Theo Liên minh HTX các tỉnh, thành phố, trong 6 tháng đầu năm, dịch bệnh COVID-19 về cơ bản được kiểm soát, hoạt động sản xuất kinh doanh của khu vực kinh tế tập thể, HTX dần khôi phục trong tất cả các ngành, lĩnh vực. Số lượng HTX, tổ hợp tác thành lập mới, hoạt động hiệu quả ngày càng tăng, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho thành viên và người lao động, khu vực kinh tế tập thể, HTX các tỉnh, thành phố đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận.

Theo thống kê, tính đến hết tháng 6, 16 tỉnh, thành phố (bao gồm cả Hà Nội) có tổng số 14.988 tổ hợp tác, 10.382 HTX, 39 liên hiệp HTX. Trong 6 tháng qua, liên minh HTX các tỉnh, thành phố đã tư vấn thành lập mới 343 HTX; đồng thời giải thể 46 HTX.

Nhiều sản phẩm nông sản an toàn của các HTX Hà Nội và các tỉnh, thành được tổ chức liên kết, tiêu thụ. Ảnh: VGP/Thiện Tâm.

Theo Phó Chủ tịch Liên minh HTX TP. Hà Nội Nguyễn Trung Thành, các tổ hợp tác, HTX, liên hiệp HTX có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế hộ phát triển, tạo mối liên kết, hợp tác giữa những cơ sở sản xuất nhỏ với nhau. Đồng thời hỗ trợ nhau về vốn, kỹ thuật, thị trường, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho các thành viên. Nhiều tổ hợp tác, HTX sau khi được thành lập đi vào hoạt động đã có hiệu quả, công tác quản lý điều hành được chặt chẽ, tạo niềm tin và ngày càng mở rộng kết nạp thành viên. Từ đó thúc đẩy sản xuất trên địa bàn, tận dụng được nguồn lực (đất đai, nguyên liệu, vốn, lao động...) tại địa phương, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao đời sống cho các hộ thành viên.

Có thể thấy, các HTX đã khẳng định vai trò quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội; thực hiện tốt các hoạt động dịch vụ, tạo điều kiện cho các thành viên chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó đã phối hợp tích cực với địa phương triển khai công tác phân vùng sản xuất, đầu tư sản xuất theo hướng thâm canh, chuyên canh cao. Các HTX phát triển đúng hướng góp phần tạo nền tảng thúc đẩy xây dựng nông thôn mới. Đặc biệt những năm gần đây, gắn với chương trình tái cơ cấu nông nghiệp, các HTX đã có nhiều cố gắng trong việc điều hành sản xuất, kinh doanh, chuyển giao, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, nâng cao hiệu quả sản xuất, tìm kiếm thị trường đầu ra, tiêu thụ sản phẩm cho thành viên và nông dân; sản phẩm của HTX ngày càng khẳng định vị thế ở thị trường trong nước và quốc tế. Các thành viên HTX được thụ hưởng các chính sách hỗ trợ, ưu đãi theo quy định của nhà nước, góp phần giảm chi phí đầu vào; nhiều HTX đứng ra làm dịch vụ đầu mối, ổn định đầu ra cho sản phẩm.

Ngoài ra, công tác tư vấn hướng dẫn HTX xây dựng mô hình cũng được Liên minh HTX các tỉnh, thành phố tổ chức hoạt động hiệu quả.

Tiêu biểu như liên minh HTX tỉnh Nghệ An tư vấn, hỗ trợ đầu tư xây dựng 6 mô hình hoạt động liên kết sản xuất kinh doanh theo chuỗi, 2 mô hình đầu tư xây dựng cửa hàng giới thiệu và trao đổi hàng hóa nông sản, 2 mô hình xây dựng kết cấu hạ tầng. Hay liên minh HTX tỉnh Bắc Kạn phối hợp với trường Bồi dưỡng cán bộ - Liên minh HTX Việt Nam khảo sát 2 HTX xây dựng mô hình hỗ trợ HTX phát triển sản xuất kinh doanh, đa dạng hóa sinh kế và nhân rộng mô hình giảm nghèo bền vững.

