Hà Nội: 26°C Hà Nội
Đà Nẵng: 26°C Đà Nẵng
TP Hồ Chí Minh: 25°C TP Hồ Chí Minh
Thừa Thiên Huế: 23°C Thừa Thiên Huế

Về đâu những tiếng mõ trâu!

Tạp chí Làng nghề Việt Nam! Cơ quan Trung Ương Hiệp Hội Làng Nghề Việt Nam, Tiếng Nói Của Các Làng Nghề, Nghệ Nhân Cả Nước


Miền ký ức đong đầy với hình ảnh những cánh đồng vàng trải dài bất tận, dòng sông Kiến Giang trong xanh đôi bờ sóng nước, những khoảng trời mênh mông, thênh thang nắng gió.

Ngày xưa nhà ai có trâu là thuộc hạng tầm cỡ, đúng như câu tục ngữ “con trâu là đầu cơ nghiệp”. Trâu lên rừng, xuống ruộng cùng người nông dân. Những lúc nông nhàn, trâu được nghỉ ngơi, thế là bọn trẻ phải đảm nhiệm trọng trách đi chăn. Chăn ở đâu? Ở gò đồi, triền đê, cánh đồng... Trâu thung thăng gặm cỏ, lũ mục đồng có thời gian và cơ hội tụ tập với nhau, bày ra đủ trò để tiêu khiển, phá phách.

Câu “nhất quỷ, nhì ma, thứ ba rèo bò” chắc chắn đúng, ít ra là trong hoàn cảnh này. Nào đánh bi, đánh đáo, nào tát cá, bắt cua, nào chui lủi trong bụi rậm bắt chim, tìm cái ăn, cái chơi... Những trò chơi có sức mê hoặc con người ta đến mức, quên cả trâu. Không biết trâu đi đâu, về đâu, thế là tóa hỏa đi tìm. Tìm ở đâu? Dựa vào đâu để tìm, để nhận biết trâu nhà mình? Ấy là nhờ vào tiếng mõ. Nghe tiếng mõ kêu ở hướng nào thì cứ việc chạy tới hướng đó, ắt sẽ tìm thấy trâu. Đơn giản mà hiệu quả đến không ngờ!

Vì lẽ đó nên mỗi con trâu trưởng thành (đặc biệt là trâu đực) đều được trang bị cho một cái mõ. Trâu chưa trưởng thành thì đi cùng mẹ, khỏi cần. Mõ trâu, nhà nào cầu kỳ thì làm bằng gỗ, không thì làm bằng tre. Thường là một khúc gỗ mít đục đẽo thành hình chữ nhật, dài khoảng ba mươi phân, rộng chừng trên dưới mười phân, đục rỗng phía trong theo mặt cắt ngang hình chữ nhật. Phía trong treo vài thanh sắt nhỏ, khi lắc qua lại những thanh sắt này va vào thành mõ gây ra tiếng động.

Nếu là mõ bằng tre thì chỉ cần dùng một khúc tre có hai mắt tre bọc hai đầu, chẻ dọc khúc tre để lộ ống tre phía trong, treo dây có vài khúc tre nhỏ, xuyên qua theo chiều ngang mõ. Hai phía đầu mõ có dây để đeo vào cổ trâu. Đó là mõ ngang, mõ dọc thì chỉ cần một phần hai đốt tre, khoét một lỗ nhỏ giữa mắt tre, phía trong treo một thanh tre nhỏ. Sau này có điều kiện, người ta làm mõ trâu bằng kim loại (như cái chuông) phát ra tiếng “leng keng, leng keng” nghe rất vui tai.

Ngày đó, mỗi lần mưa to, gió lớn, nước lũ từ thượng nguồn đổ xuống cuộn xoáy cả một dòng sông, dân từ các vùng thấp trũng lại lùa trâu “đi an dưỡng”, tức lên vùng đồi cao để tránh lũ. Mỗi lần như thế, trâu đi chật đường làng, tiếng mõ lốc cốc, leng keng, tiếng chân giẫm huỳnh huỵch của hàng trăm con trâu tạo nên một bản nhạc hỗn độn nhưng thú vị, rộn ràng!

Ở thành phố không thấy bóng dáng trâu đã đành, giờ đến cả nông thôn cũng đang ngày một vắng dần hình ảnh của đàn trâu. Mọi việc đã có máy móc thay thế cả rồi, trâu được nghỉ ngơi, không phải cực nhọc, lam lũ như trước nữa. Ngày xưa, nuôi trâu để lấy sức kéo, sức cày, giờ người ta nuôi trâu là để bán cho các lò mổ, làm thịt. Vì vậy, mà tiếng mõ trâu cứ ngày một vắng dần và đến giờ thì hầu như mất hẳn.

