Cốm nổ mùa đông
Quê tôi có tục lấy tên con đầu để gọi thay cho tên cha mẹ. Đôi lần tôi thắc mắc bà tôi chỉ cười bảo vì người ta thấy cháu ở phố về nên gọi thay mẹ. Nhưng không phải, sau này tôi mới biết cách gọi này thể hiện sự gắn kết tình cảm trong gia đình giữa cha mẹ và con cái như một sự tiếp nối thế hệ nên khi nghe gọi đến tên mẹ tôi là tôi biết ngay người ta đang gọi bà tôi đi cùng.
![]() |
Tôi nhớ những ngày đông giá hay sát tết, để chuẩn bị đồ kẹo bánh tết cho con cháu là bà tôi lại ưu tiên đi nổ cốm đầu tiên. Đồ đi nổ bà thường chọn rất kỹ từ thứ gạo thơm cất dành cho ngày tết, lường vào mấy lon sữa bò rồi tất tả đi theo hướng người vừa gọi với. Chỉ chờ lúc đó, tôi vùng chăn, men theo con đường tắt qua nương nhà hàng xóm chạy ra. Đám trẻ con đã đứng đu đầy ngoài xưởng nổ.
Xưởng nổ của chú Dũng nằm ngay cuối làng. Nói xưởng vậy thôi nhưng chả có biển hiệu gì sất, nhìn vào chỉ thấy đám người ngồi la liệt giữa hàng thúng mủng quanh bếp lửa hồng chờ đến lượt, chuyện trò rôm rả.
Chú Dũng đang quay tay quả nổ được đặt trên bếp lửa, mồ hôi vã ra như tắm. Quả nổ phải được liên tục quay vừa đều vừa nhanh. Công đoạn này đòi hỏi sức khỏe và sự dẻo dai, nhanh nhẹn để cho mỗi hạt gạo đều được nổ đều cho đến khi đồng hồ báo căng là mẻ cốm chuẩn bị ra lò.
![]() |
Tôi vẫn nhớ mãi thời khắc đó, như là một sự thăng hoa, khi chú Dũng rướn người mang quả nổ rời khỏi bếp, đặt vào túi lưới, trong khi chân chú đạp quả nổ thì tay đập lẫy cò trên nắp. Một tiếng nổ “đùng” vang lên là hàng vạn hạt cốm gạo trắng ngần tung bay trong bụng lưới. Trong khi người lớn vẫn đang mải mê chuyện trò rôm rả thì bọn trẻ con lặng người, choáng ngợp với một vẻ đẹp ấn tượng đến không thể tả. Chúng không thể ngờ được rằng những hạt gạo nhỏ xíu, tròn mẩy nằm trong cái ống thổi kia lại có thể xốp nhẹ bay lên như những bông mây.
Thường thì nhà tôi không mấy khi nhờ người ngào đường tại chỗ. Túi cốm nổ to được tôi công kênh đội đầu đưa về nhà. Bà bảo ăn bao nhiêu ngào bấy nhiêu.
Tôi ngồi bên bếp lửa chờ bà tôi ngào cốm trong một cái chảo to có đường và ít gừng thái chỉ đun lên sền sệt. Tôi nhìn bà dùng đôi đũa cả đảo đều tay cho các hạt cốm dính đường thật mịn đều, kết dính vào nhau bằng lớp đường thơm ngọt rồi đổ chảo cốm đã ngào đường ra một cái khuôn bằng gỗ cán đều. Cốm đã cứng lại và nguội bớt, bà lấy dao nem chia nhỏ khối cốm bằng những đường cắt cho miếng cốm cầm vừa tay người ăn. Tôi chờ đợi khoảnh khắc cốm nguội, chừng có vài phút thôi mà thấp thỏm không yên. Vài phút ấy với tôi mà nhớ nhung suốt một đời người.
![]() |
Bây giờ trẻ con ít biết đến nổ cốm, cũng ít biết đến cái lạnh, cái đói trong mùa đông mà thèm một phong bánh nổ âu cũng là lẽ thường nhưng với những người già như chúng tôi đó là một niềm hạnh phúc. Thứ hạnh phúc đơn sơ nhưng vô cùng bền chặt khi cảm nhận vị ngọt thơm của đường, chút nồng nàn của gừng hòa quyện vào cái giòn rụm của hạt cốm thời thơ bé mà sau này lớn lên dẫu đi xa cũng mãi nhớ về.
Tin liên quan

