“Kiểng tặc” là tên gọi một cách nôm na những kẻ xấu lấy cắp các loại sinh vật cảnh (SVC) như bon sai, chậu mai, chim, cá.... Tuy giá trị tài sản không lớn nhưng gây nhức nhối, ám ảnh những người yêu thích và trồng sinh vật cảnh, nhất là trong dịp Tết đến xuân về.

Một cây bonsai bị khóa bằng dây xích để chống “kiểng tặc”.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, mặc dù “gia chủ dùng các biện pháp phòng chống trộm sinh vật cảnh như: cột mai, trói kiểng, xiềng cây, lắp thêm camera 24/24… Bởi vậy mà hiện nay ta hay bắt gặp nhiều cây kiểng có dáng thế rất đẹp, được trồng trong những cái chậu cũng khá bắt mắt thế nhưng lại bị cột, xiềng bằng sợi xích, sợi cáp to đùng nhìn thấy rất phản cảm. Ấy vậy, có nơi, có lúc bọn kiểng tặc chỉ nhổ cây hay dùng kìm “cộng lực” để cắt khóa, xích đi là “xong ơ”. Ngoài ra, để chống camera ghi lại hình, bọn kiển tặc còn ngụy trang rất kín đáo, trên cả khuyến cáo “5K” hoặc tháo luôn camera cho yên tâm “tác nghiệp”.

Thông thường, các nghệ nhân muốn cây cảnh bonsai, cây cảnh của mình có giá trị cần đạt những tiêu chí như dáng, thế và tuổi đời của cây, cây càng cằn cỗi, dáng, thế càng đẹp, càng kỳ quái thì giá trị càng cao chứ không nhất thiết là cây phải to, cao như cổ thụ. Chính những tiêu chí “thấp bé” nhưng nặng về mặt giá trị này, mà những cây cảnh bonsai nhỏ, nhẹ từ mười ký đổ lại luôn được bọn “kiểng tặc” để mắt tới, bởi dễ lấy, dễ vận chuyển và cũng dễ tiêu thụ. Những loại cây mà bọn trộm hay nhắm đến là mai, me, sung, tùng, khế…

Nghệ nhân Nguyễn Chấn “trói cây” bằng dây cáp.

Qua thông tin trên báo chí, năm qua, nhiều vụ trộm sinh vật cảnh do cá nhân hay nhóm thực hiện đã bị lực lượng chúc năng xử lý khá nhiều. Cụ thể như vụ “đục tường khuân cây cảnh”. Theo đó, ngày 26-12-2020, CATP Bảo Lộc (Lâm Đồng) nhận tin báo về việc kẻ gian đục tường rào một trường cao đẳng trên địa bàn, trộm nhiều cây cảnh (đào, mai) của gia đình ông K. (trú P. B'Lao, TP Bảo Lộc) để trong khuôn viên nhà trường. Qua điều tra, CATP Bảo Lộc làm rõ 3 đối tượng trên thực hiện vụ trộm và số cây cảnh tang vật được cất giấu tại nhà 1 trong 3 “đào mai tặc” nói trên ở xã Lộc An (H. Bảo Lâm)…

Lợi dụng trời mưa lớn, rạng sáng 14-1-2021, kẻ gian dùng kìm cộng lực cắt lưới sắt, lẻn vào vườn nhà ông Man Đình L. (1979) và ông Nguyễn Doãn C. (1983, cùng trú tổ 11, P. Bình Định, TX An Nhơn, tỉnh Bình Định) khuân trộm cây cảnh. Theo trình báo của ông L. và ông C. kẻ gian đã trộm tổng cộng 10 chậu cây cảnh có tổng trị giá hơn 70 triệu đồng. Hiện Công an phường Bình Định đang điều tra, truy bắt kẻ trộm…

Nghệ nhân Nguyễn Chấn “cột mai” bằng dây cáp

Còn ông Lâm Thanh P. (thôn Kim Tài, xã Nhơn Phong, thị xã An Nhơn, Bình Định) thuê ruộng làm vườn mai sát bên đường liên thôn. Cuối tháng 2-2020, khi ra vườn chăm sóc mai thì phát hiện 2 cây mai từng trị giá hơn 70 triệu đồng chỉ còn lại chiếc chậu đất trống không. Còn ông Hồ Mai T. (ở thôn Liêm Định) cho biết, chiều 11-2-2020 đã bị mất 6 cây mai trị giá khoảng 80 triệu đồng. Vườn mai nhà ông Trần H. ở sát bên trước đó nửa tháng cũng bị kẻ gian nhổ mất 3 gốc mai thế và 3 gốc bonsai trị giá khoảng 90 triệu đồng. Tương tự, ông Ngô T. ở thôn Thanh Danh bị trộm mất 4 gốc mai, khoảng 50 triệu đồng…

Tại TP Đà Nẵng, nạn kiểng tặc cũng hoành hành không kém: Vào đêm 24 rạng 25 -11- 2020, tại vườn cây cảnh của ông Nguyễn Văn Chấn (SN:1950) nằm gần giao lộ Thăng Long – Lê Thanh Nghị (thuộc phường Hòa Cường Nam, quận Hải Châu, TP.Đà Nẵng) đã bị kẻ gian lấy cắp 9 cây bonsai nhiều năm tuổi trị giá khoảng 200 triệu đồng.

Ông Chấn tâm sự: “Đối với người có niềm đam mê chơi cây cảnh, thì khi gặp được một tác phẩm đẹp, họ sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn từ vài triệu đến vài chục triệu để được sở hữu. Còn với “kiểng tặc” thì khi trộm được, chúng bán đổ bán tháo với giá chỉ vài trăm nghìn một cây bởi vậy có nhiều “nhà vườn, “cơ sở”, người dân ham rẻ mà mua để dành đó sau này bán gấp 5-10 lần, ai mà không ham. Nên vô tình đã “tiếp tay” cho “kiểng tặc”.

Hàng năm, cứ đến giáp Tết cổ truyền, bọn kiểng tặc bắt đầu hoạt động mạnh. Ban ngày, các đối tượng chia nhau thăm dò, khảo sát một số nhà, công sở trồng cây cảnh có giá trị, chủ yếu là cây sanh, sau đó “khoanh vùng” để tối đến thì trộm. Tùy theo tình hình, bọn chúng có từ 1 đến 2 người. Cây kiểng nhẹ nhàng thì chúng dùng xe máy chuyển đi, gặp “kiểng” nhiều, nặng, thì dùng xe bò để kéo hay ôtô để chở. Các căn nhà vắng người, các nơi công cộng... các hộ không cảnh giác luôn là mục tiêu của bọn chúng “viếng thăm”.

Để tránh tình trạng mất các loại sinh vật cảnh nói trên, các công sở, trường học, hộ gia đình, các vườn sinh vật cảnh... nên đề cao cảnh giác về tình trạng mất cắp cây cảnh nhằm góp phần đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn và góp phần đấu tranh đẩy lùi tội phạm. Ngoài ra, vào những ngày giáp Tết, lực lượng chức năng cần tăng cường tuần tra truy bắt, xử lý nghiêm các đối tượng “kiểng tặc”. Bên cạnh đó khuyến cáo các cơ sở, nhà vườn, người dân không nên mua cây cảnh không có nguồn gốc rõ rang, để tránh vướng vào rắc rối khi “tiêu thụ đồ gian”.

Bài, ảnh: Tiên Sa