Về đâu những tiếng mõ trâu!

Đỗ Đức Thuần

Tin liên quan

Tin mới hơn

Nhà hàng Minh Công - Niềm tin của người tiêu dùng

Nhà hàng Minh Công - Niềm tin của người tiêu dùng

LNV - Đến xã miền núi Đào Xá Thanh Thủy, Phú Thọ nói tới "Nhà hàng Minh Công cơm lẩu 4 mùa" hầu như người dân địa phương ai cũng biết, cánh lái xe thì bảo nhau tra địa chỉ Google là tới.
Tháng 7 chi ân

Tháng 7 chi ân

LNV - Tạp chí Làng nghề Việt Nam xin gửi đến độc giả tác phẩm Tháng bảy chi ân
Nét đặc sắc của ẩm thực Huế

Nét đặc sắc của ẩm thực Huế

LNV - Triết lý ẩm thực của người Huế phản ánh lễ nghĩa đạo đức sống mà họ noi theo ở đời. Đó là sự dung hoà tinh tế giữa tính khuôn phép, lễ nghi của Nho giáo, sự khoan hoà, thanh giản của Phật giáo và tính tuần tự, thuận theo tự nhiên của Đạo giáo.
Trung thu nét đẹp truyền thống của người Việt

Trung thu nét đẹp truyền thống của người Việt

LNV - Theo thời gian, Tết Trung thu đã đi vào trong đời sống tinh thần của nhân dân ta như máu thịt, in đậm dấu ấn tâm hồn người Việt. Góp phần thể hiện nét bản sắc văn hoá, điệu hồn dân tộc Việt chung đúc qua hàng ngàn năm.
Triển lãm tranh mỹ thuật mang tên “Chơi”

Triển lãm tranh mỹ thuật mang tên “Chơi”

LNV - Sau 7 lần tổ chức triển lãm về Trung thu thành công. Năm nay, đến hẹn lại lên, 13 họa sĩ nhóm họa sĩ G39 trở lại với triển lãm tranh mỹ thuật mang tên “Chơi”.
Lễ hội Thành Tuyên chính thức diễn ra từ ngày hôm ngay 20/9/2023 đến hết ngày 27/9/2023

Lễ hội Thành Tuyên chính thức diễn ra từ ngày hôm ngay 20/9/2023 đến hết ngày 27/9/2023

LNV - Là một trong các sự kiện quan trọng của tỉnh, hiện nay, Lễ hội Thành Tuyên không chỉ là một sự kiện văn hóa đặc sắc, mà nó còn trở thành sản phẩm du lịch riêng có của người dân Tuyên Quang.

Tin khác

Bộ Y tế đề xuất nới phạm vi chi trả bảo hiểm y tế với thuốc hiếm

Bộ Y tế đề xuất nới phạm vi chi trả bảo hiểm y tế với thuốc hiếm

LNV - Trong bối cảnh điều trị bệnh hiếm ngày càng tốn kém, Bộ Y tế đang nghiên cứu đề xuất đa dạng nguồn kinh phí bảo hiểm y tế, kể cả xã hội, nhằm cố gắng mở rộng tối đa quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế.
Quê hương đổi mới

Quê hương đổi mới

LNV - Tạp chí LNVN xin giới thiệu tới độc giả bài thơ Quê hương đổi mới của tác giả Đỗ Thị Kim dung
Nhiều hoạt động hấp dẫn tại lễ hội Trung thu 2023

Nhiều hoạt động hấp dẫn tại lễ hội Trung thu 2023

LNV - Ngày 11-9, Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam thông tin, Lễ hội Trung thu 2023 sẽ diễn ra từ ngày 27 đến 29-9 (tức 13 đến 15-8 âm lịch), nhằm mang đến một không gian vui Trung thu cổ truyền đầy ý nghĩa.
Nhớ mùa trung thu năm ấy

Nhớ mùa trung thu năm ấy

LNV - Trong hồi ức của tôi, còn đọng nét đặc biệt của một đêm Trung thu đáng nhớ, xảy ra trong một làng quê xa xôi ở miền núi thuộc huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam. Kỷ niệm kia đưa tôi quay trở về đêm hội Trung thu ấm áp, tràn ngập sắc màu và cảm xúc, tại ngôi làng nơi người bạn học của tôi cùng gia đình bạn hòa mình vào một đêm hội Trung thu tuyệt vời xứ núi.
“Gió thổi mùa thu hương cốm mới”

