Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải, TP Quy Nhơn năm nay được tổ chức từ ngày 10 đến ngày 13/3/2025 (tức ngày 11 đến ngày 14/2/2025 âm lịch). Chiều ngày 10/3 (tức ngày 11/2 âm lịch), ngư dân xã Nhơn Hải tổ chức Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải năm 2025, mở màn với nghi lễ nghinh thần Nam Hải nhập điện (cung nghinh thủy lục) diễn ra tại bãi biển thôn Hải Đông và Lăng Ông Nam Hải ở thôn Hải Bắc, xã Nhơn Hải, TP Quy Nhơn.

Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải được tổ chức từ ngày 10 - 13/3/2025

Lễ hội năm nay còn có nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch đặc sắc để phục vụ Nhân dân, du khách trẩy hội: Đua thuyền rồng, kéo co, bơi thúng, lắc thúng, ngoáy thúng, bóng đá, bóng chuyền; trò chơi dân gian bịt mắt bắt vịt, đập ấm, nhảy bao bố; múa lân, sư, rồng; cho chữ thư pháp; hội đánh bài chòi dân gian; hát bội; gian hàng phục vụ ẩm thực địa phương với nhiều món ăn dân dã như bánh xèo mực, bánh xèo nước cá, bún chả cá…

Nghi lễ nghinh thần Nam Hải nhập điện diễn ra tại bãi biển xã Nhơn Hải

Chủ tịch UBND xã Nhơn Hải Đỗ Cao Thắng chia sẻ: Năm nay địa phương nâng tầm quy mô tổ chức Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể gắn phát triển du lịch ở địa phương. Xã cũng đang triển khai các bước lập hồ sơ khoa học để đề nghị tỉnh Bình Định trình Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch công nhận Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Rước thần từ bãi biển về Lăng Ông Nam Hải xã Nhơn Hải

Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải là nét văn hóa tín ngưỡng gắn với tục thờ cúng cá voi (cá Ông, thần Nam Hải, Nam Hải thần ngư). Lễ hội tổ chức nhằm tôn vinh công đức cá Ông, cùng các vị thần linh, chư tiên linh tiền hiền, hậu hiền khai khẩn, tạo dựng cơ nghiệp vùng biển này và nguyện cầu cho đất nước thịnh trị, đời sống Nhân dân ấm no, hạnh phúc, ngư dân ra khơi đánh bắt hải sản đầy khoang. Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải không chỉ đem lại giá trị văn hóa, mà còn là chiếc cầu nối giữa nhiều nét văn hóa biển đảo từ các thế hệ ngư dân vạn chài cổ truyền Nhơn Hải trong qúa trình xây dựng và phát triển kinh tế xã hội.

Trình diễn múa gươm hầu thần

Mặc dù đã ở cái tuổi “Thất thập cổ lai hy”, cụ Nguyễn Khắc Vũ (71 tuổi), Trưởng Ban Quản lý vạn chài xã Nhơn Hải vẫn tận tụy, nhiệt tình với công việc quản lý, giữ gìn, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống của Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải cho con cháu đời sau, với tâm nguyện Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải sẽ được ghi danh vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Tâm sự với chúng tôi, cụ Nguyễn Khắc Vũ chia sẻ: Đối với ngư dân miền biển, Lễ hội Cầu ngư là lễ lớn nhất trong năm, vừa cầu quốc thái dân an, vừa bày tỏ khát vọng một năm trời yên biển lặng, thuận buồm xuôi gió, tôm cá đầy khoang. Việc xây dựng hồ sơ Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là nhằm tôn vinh, nâng tầm giữ gìn, lưu truyền, quảng bá, phát huy giá trị di sản trong quá trình phát triển kinh tế biển đảo, góp phần tạo ra những sản phẩm du lịch, phát huy giá trị tài nguyên văn hóa của TP Quy Nhơn và tỉnh Bình Định; cùng đó góp phần đẩy mạnh phát triển liên kết vùng, xứng đáng vai trò là đầu tàu trong lĩnh vực văn hóa của vùng với những nét đặc trưng vùng biển đảo lấy điểm nhấn là TP Quy Nhơn.

“Bên cạnh đó, thông qua các sản phẩm của hồ sơ Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải để giới thiệu một loại hình di sản đặc trưng vùng biển, thắng cảnh hữu tình gắn với đời sống ngư dân ở bán đảo Nhơn Hải đối với du khách trong và ngoài nước; đồng thời bảo vệ, quy hoạch, phát triển kinh tế - xã hội, tạo thế mạnh phát triển kinh tế biển, xây dựng và phát triển văn hóa gắn kết phục vụ du lịch cộng đồng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng và phát triển văn hóa trên địa bàn. Từng bước tiến hành xây dựng dữ liệu văn hóa biển đảo để phục vụ công tác bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể, góp phần cung cấp dữ liệu cho mô hình làng văn hóa – du lịch cộng đồng với nhiều giá trị lịch sử - văn hóa cổ truyền của người ngư dân Nhơn Hải nói riêng, làng biển ở Bình Định nói chung”, cụ Nguyễn Khắc Vũ bày tỏ.

Đối với ngư dân miền biển, Lễ hội Cầu ngư là lễ lớn nhất trong năm

Tiếp lời, ông Lê Công Hóa (61 tuổi) thành viên của Ban Quản lý vạn chài xã Nhơn Hải, cho biết: Chúng tôi đã tổ chức lấy ý kiến cộng đồng ngư dân vạn chài ở xã Nhơn Hải, đặc biệt là ý kiến của các nghệ nhân đang nắm giữ vốn quý di sản Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải và đại diện bà con ngư dân vạn chài hiện đang cư trú tại thôn Hải Bắc và thôn Hải Đông. Tất cả bà con đều đồng tình ủng hộ đề nghị các cấp xem xét cho phép tiến hành lập hồ sơ khoa học Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải được công nhận, vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Buổi lấy ý kiến ngoài sự tham gia của Đảng ủy, UBND xã Nhơn Hải, còn có sự tham gia của Nhà nghiên cứu Nguyễn Văn Ngọc, Chi Hội phó Văn nghệ dân gian Hội Văn học nghệ thuật Bình Định, nguyên Giám đốc Bảo tàng tỉnh Bình Định và TS Nguyễn Công Thành, giảng viên sử học Trường Đại học Quy Nhơn, hội viên Hội Văn học nghệ thuật Bình Định.

Biểu diễn chèo bả trạo trong Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải

Phó Chủ tịch UBND xã Nhơn Hải Ngô Quang Hoàng cho hay: Ban Quản lý vạn chài xã Nhơn Hải đã xây dựng đề cương, báo cáo lên các cấp lãnh đạo cho ý kiến chỉ đạo quy trình triển khai xây dựng hồ sơ khoa học di sản Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải. Thể theo nguyện vọng của ngư dân vạn chài ở Nhơn Hải và quy mô, giá trị lịch sử - văn hóa, khoa học của Lễ hội hiện đang được bảo vệ và khai thác sử dụng trong đời sống Nhân dân, góp phần xây dựng Quy Nhơn trở thành trung tâm văn hóa phía Nam của vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ, UBND xã Nhơn Hải đã có tờ trình gửi UBND TP Quy Nhơn để thống nhất chủ trương trình UBND tỉnh Bình Định đồng ý cho xã Nhơn Hải triển khai kế hoạch lập hồ sơ khoa học Lễ hội Cầu ngư vạn chài ở Nhơn Hải được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.