Đền thờ Hoàng Bà thờ nữ tướng Mã Châu, người đã cùng với Hai Bà Trưng đánh đuổi giặc ngoại xâm bảo vệ giang sơn đất nước và đã anh dũng hy sinh vào ngày 03/03 năm Ất Mùi ( năm 43 sau công nguyên).

Đại diện BTC tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu

Nhiều tư liệu sử, sách còn ghi lại được cho biết bà Trần Mã Châu hay còn gọi là Châu Nương là con gái Bộ chúa Trưởng Quan ở Nam Xương, Hà Nam, là nữ nhi song có chí khí phi thường, trước cảnh nước nhà bị giặc phương Bắc xâm lược, người dân chịu bao đau đớn, lầm than, cha của bà cũng bị giặc sát hại. Với ý chí quyết tâm trả thù nhà, đền nợ nước bà đã cắt tóc giả làm Ni sư, đi các chùa để chiêu binh mộ nghĩa, chiêu tập anh hùng hào kiệt cùng đứng lên giết giặc. Bà đã được Trưng Trắc, Trưng Nhị đón về cùng đánh đuổi giặc Tô Định. Sau thắng lợi đánh đuổi quân Nam Hán, Trưng Nữ lên ngôi Hoàng đế, phong cho bà Mã Châu làm "Trưởng Binh nội các trung cung nội thị". 3 năm sau, quân Nam Hán lại sang xâm lược nước ta, Trần Mã Châu được lệnh cầm quân đánh giặc, trận chiến vô cùng quyết liệt, kẻ địch bao vây tứ phía, song bà Mã Châu vẫn kiên cường cầm song kiếm cưỡi trên lưng ngựa anh dũng tiêu diệt địch. Khi kẻ địch phát hiện bà là nữ giả trai, chúng liền giở kế bẩn "Khỏa thân mà chiến", làm bà lúng túng, bị trúng thương. Trần Mã Châu quay ngựa chạy về đến Bảo Châu thì hóa, hôm đó nhằm ngày 3/3 năm Ất Mùi (năm 43 sau công nguyên).Cảm phục và thương xót bậc nghĩa khí đã hy sinh vì nước, dân làng nơi đây đã lập đền thờ, tế lễ ghi nhớ công đức của Hoàng Bà. Trưng Vương đã phong cho bà là " Thượng đẳng Phúc thần" và phê chuẩn cho làng Bảo Châu là nơi Đền chính phụng sự tế tự.

Đại biểu khách và lãnh đạo địa phương dự lễ hội

Tương truyền đền Hoàng Bà rất linh thiêng, các triều đại sau này đứng lên dẹp giặc, gây dựng cơ đồ đều được Châu Nương linh thiêng hiển ứng, âm phù giúp nước, nên lại được phong "Thượng đẳng tối linh, anh linh hiển ứng". Hiện tại đền còn giữ được 07 sắc phong qua các triều đại. Triều Lê Thái Tổ phong cho bà là " Phương Dung trinh thục mỹ nga nhân Uyển Huệ hòa công chúa". Gần đây nhất là Triều Khải Định năm thứ 4 ( tháng 07/1919) sắc phong cho Bà là " Trinh tĩnh Trung đẳng thần". Mặc dù trải qua thời gian, thời tiết thiên nhiên khắc nghiệt và đền Bà đã qua nhiều lần phải trùng tu tôn tạo, song Ngôi đền vẫn còn giữ được nhiều hiện vật quý giá như kiệu bát cống, kiệu võng, kiệu Bà, đại tự hoành phi câu đối ca ngợi công đức Hoàng Bà với nhiều nội dung sâu sắc.. Năm 1997 Đền Hoàng Bà được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc Gia, hàng năm đền mở hội từ 01 đến 03 tháng 03 âm lịch. Con em quê hương ở khắp mọi miền đất nước cùng khách thập phương nô nức về dự hội tưởng nhớ người anh hùng của dân tộc và ôn lại truyền thống chống ngoại xâm của ông cha ta.

Bà Phan Thị Thu Hiền, PCT-UBND xã- Trưởng ban TC lễ hội khai mạc

Theo các cụ cao tuổi và các đồng chí lãnh đạo địa phương ...cho biết, hoạt động lễ hội đền Hoàng Bà là dịp để cán bộ và nhân dân trong xã và khách thập phương bày tỏ lòng biết ơn công đức của Hoàng Bà- Người anh hùng dân tộc từ thời kỳ đầu dựng nước, càng tự hào về truyền thống vẻ vang của dân tộc, càng bồi đắp thêm lòng yêu nước, quyết tâm đoàn kết phấn đấu xây dựng địa phương phát triển vững mạnh toàn diện, cùng cả nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới- Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Đoàn thực hành nghi lễ rước Kiệu Bà trong lễ hội

Nghệ nhân Đồng Thầy Nguyễn Tường Thụy thực hiện nghi lễ tại Đền Hoàng Bà

Đại biểu chức sắc Tôn giáo và nhân dân dự lễ hội