“Gió thổi mùa thu hương cốm mới”

LNV - Cứ mỗi độ gió heo may về giăng ngập tràn trên lối phố thì cũng là thời khắc báo hiệu một mùa Thu bắt đầu tới! Mùa Thu ở mỗi vùng miền lại mang đến cho con người ở đó những khoảng khắc, nét thi vị riêng biệt mà khi đi xa người ta thường không dễ gì quên được.
Khai mạc Ngày hội văn hoá các dân tộc miền trung

Khai mạc Ngày hội văn hoá các dân tộc miền trung

LNV - Theo Ban Tổ chức, “Ngày hội Văn hóa các dân tộc miền Trung” lần thứ IV tại Bình Định, năm 2023 trong khuôn khổ Đề án “Tổ chức định kỳ ngày hội, giao lưu, liên hoan văn hóa, thể thao và du lịch vùng đồng bào các dân tộc thiểu số theo khu vực và toàn quốc giai đoạn 2021 - 2030” được phê duyệt tại Quyết định số 3666/QĐ-BVHTTDL ngày 7.12.2020 của Bộ trưởng Bộ VHTTDL.
Bánh cuốn ngọt miền Tây

Bánh cuốn ngọt miền Tây

LNV - Về miền Tây, ta sẽ bắt gặp những thúng bánh cuốn ngọt được rao bán khắp nơi chợ huyện, bến phà. Bánh cuốn là loại bánh được làm từ bột gạo tráng mỏng. Về căn bản cách làm bánh cuốn tuy giống nhau nhưng ở mỗi vùng miền lại có một kỹ thuật chế biến riêng để làm ra tấm bánh có kích thước lớn nhỏ và độ dày mỏng khác nhau, cùng với cách ăn phong phú tạo nên sự đa dạng cho món ăn vốn rất nổi tiếng này.
Người trẻ nặng lòng với truyền thống lịch sử dân tộc

Người trẻ nặng lòng với truyền thống lịch sử dân tộc

LNV - Hiện nay, làm thế nào để khơi dậy sự quan tâm, tò mò về lịch sử, truyền thống và văn hóa luôn là trăn trở chung của nhiều người. Trong đó, không thể không nhắc đến “Đại Việt Kỳ Nhân” - Dự án lịch sử quy tụ những thanh niên trẻ có đam mê và nặng lòng với truyền thống dân tộc.
Xôi cốm - món quà thanh tao của người Hà Nội

Xôi cốm - món quà thanh tao của người Hà Nội

LNV - Mùa thu là một trong những mùa đẹp nhất trong năm ở Hà Nội. Nói đến mùa thu Hà Nội, người ta lại nhớ về mùi hoa sữa nồng nàn hay mùi hương cốm mới - những điều làm nên đặc trưng của Thủ đô. Cốm Hà Nội là thức quà thơm thảo từ đồng ruộng, truyền qua bao đời, nay trở thành món đặc sản hấp dẫn. Có rất nhiều món ngon được làm từ cốm. Trong đó, xôi cốm được xem là món ăn dân dã, tuy mộc mạc, bình dị nhưng đủ sức làm người dân Thủ đô và thực khách tứ phương mê mẩn.
Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc xã Hoà Lâm

Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh tổ quốc xã Hoà Lâm

LNV - Sáng ngày 11/8, Ban chỉ đạo 138 xã Hoà Lâm, huyện Ứng Hoà (Thành phố Hà Nội) long trọng tổ chức “Ngày hội toàn dân bảo vệ ANTQ” trên địa bàn xã năm 2023, nhằm giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc, nâng cao ý thức trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội và xây dựng lực lượng công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại.
Huyện Lý Nhân (Hà Nam) :  Thôn Cát Vinh, xã Công Lý khánh thành Nhà Văn hóa chào mừng kỷ niệm 78 năm ngày Quốc khánh 2/9.

Huyện Lý Nhân (Hà Nam) : Thôn Cát Vinh, xã Công Lý khánh thành Nhà Văn hóa chào mừng kỷ niệm 78 năm ngày Quốc khánh 2/9.

