Trong giai đoạn 2016 -2020, nhằm thực hiện mục tiêu tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối, tăng quy mô, nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo, Bắc Kạn đã cơ cấu lại các cơ sở GDNN với mục tiêu phát triển theo hướng tập trung, trong đó thực hiện sáp nhập Trường Cao đẳng Cộng đồng Bắc Kạn, Trường Cao đẳng nghề Dân tộc nội trú Bắc Kạn thành Trường Cao đẳng Bắc Kạn và thực hiện giải thể Trường Trung cấp Y tế Bắc Kạn. Đồng thời sáp nhập các Trung tâm GDNN - GDTX cấp huyện. Các cơ sở GDNN công lập của tỉnh đã được hỗ trợ đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác đào tạo bằng nhiều nguồn lực khác nhau, qua đó cơ bản đáp ứng yêu cầu của từng ngành nghề, góp phần phục vụ nhu cầu đào tạo của người dân trong tỉnh.

Trong bối cảnh hiện nay, phát triển GDNN được xác định là một nội dung quan trọng của chiến lược, quy hoạch phát triển nhân lực quốc gia, đòi hỏi phải có sự tham gia của Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương, các cơ sở dạy nghề, cơ sở sử dụng lao động và người lao động để thực hiện đào tạo nghề theo nhu cầu của thị trường lao động. Vì vậy, trong những năm qua, tỉnh Bắc Kạn đã không ngừng quan tâm tới việc nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác GDNN.

Bắc Kạn: Hiệu quả trong công tác giáo dục nghề nghiệp (Ảnh: Internet)

Cùng với việc đổi mới phương thức truyền thông GDNN, đa dạng hóa hình thức tư vấn, tuyển sinh thu hút học nghề, Bắc Kạn đã đẩy mạnh đào tạo gắn với nhu cầu của nhóm sở thích, tổ hợp tác, hợp tác xã và doanh nghiệp, bước đầu thay đổi được nhận thức về học nghề. Từ đó, số lượng học viên học nghề tăng, chất lượng đào tạo được nâng cao, góp phần xây dựng và phát triển nguồn nhân lực có tay nghề. Giai đoạn 2016 - 2020, toàn tỉnh thực hiện đào tạo nghề cho gần 31.200 người, trong đó: Cao đẳng và trung cấp chiếm 8,45%; sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng chiếm 91,5%. Lĩnh vực GDNN đã cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu chủ yếu của Nghị quyết Đảng bộ tỉnh Bắc Kạn lần thứ XI đề ra.

Chất lượng đào tạo được từng bước nâng lên, 80 - 90% học viên tham gia học nghề đều tự tạo việc làm, nâng cao năng suất lao động và nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống. Nhiều học viên đã áp dụng kiến thức được học để mở rộng quy mô sản xuất, một số mô hình dạy nghề cho lao động nông thôn có hiệu quả, như: Mô hình đào tạo nghề trồng và chế biến các sản phẩm từ cây dong riềng, cây cam, quýt; chăn nuôi gà thả đồi; vỗ béo trâu, bò. Các mô hình trên đã góp phần cho lao động nông thôn định hướng được nghề nghiệp của họ, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, tăng thu nhập, cải thiện đời sống ở nông thôn.

Từ cơ sở, Trung tâm GDNN - GDTX công lập cấp huyện, giai đoạn 2016 - 2020 đã liên kết đào tạo cho 1.840 lao động nông thôn. Đối với công tác giáo dục thường xuyên, hằng năm, các đơn vị đã xây dựng chương trình, kế hoạch phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức thực hiện công tác tuyên truyền định hướng GDNN, thực hiện phân luồng cho học sinh tốt nghiệp nghiệp THCS vào học Trung tâm GDNN - GDTX. Vì vậy, tỷ lệ học sinh sau khi tốt nghiệp THCS vào học tại Trung tâm tăng lên rõ rệt và đang có xu hướng tăng lên hằng năm, có những đơn vị vượt chỉ tiêu giao. Ngoài ra, các Trung tâm còn tổ chức thực hiện các chương trình liên kết đào tạo, bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu người học như cập nhật kiến thức, kỹ năng, chuyển giao công nghệ, chương trình đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ về chuyên môn nghiệp vụ, bồi dưỡng, hoàn thiện kỹ năng nghề nghiệp cho người lao động; đào tạo nghề cho lao động nông thôn và tổ chức thực hiện các chính sách hỗ trợ đào tạo trình độ sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng, đáp ứng được nhu cầu học tập của người học và thực hiện các nhiệm vụ chính trị của các địa phương.