Hoặc điển hình như Liên minh HTX thành phố Hà Nội phối hợp với sở, ngành, quận, huyện tư vấn hướng dẫn hoàn thiện, nhân rộng 25 mô hình HTX kiểu mới hiệu quả theo Quyết định 167 của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời tư vấn, hướng dẫn cho 50 HTX tại xã xây dựng nông thôn mới xây dựng đảm bảo các tiêu chí để đạt nông thông mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu; triển khai hoạt động kiểm toán 6 HTX.

Các HTX hoạt động có hiệu quả đã góp phần tăng thu nhập, nâng cao đời sống thành viên, đóng góp vào ngân sách địa phương. Bên cạnh đó đã giải quyết việc làm, có tích lũy để đầu tư cơ sở hạ tầng ở nông thôn, làm thay đổi cơ bản diện mạo nông thôn theo hướng tích cực. Tuy còn ở mức độ khác nhau, các HTX đã chủ động vươn lên, thực sự trở thành chỗ dựa tin cậy cho thành viên và người dân, khẳng định vai trò, vị thế và sự phát triển của các HTX.

Tuy nhiên, hiện nay phần lớn các tổ chức kinh tế tập thể có quy mô sản xuất kinh doanh nhỏ; tỷ trọng trong kinh tế còn thấp, sức cạnh tranh sản phẩm hàng hóa, dịch vụ chưa cao, năng lực quản lý, quản trị của HTX còn hạn chế... Còn có nơi thành viên HTX còn thiếu gắn bó với HTX, các HTX chưa có sự liên kết hệ thống chặt chẽ cả về mặt kinh tế, xã hội và tổ chức; các hoạt động liên doanh, liên kết trong sản xuất, kinh doanh giữa các HTX với nhau còn ít, nội dung chưa phong phú.

Chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho kinh tế tập thể, HTX nhiều nhưng dàn trải, phân tán, thiếu nguồn lực thực hiện. Các HTX chưa đáp ứng đủ tiêu chí để được hưởng cơ chế chính sách, còn thiếu năng động, chưa tự đổi mới, một số HTX còn trông chờ ỷ lại hoặc khi tiếp cận thì chưa phát huy tốt các nguồn hỗ trợ của nhà nước, địa phương, dẫn đến hoạt động chưa đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Vì vậy, trong thời gian tới, Liên minh HTX các tỉnh, thành phố sẽ tiếp tục xây dựng kế hoạch công tác tuyên truyền bám sát các chủ chương của Đảng, chính sách của nhà nước về phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã, tuyên truyền về hoạt động của Liên minh HTX Thành phố, mô hình HTX hoạt động hiệu quả, tuyên truyền về các gương điển hình tiên tiến có cách làm hay đem lại lợi ích cho các thành viên.

Thực hiện tốt chức năng tư vấn, hướng dẫn các HTX thực hiện Luật HTX và các văn bản pháp luật liên quan. Xây dựng các mô hình kinh tế tập thể hiệu quả, điển hình tiên tiến, sản xuất gắn với chuỗi giá trị, sản phẩm chủ lực (OCOP) của địa phương. Tiếp tục tư vấn hướng dẫn thành lập mới HTX, hướng dẫn tổ chức lại HTX theo Luật; hỗ trợ HTX tham gia chương trình xúc tiến thương mại; hỗ trợ vốn vay...

Bảo vệ quyền, lợi ích hợp của đơn vị thành viên thông qua việc thực hiện tốt công tác giải quyết đơn thư kiến nghị, khiếu nại, tố cáo, công tác hòa giải, giải quyết tranh chấp của đơn vị thành viên theo chức năng, thẩm quyền. Tổ chức lấy ý kiến, tập hợp kiến nghị của các HTX, các tổ chức thành viên để kịp thời phản ánh tới UBND tỉnh, thành phố và Liên minh HTX Việt Nam.

Theo Thiện Tâm