LNV - Được sự đồng ý của Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ xã Công Lý, sáng 02/09/2023 Thôn Cát Vinh xã Công Lý đã tổ chức trọng thể lễ cắt băng khánh thành công trình Nhà Văn hóa thôn trị giá trên 800 triệu đồng chủ yếu từ nguồn kinh phí xã hội hóa.
Cần Thơ: Tổ chức hoạt động kỷ niệm Quốc khánh, thu hút du khách

Cần Thơ: Tổ chức hoạt động kỷ niệm Quốc khánh, thu hút du khách

LNV - Nhằm kỷ niệm 78 năm Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công, Quốc khánh 2/9 và 20 năm là thành phố trực thuộc Trung ương, TP. Cần Thơ dự kiến tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, thể thao mang tầm cỡ quốc gia, tạo điều kiện thu hút du khách.
“Tiến quân ca”- Tài sản vô giá sống mãi với thời gian

“Tiến quân ca”- Tài sản vô giá sống mãi với thời gian

LNV - Nhạc sĩ Văn Cao sinh ngày 15.11.1923 tại Hải Phòng. Ông được trao tặng Huân chương Kháng chiến hạng nhất, Huân chương Độc lập hạng nhất, Huân chương Hồ Chí Minh, Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học nghệ thuật đợt 1 (năm 1996). Ông qua đời ngày 10.7.1995, lúc ông 72 tuổi. Và trước đó 50 năm, bài hát Tiến quân ca do ông sáng tác đã chính thức trở thành quốc ca của một nước Việt Nam mới, nước Việt Nam độc lập. Ra đời và đồng hành suốt chiều dài lịch sử cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cũng như sự nghiệp bảo vệ, xây dựng, phát triển đất nước, Quốc ca - “Tiến quân ca” đã trở thành biểu tượng cho ý chí, khát vọng và niềm tự hào của dân tộc Việt Nam.
Thơ

Thơ

Sắc màu quê hương
Món quà mùa thu

Món quà mùa thu

LNV - Trong thời tiết se lạnh của mùa thu, không gì tuyệt vời hơn việc thưởng thức những món ăn thơm ngon, chuẩn vị và hợp thời tiết. Trên thực tế, có nhiều món ăn mùa thu thơm ngon rất dễ nấu, nguyên liệu không cầu kì hoàn toàn có thể thực hiện tại nhà.
Xem thêm
qc-vinamilk-100-thanh-trung
qc-trang-trai-sinh-thai-vinamilk-green-farm
Mới nhất Đọc nhiều
Chú trọng HTX làm OCOP để tạo sức bật xây dựng nông thôn mới

Chú trọng HTX làm OCOP để tạo sức bật xây dựng nông thôn mới

OVN - Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang được nhiều HTX thực hiện khá tốt, nhiều sản phẩm được công nhận đạt từ 3, 4 và cả 5 sao. Tuy nhiên, nhiều HTX luôn đau đáu với việc làm sao để phát triển bền vững, có thể đưa sản phẩm OCOP vào các hệ thống phân phối hiện đại nhiều hơn.
Phục dựng các mẫu đèn Trung thu cổ đã bị thất truyền

Phục dựng các mẫu đèn Trung thu cổ đã bị thất truyền

LNV - Trong dịp lễ Tết Trung thu năm nay, tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội, du khách sẽ được tham quan không gian trưng bày các loại đèn trung thu cổ truyền dưới hình thức là các gian hàng trên phố cổ xưa.
Hà Nội tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường tại các làng nghề

Hà Nội tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường tại các làng nghề

LNV - Thành phố Hà Nội thực hiện kiểm tra, giám sát công tác bảo vệ môi trường tại các doanh nghiệp, cơ sở hoạt động sản xuất, làng nghề nhằm hạn chế tối đa nguy cơ xảy ra sự cố đặc biệt gây ô nhiễm môi trường.
Quy định xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và làng nghề truyền thống

Quy định xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề và làng nghề truyền thống

LNV - Trong Nghị định 52/2018/NĐ-CP của Chính phủ ban hành về các quy định về phát triển ngành nghề nông thôn, trong đó đã nêu rõ về tiêu chí, hồ sơ, trình tự để được xét công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống.
Đắk Lắk: Kết nối giao thương, thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm nông sản

Đắk Lắk: Kết nối giao thương, thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm nông sản

LNV - Ngày 8/9, Sở Công Thương tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị kết nối giao thương giữa nhà cung cấp các sản phẩm nông sản với doanh nghiệp phân phối, tiêu thụ xuất khẩu năm 2023.
qc-fruit-love
qc-viglacera
qc-ao-dai
qc-brg-hapro
qc-vinfast
qc-vietmake
qc-vfresh
qc-bidv
qc-vinamilk-dinh-duong-vang
qc-cse
qc-vinfast-thue-pin
Giao diện di động