Định hướng phát triển GDNN giai đoạn 2021 - 2025

Trong giai đoạn tới, Bắc Kạn phấn đấu thực hiện mục tiêu phát triển sự nghiệp giáo dục nghề nghiệp của tỉnh đảm bảo các điều kiện phát triển nhân lực có kỹ năng nghề; tăng cường chuyển đổi số, chú trọng đào tạo lại và đào tạo thường xuyên lực lượng lao động để tạo chuyển biến mạnh mẽ về quy mô, chất lượng và hiệu quả của GDNN; bảo đảm người học có kỹ năng chuyên môn, kỹ năng số, kỹ năng mềm, kỹ năng khởi nghiệp... thích ứng với yêu cầu của thị trường lao động.

Tỉnh cũng định hướng xây dựng Trường Cao đẳng Bắc Kạn là cơ sở đào tạo, liên kết đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực nhằm đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao tại địa phương và đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

Giai đoạn 2021 - 2025, Bắc Kạn đề ra mục tiêu đào tạo nghề cho 30.000 người trở lên; hằng năm, tuyển mới và đào tạo 6.000 người trở lên, trong đó trình độ cao đẳng và trung cấp 13%, trình độ sơ cấp và dưới 3 tháng 87%; có 30% học sinh tốt nghiệp THCS tiếp tục học tập tại các cơ sở GDNN đào tạo trình độ sơ cấp, trung cấp; 35% học sinh tốt nghiệp THPT tiếp tục học tập tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đào tạo trình độ cao đẳng.

Phấn đấu 100% đội ngũ nhà giáo trong các cơ sở GDNN đạt chuẩn theo quy định. Đội ngũ nhà giáo các cơ sở GDNN có trình độ từ đại học trở lên đạt 100%; riêng Trường Cao đẳng Bắc Kạn phấn đấu 70% giảng viên đạt trình độ sau đại học.

Để thực hiện mục tiêu trên, Bắc Kạn tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, tuyên truyền, triển khai công tác GDNN. Cùng với đó là sắp xếp mạng lưới, cơ sở vật chất, trang thiết bị các cơ sở GDNN; xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ.

Đối với công tác tuyển sinh, đào tạo nghề, Bắc Kạn xác định thực hiện tốt công tác khảo sát nhu cầu đào tạo, lực lượng lao động, nhu cầu sử dụng lao động của các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh để xác định mục tiêu của các cơ sở GDNN với nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp; chú trọng tư vấn phát triển các nhóm ngành nghề phù hợp với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế tại địa phương và xu hướng phát triển chung của khu vực và trong nước.

Phối hợp với các đơn vị, doanh nghiệp, các tổ hợp tác để tuyển sinh gắn với đầu ra sau đào tạo nghề; rà soát, nắm bắt, tư vấn các ngành nghề đào tạo đáp ứng nhu cầu thị trường lao động. Thực hiện tốt công tác GDNN và định hướng phân luồng học sinh giáo dục phổ thông giai đoạn 2018 - 2025; huy động nguồn lực xã hội tham gia giáo dục hướng nghiệp, định hướng phân luồng học sinh phổ thông.

Cùng với đó là nâng cao chất lượng hiệu quả đào tạo nghề nghiệp, mở rộng thực hiện đào tạo theo cơ chế đấu thầu, đặt hàng hoặc hợp đồng giữa doanh nghiệp với cơ sở GDNN. Tổ chức triển khai hiệu quả các chương trình hợp tác với các doanh nghiệp trong việc tiếp nhận và sử dụng lao động sau khi hoàn thành khóa học, huy động các doanh nghiệp tham gia đào tạo. Tăng cường đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đào tạo thường xuyên và đào tạo lại cho người lao động, quan tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Một trong những nội dung quan trọng để thực hiện mục tiêu giai đoạn là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy, học và quản lý giáo dục, quản trị nhà trường, tiếp tục thực hiện chuyển đổi số trong GDNN, từng bước đáp ứng cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Nâng cao chất lượng đầu ra, tăng cường hợp tác giữa cơ sở GDNN và doanh nghiệp, gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường lao động, đáp ứng yêu cầu của phát triển kinh tế - xã hội.

Những giải pháp đưa ra sẽ góp phần thực hiện tốt mục tiêu GDNN của Bắc Kạn giai đoạn 2021 - 2025, tạo chuyển biến tích cực về nhận thức của cấp ủy, chính quyền và người dân về vai trò, vị trí của đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực, tạo việc làm, nâng cao thu nhập, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới tại các địa phương trên địa bàn tỉnh./.

Thảo Nguyên (TH)