao tuổi được tăng cường, gắn với mô hình “xã hội hóa trách nhiệm”, mỗi cá nhân, mỗi gia đình, mỗi tổ chức cùng chung tay chăm lo cho lớp người đã cống hiến cả đời cho quê hương. Gia Lai cũng hướng đến hợp tác quốc tế trong lĩnh vực người cao tuổi, học hỏi kinh nghiệm các quốc gia có tỷ lệ dân số già cao, ứng dụng mô hình chăm sóc cộng đồng kết hợp y tế - xã hội.

Đến năm 2045, Gia Lai hướng tới hình thành một xã hội thân thiện với người cao tuổi, nơi mọi người đều được bảo đảm an sinh, sống khỏe, sống có ích và được tôn trọng. Mục tiêu không chỉ là nâng cao tuổi thọ, mà là nâng cao chất lượng sống cả vật chất lẫn tinh thần, góp phần xây dựng con người Việt Nam toàn diện, nhân ái và gắn kết cộng đồng.

Chiến lược quốc gia về người cao tuổi tại Gia Lai vì thế không chỉ là một kế hoạch hành động, mà là cam kết chính trị - xã hội sâu sắc của tỉnh đối với thế hệ đã đóng góp cho quê hương. Nó khẳng định tầm nhìn của một xã hội văn minh, nơi tuổi già không đồng nghĩa với nghỉ ngơi thụ động, mà là giai đoạn tiếp tục tỏa sáng bằng kinh nghiệm, tri thức và nhân cách sống đẹp.