Giữa nhịp sống hiện đại, những vườn bưởi sai trĩu quả ở Phúc Trạch vẫn là hình ảnh thân thương, gắn bó với đời sống người nông dân. Ảnh: ST

Theo các tài liệu địa phương, giống bưởi đặc biệt này đã được trồng tại xã Phúc Trạch từ hơn 200 năm trước. Nhờ thổ nhưỡng pha cát, khí hậu gió Lào đặc trưng, quả bưởi có vỏ mỏng, múi hồng ngọc, vị ngọt thanh xen chút the nhẹ, tạo nên hương vị khó quên. Chính vì thế, triều Nguyễn từng chọn loại quả này làm sản vật tiến vua, được ca ngợi là “đệ nhất danh bưởi Đông Dương”.

Năm 2005, Bưởi Phúc Trạch được cấp giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý, và từ năm 2020 trở thành 1 trong 39 sản phẩm của Việt Nam được Liên minh châu Âu (EU) bảo hộ. Đây là bước ngoặt quan trọng, giúp thương hiệu bưởi vươn xa, tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Năm mùa bội thu nông dân Hương Khê phấn khởi

Theo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Hương Khê, năm 2025, toàn huyện có hơn 2.700 ha trồng Bưởi Phúc Trạch, sản lượng ước đạt hơn 22.000 tấn, tăng 8% so với năm 2024 nhờ thời tiết thuận lợi và kỹ thuật chăm sóc cải tiến.

Tại xã Phúc Trạch, không khí thu hoạch tấp nập. Ông Nguyễn Văn T., nông dân trồng bưởi lâu năm, phấn khởi chia sẻ: “Năm nay quả đều, da đẹp, múi căng mọng, vị ngọt thanh hơn hẳn. Thương lái về tận vườn mua với giá từ 40.000 – 60.000 đồng/quả, gia đình tôi thu nhập khá ổn định”.

Không chỉ nông dân vui, các hợp tác xã (HTX) cũng có mùa kinh doanh khởi sắc. Ông Trần Văn Q., Giám đốc HTX Nông nghiệp sạch Hương Khê, cho biết: “HTX đã ký kết hợp đồng xuất khẩu gần 50 tấn sang Nhật Bản và châu Âu. Đây là tín hiệu lạc quan, khẳng định hướng đi bền vững cho đặc sản quê hương”.

Hiện nay, Bưởi Phúc Trạch không chỉ xuất hiện tại các chợ truyền thống, mà còn có mặt trong siêu thị lớn ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh, thành khác. Nhờ áp dụng tem truy xuất nguồn gốc, người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra xuất xứ và yên tâm về chất lượng.

Đặc biệt, nhờ ưu điểm bảo quản lâu trên 3 tháng mà không hỏng, Bưởi Phúc Trạch có lợi thế trong vận chuyển xa, phục vụ xuất khẩu. Ngoài tiêu thụ quả tươi, một số doanh nghiệp còn nghiên cứu chế biến tinh dầu, mứt bưởi, nước ép, trà vỏ bưởi để nâng cao giá trị sản phẩm.

Xây dựng thương hiệu khẳng định vị thế “đệ nhất danh bưởi”

Mỗi quả bưởi không chỉ là nông sản, mà còn kết tinh công sức, niềm tin và khát vọng vươn xa của cả một vùng quê. Ảnh: ST

Dù có thương hiệu mạnh, Bưởi Phúc Trạch vẫn đối mặt nhiều thách thức: biến đổi khí hậu làm thời tiết khắc nghiệt hơn, chi phí phân bón – nhân công tăng cao, tình trạng giả mạo tem nhãn gây ảnh hưởng uy tín sản phẩm.

Để giải quyết, huyện Hương Khê triển khai chương trình OCOP, khuyến khích nông dân liên kết vào HTX, tập huấn kỹ thuật canh tác bền vững, hạn chế thuốc hóa học. Nhiều mô hình bưởi hữu cơ cũng được triển khai thử nghiệm, hứa hẹn mở rộng phân khúc cao cấp, phục vụ thị trường khó tính.

Ông Lê Đức Nh., đại diện Sở Công Thương Hà Tĩnh, nhận định: “Sản phẩm này đã có ‘hộ chiếu vàng’ là chỉ dẫn địa lý EU, nhưng để đi xa hơn, chúng ta cần chú trọng khâu bảo quản sau thu hoạch, đa dạng hóa sản phẩm chế biến và xây dựng thương hiệu mạnh mẽ hơn trên sàn thương mại điện tử”.

Trong tương lai, Hà Tĩnh định hướng xây dựng trung tâm logistics nông sản, áp dụng công nghệ bảo quản hiện đại, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại, đưa Bưởi Phúc Trạch trở thành biểu tượng nông sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu.

Mùa Bưởi Phúc Trạch 2025 vì thế không chỉ mang đến niềm vui bội thu, mà còn khẳng định vị thế của “đệ nhất danh bưởi” – từ sản vật tiến vua đến niềm tự hào nông sản Việt Nam trên bản đồ thế giới./.