Bánh đậu xanh như ý: Sản phẩm OCOP vị xưa, sức sống mới
14:17 | 28/08/2025 Kinh tế

94 gian hàng ẩm thực, OCOP, làng nghề được trưng bày tại Lễ hội tinh hoa Đại ngàn - Biển xanh hội tụ 2025
09:26 | 27/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Làng nghề bánh pía Vũng Thơm
09:39 | 09/06/2025 Làng nghề, nghệ nhân
Tin mới hơn

Chiến dịch “Tự hào Việt Nam - Nhuộm đỏ không gian mạng” mừng Quốc khánh 2-9
09:28 | 29/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Khai mạc Triển lãm “80 năm Hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc”: Bức tranh toàn cảnh về khát vọng Việt Nam
23:58 | 28/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Gia Lai: Rộc Tưng - Gò Đá dấu ấn 800.000 năm và khát vọng vươn ra thế giới
14:16 | 28/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Mùa hè đỏ lửa ở Thành cổ Quảng Trị
09:26 | 28/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Cách mạng Tháng Tám và khát vọng đi tới phồn vinh của dân tộc Việt Nam
11:19 | 27/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Phương án vận hành xe buýt và đường sắt đô thị trong ngày 27-8
10:08 | 27/08/2025 Tin tức
Tin khác

Người con Hậu Giang dành cho miền đất nghĩa tình
15:36 | 26/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Ngày tựu trường – Nơi yêu thương khởi nguồn tri thức
15:33 | 26/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Chạy đua thời gian hoàn tất gian trưng bày Triển lãm Thành tựu đất nước 80 năm
09:52 | 26/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Trường Lũy Gia Lai - Di sản quân sự cổ vĩ đại và hành trình bảo tồn, phát huy giá trị
09:11 | 26/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Gia Lai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2025 vì sự phát triển bền vững
09:46 | 25/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Khai trương Trung tâm báo chí Triển lãm thành tựu đất nước 80 năm hành trình Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
23:57 | 22/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức thành công Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030
22:30 | 21/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Ngắm nhìn Rạp xiếc và Biểu diễn Đa năng Phú Thọ ngày khánh thành
09:11 | 21/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Hòa Lạc lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030: Chủ động thích ứng để vươn lên!
23:18 | 20/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Nghề truyền thống không bị lãng quên, người trẻ đang giữ gìn theo cách khác
14:00 | 20/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Hòa Xá lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030: Quyết tâm xây dựng xã “xanh, thông minh, hội nhập và phát triển bền vững”
20:00 | 19/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Phúc Sơn lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030: Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển
23:33 | 18/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Hồng Sơn lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030: Khát vọng vươn lên, khai thác tiềm năng, phát triển bền vững!
22:40 | 18/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Cách mạng Tháng Tám - Giá trị lịch sử và sức sống hiện đại Bài cuối: Những bài học vẹn nguyên giá trị
09:56 | 18/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Di sản Văn hóa Thế giới Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc niềm tự hào của 3 tỉnh, thành: Quảng Ninh- Hải Phòng- Bắc Ninh
09:40 | 18/08/2025 Văn hóa - Xã hội

Thông báo phân luồng giao thông phục vụ Tổng duyệt Lễ kỷ niệm A80
14:35 Tin tức

Nâng tầm đặc sản quê hương
10:00 Làng nghề, nghệ nhân

Hà Nội bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối Lễ kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2-9
09:37 Tin tức

Phú Thượng khánh thành trường Tiểu học Đoàn Thị Điểm
09:36 Nông thôn mới

Ngăn chặn thực phẩm bẩn từ khâu giết mổ
09:34 Sức khỏe - Đời sống