Để bảo tồn và phát triển các làng nghề truyền thống, tỉnh Bình Dương đã đưa ra nhiều giải pháp cụ thể như: Xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, hỗ trợ tìm kiếm thị trường tiêu thụ, kết hợp giữa truyền thống và công nghệ hiện đại, phát triển du lịch …

Như làng nghề truyền thống mây tre đan ở xã Lạc An, huyện Bắc Tân Uyên, vào lúc hưng thịnh có hơn 50 hộ tham gia, nhưng đến nay chỉ còn khoảng trên 10 hộ. Tại thị xã Thuận An do phải thực hiện công tác quy hoạch phát triển đô thị và di chuyển các ngành nghề ô nhiễm ra khỏi khu dân cư, theo đó, nghề truyền thống gốm sứ, lợn đất cũng bị thu hẹp dần. Đối với ngành sơn mài, vào lúc phát triển, toàn tỉnh có 900 hộ với khoảng 3.000 lao động tham gia, nhưng đến nay chỉ còn khoảng 30 hộ theo nghề.

Để bảo tồn và tiếp tục phát huy các làng nghề và nghề truyền thống, tỉnh Bình Dương đã đưa ra các giải pháp cụ thể như xây dựng vùng nguyên liệu ổn định. Các làng nghề nên ký kết hợp đồng với đối tác, trong đó có những điều khoản cụ thể để xây dựng vùng nguyên liệu ổn định về số lượng và giá cả.

Làng nghề gốm Bình Dương.

Đồng thời hỗ trợ các làng nghề tìm kiếm thị trường tiêu thụ, kết hợp giữa truyền thống và công nghệ hiện đại, áp dụng một phần công nghệ vào một số công đoạn của quá trình sản xuất, đồng thời vẫn thể hiện được sự tinh xảo, nét đặc trưng của sản phẩm. Việc xuất khẩu các mặt hàng thủ công truyền thống đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở khu vực nông thôn, đồng thời góp phần phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Bình Dương chủ trương phát triển làng nghề nhưng phải gắn với bảo vệ môi trường. Đối với những làng nghề như đan lát mây tre thì vẫn có thể kinh doanh ở hộ gia đình. Còn đối với một số làng nghề gây ô nhiễm môi trường cần di dời những khâu trong chuỗi công đoạn sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư. Đối với những làng nghề truyền thống gây ô nhiễm môi trường nặng nề thì cần hình thành những cụm công nghiệp để bố trí làng nghề.

Nhận thấy được tầm quan trọng của du lịch gắn với làng nghề trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, thời gian qua, du lịch Bình Dương đã có nhiều nỗ lực nhằm gìn giữ và khai thác các làng nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch, trong đó chú trọng xây dựng và phát triển làng nghề đáp ứng nhu cầu khép kín của du khách. Vì vậy, việc khôi phục, bảo tồn và phát triển các làng nghề truyền thống ở Bình Dương như sơn mài, gốm sứ, gỗ điêu khắc để gắn với phát triển du lịch trở thành mục tiêu vô cùng quan trọng trong chiến lược phát triển ngành du lịch tỉnh Bình Dương trong tương lai.

Bài và ảnh Vũ Hải Nam