Thu hoạch cà chua từ mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.

Với niềm đam mê đặc biệt với nghề nông, anh Nguyễn Mạnh Hà, quê ở Hải Dương đã từ bỏ công việc nhân viên văn phòng về quê gắn bó với nghề nông. Năm 2017, anh thuê chuyên gia Nhật Bản chuyên về sản xuất nông nghiệp hữu cơ trồng thí điểm 20 loại cây. Sau một thời gian nghiên cứu, đánh giá, anh đã lựa chọn giống cây ngưu bàng để khởi nghiệp.

Trước hết, anh quyết định thành lập Hợp tác xã nông nghiệp (HTX) Senfarm và thuê 5 ha đất ngoài bãi thuộc xã Thái Tân (huyện Nam Sách, Hải Dương) để trồng cây ngưu bàng. Đây là loại cây thân thảo, có đặc tính giống cây sâm, vỏ có saponin, nhiều khoáng kiềm, được biết đến là nguyên liệu quan trọng trong chế biến món ăn theo phương pháp thực dưỡng, vị thuốc được sử dụng rộng rãi ở Nhật Bản, Triều Tiên… Một số nghiên cứu trên thế giới đã ghi nhận những hoạt tính sinh học của ngưu bàng có công dụng chữa bệnh bí tiểu, hạ nhiệt, hạ đường huyết, kháng sinh và chống u bướu...

Niềm vui của bà Nguyễn Thị Đào khi thu hoạch ngưu bàng.

Anh Nguyễn Mạnh Hà, Giám đốc HTX Senfarm chia sẻ: “ Ngưu bàng là giống cây mới, nên kỹ thuật trồng cũng khác so với những cây truyền thống của địa phương. Trước hết, việc làm đất, tạo luống gieo hạt, cần phải tuân thủ đúng kỹ thuật. Cụ thể, luống đất phải được đánh cao tối thiểu 40 - 50cm, đảm bảo thoát nước tốt để tránh bị úng, thối rễ. Tiếp đến hạt được gieo với mật độ vừa phải, tránh bị sâu bệnh và đạt tỷ lệ thu hoạch sản phẩm loại 1 cao hơn. Đất trồng cây phải là đất phù sa, tầng màu sâu, giàu dinh dưỡng. Trong 2 tháng đầu phải chú ý chăm sóc thật kỹ, bởi cây còn non rất dễ bị côn trùng và tác động thời tiết ảnh hưởng xấu. Khi cây sinh trưởng, có từ 5 lá trở lên sẽ khoẻ và phát triển tốt với rễ cọc. Sau thời gian từ 6 tháng trở đi, ngưu bàng mới cho thu hoạch và hiệu quả kinh tế cao gấp từ 2 đến 3 lần so với trồng cà rốt, vốn là cây trồng truyền thống tại Hải Dương”.

Không chỉ tập trung phát triển sản xuất, kinh doanh cho HTX của mình, anh Nguyễn Mạnh Hà còn hướng dẫn nhiều người dân trong xã trồng và thu mua củ ngưu bàng, tạo thành chuỗi liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm. Hiện tại, HTX Senfarm đang cung cấp giống miễn phí và hỗ trợ kỹ thuật cho bà con nông dân. Sản phẩm củ ngưu bàng sau khi thu hoạch, sẽ được HTX thu mua bao tiêu với giá từ 10 triệu đồng/sào.

Thu hoạch ngưu bàng với sự hỗ trợ của máy múc.

Là một trong những hộ đồng hành cùng HTX Senfarm ngay từ giai đoạn đầu, bà Nguyễn Thị Đào ở thôn Mạc Bình ở xã Thái Tân, huyện Nam Sách, cho biết: Trồng cây này được hỗ trợ hạt giống, đồng thời không tốn chi phí phân bón, thuốc sâu. Mỗi ha ngưu bàng tôi thu lãi tối thiểu 150 triệu đồng. Tôi cũng không phải lo đầu ra vì đã có HTX bao tiêu toàn bộ, nên rất an tâm đầu tư sản xuất.

Được biết, nếu chăm sóc tốt mỗi ha ngưu bàng sẽ thu hoạch được từ 12 - 13 tấn củ và giá bán từ 100.000 - 150.000 đồng/kg. Mặc dù đã có thị trường tiêu thụ ổn định, nhưng anh Nguyễn Mạnh Hà vẫn chưa bằng lòng với những gì đạt được, khi hàng bán ra mới chỉ là sản phẩm thô, hiệu quả có cao hơn các cây trồng khác, nhưng chưa phát huy tối đa giá trị của loại cây quý. Chính vì vậy, anh đã tìm tòi nghiên cứu để chế biến ra các sản phẩm khác như: Ngưu khô thái lát, bánh đa ngưu bàng, sản phẩm ngưu bàng lên men, trà túi lọc ngưu bàng... Đến thời điểm này, HTX Senfarm là đơn vị duy nhất ở nước ta sản xuất ngưu bàng đen bằng phương pháp lên men tự nhiên và làm chủ được kỹ thuật canh tác, chế biến sản phẩm này.

Bài, ảnh: Thu Minh